Câu 1

Sống ý nghĩa không đơn thuần là sự tồn tại sinh học theo thời gian, mà là hành trình kiến tạo giá trị đích thực cho bản thân và xã hội. Để đạt được lối sống này, trước hết, mỗi cá nhân cần xác định được lý tưởng và đam mê, từ đó không ngừng trau dồi tri thức và hoàn thiện nhân cách. Đó là việc dám dấn thân, dám đối mặt với thử thách để trưởng thành hơn mỗi ngày thay vì chọn lối sống an phận, mờ nhạt. Quan trọng hơn, cốt lõi của cuộc sống ý nghĩa nằm ở sự sẻ chia và lòng trắc ẩn. Như nhà thơ Tố Hữu từng viết: "Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình", việc biết yêu thương và cống hiến cho cộng đồng sẽ giúp tâm hồn ta trở nên phong phú và thanh thản. Ngoài ra, sống ý nghĩa còn là trân trọng từng khoảnh khắc hiện tại, sống sâu sắc và tỉnh thức, không để thời gian trôi đi trong vô vị hay tiếc nuối. Tóm lại, mỗi người chỉ có một cuộc đời duy nhất, hãy tự tay vẽ nên bức tranh cuộc đời mình bằng những gam màu tươi sáng của nghị lực, tình yêu thương và sự cống hiến để không phải xót xa vì "những năm tháng sống hoài, sống phí".

Câu 2

Bài thơ "Áo cũ" của Lưu Quang Vũ là một trong những tác phẩm chạm đến những rung cảm sâu sắc nhất về tình thân và sự tiếp nối giữa các thế hệ. Qua hình ảnh chiếc áo sờn vai, tác giả không chỉ gợi lại ký ức về một thời gian khó mà còn gửi gắm những chiêm nghiệm triết lý về sự thay đổi của cuộc sống và giá trị vĩnh cửu của tình thương. Mở đầu bài thơ, hình ảnh chiếc áo hiện lên đầy chân thực và ám ảnh: "Áo cũ rồi, mỗi ngày thêm mỗi cũ / Màu hoa công nay đã phai đi" Chiếc áo không chỉ là vật chất, nó là nhân chứng của thời gian. Lưu Quang Vũ sử dụng điệp từ "mỗi ngày" và "mỗi cũ" để nhấn mạnh sự bào mòn khắc nghiệt của năm tháng. Màu hoa công – biểu tượng của sự tươi mới, đẹp đẽ một thời – nay đã nhạt nhòa. Tuy nhiên, đằng sau sự tàn phai ấy là hơi ấm của con người: "Chỉ còn lại mùi hương quen thuộc / Của những ngày mẹ thức suốt đêm thâu". Chiếc áo trở thành một "bảo tàng ký ức", lưu giữ cả mùi hương của sự tảo tần và những đêm không ngủ của mẹ. Ở đó, sợi chỉ không chỉ khâu vải vóc mà còn khâu cả tình yêu thương vô bờ bến. Tiếp đến, bài thơ mở rộng biên độ từ kỷ niệm cá nhân sang những suy ngẫm về sự vận động của cuộc đời: "Con đã lớn, áo này không mặc được / Con mặc chiếc áo mới rộng hơn nhiều" Sự thay đổi về kích cỡ của chiếc áo chính là biểu tượng cho sự trưởng thành của người con. Khi con lớn lên, thế giới mở rộng, những điều cũ kỹ trở nên chật chội. Đó là quy luật tất yếu của sự phát triển. Tuy nhiên, Lưu Quang Vũ rất tinh tế khi nhắc nhở rằng, dù có khoác lên mình "chiếc áo mới" rực rỡ, rộng lớn đến đâu, con cũng không được phép quên đi nguồn cội. Hình ảnh "mảnh vá" trên vai áo cũ là một chi tiết đắt giá. Nó là vết sẹo của sự nghèo khó nhưng cũng là vương miện của lòng tự trọng và đức hy sinh. Đặc biệt, khổ thơ cuối mang đậm tính triết lý nhân sinh: "Đời thay đổi, người đi rồi người đến / Những áo mới lại trở thành áo cũ" Tác giả nhìn nhận cuộc đời như một dòng chảy bất tận, nơi cái mới hôm nay sẽ trở thành cái cũ ngày mai. Sự xoay vần này khiến con người dễ rơi vào cảm giác phù du, mất mát. Thế nhưng, Lưu Quang Vũ đã tìm thấy điểm tựa trong sự tiếp nối: "Nhưng tình thương vẫn mãi mãi vẹn nguyên". Vật chất có thể hao mòn, áo có thể rách, người có thể đi xa, nhưng sợi dây tình cảm thiêng liêng giữa mẹ và con, giữa quá khứ và hiện tại là thứ không gì tàn phá nổi. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, gần gũi như lời tâm tình nhưng lại chứa đựng sức gợi cảm lớn. Thể thơ tự do giúp mạch cảm xúc tuôn chảy tự nhiên, từ tả thực sang biểu cảm và nghị luận một cách nhuần nhuyễn. Kết lại, "Áo cũ" không chỉ là bài thơ viết về một kỷ vật. Đó là khúc ca về lòng biết ơn và sự trân trọng những giá trị giản đơn. Qua bài thơ, Lưu Quang Vũ nhắn nhủ chúng ta rằng: giữa dòng đời hối hả với những giá trị mới mẻ, hãy biết giữ gìn "mùi hương" của tình thân và sự tử tế, bởi đó chính là thứ cốt lõi làm nên ý nghĩa của con người.

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.

Câu 2

Nội dung chính: Đoạn trích là những suy ngẫm sâu sắc của tác giả về cái chết. Qua sự kiện "một người đi khỏi thế gian", tác giả nhìn nhận lại thái độ sống của con người: phê phán sự ích kỷ, tham lam, hờ hững với người đang sống và chỉ hối tiếc khi họ đã mất. Từ đó, văn bản gửi gắm thông điệp hãy biết yêu thương, trân trọng và đối xử tử tế với những người xung quanh ngay khi họ còn hiện diện.

Câu 3

Biện pháp tu từ: So sánh

Dấu hiệu: "...đời sống chúng ta đang sống là một cánh đồng. Còn cái chết là một cánh đồng bên cạnh..."

Làm cho câu thơ chở nên gợi hình gợi cảm hơn

Câu 4

Theo tác giả: Cái chết chứa đựng "một lời nhắc nhở những người còn sống hãy sống tốt hơn như con người có thể" (được nêu ở câu kết đoạn văn bản).

Đồng tình: Có (hoàn toàn đồng tình).

Lý do: Cái chết giúp con người nhận thức được sự hữu hạn của cuộc đời, từ đó thấy những tranh giành, đố kỵ thường ngày trở nên vô nghĩa. Sự ra đi của một người đánh thức lương tri, giúp những người ở lại biết trân trọng thời gian và các mối quan hệ hiện tại, sống bao dung và nhân ái hơn.

Câu 5

Thông điệp: Hãy đối xử tử tế, bao dung với người đang sống như cách ta dành cho người đã khuất.