Câu 1

- Dấu hiệu nhận biết là : số chữ trên dòng khác nhau

- Thể thơ : Tự do

Câu 2.

- Đoạn thơ thể hiện niềm xúc động, tự hào, tin yêu sâu sắc của nhân vật trữ tình đối với đất nước sau chiến tranh: tự hào về sức sống bền bỉ, khả năng hồi sinh, ý chí lao động và khát vọng hòa bình của nhân dân; đồng thời chan chứa niềm tin vào tương lai.

Câu 3.

Biện pháp tu từ nổi bật trong đoạn thơ là điệp ngữ kết hợp với đối lập (“Mỗi em bé…/ Mỗi cô gái…”, hiện tại bình yên ↔ quá khứ bom đạn).

Ý nghĩa:

• Nhấn mạnh sự tiếp nối giữa chiến tranh và hòa bình: những con người đang sống trong niềm vui hôm nay đều sinh ra, lớn lên từ đau thương, mất mát.
• Làm nổi bật giá trị của hòa bình: tiếng cười trẻ thơ, hạnh phúc lứa đôi được đánh đổi bằng máu xương và ý chí kiên cường.
• Gợi lòng biết ơn và trân trọng quá khứ.

Câu 4.

“Vị ngọt” là vị của độc lập, tự do, hòa bình, hạnh phúc và niềm tin vào tương lai.

Vị ngọt ấy có được từ Cách mạng Tháng Tám, từ những hi sinh gian khổ của các thế hệ đi trước, từ máu xương, nước mắt và ý chí đấu tranh bền bỉ của cả dân tộc.

Câu 5.

Đoạn trích gợi cho ta suy nghĩ sâu sắc về ý nghĩa của lòng yêu nước. Yêu nước không chỉ là sẵn sàng hi sinh khi Tổ quốc lâm nguy mà còn là trách nhiệm xây dựng, gìn giữ và phát triển đất nước trong hòa bình. Lòng yêu nước thể hiện ở sự trân trọng quá khứ, biết ơn những hi sinh, sống có trách nhiệm với hiện tại và nỗ lực cống hiến cho tương lai. Với thế hệ hôm nay, yêu nước là học tập tốt, lao động sáng tạo, sống nhân ái và góp phần làm cho “vị ngọt” của đất nước ngày càng bền lâu.

Câu 1

Đoạn trích “Định nghĩa về đất nước” của Lê Minh Quốc không chỉ là một bài thơ mà còn là bản giao hưởng của tình yêu đất nước được thể hiện qua ánh mắt đầy trân trọng và cảm xúc của nhân vật trữ tình. Đất nước được khắc họa không đơn thuần là không gian địa lý, mà là tổng hòa của những biểu tượng văn hóa, lịch sử và cả những gì bình dị, gần gũi nhất trong đời sống thường nhật. Từ hình ảnh con trâu lặng lẽ cày ruộng, những câu đồng dao ngân vang đến các huyền thoại, sự tích gắn liền với tâm hồn người Việt, tất cả tạo nên một bản sắc dân tộc vừa kiên cường, vừa đậm đà bản sắc nhân văn. Đất nước trong mắt nhân vật trữ tình còn là bức thư chứa chan nỗi nhớ, là con tem nhắn nhủ về cội nguồn, là những món ăn dân dã nhưng đong đầy yêu thương. Những chi tiết ấy không chỉ gợi lên sự gần gũi mà còn nâng tầm đất nước thành một thực thể sống động, đa chiều, vừa bình dị vừa thiêng liêng. Nghệ thuật sử dụng liên tưởng giàu sức gợi và kết cấu tự do giúp đoạn trích như một dòng chảy cảm xúc mãnh liệt, lay động tâm hồn người đọc. Qua đó, tác giả truyền tải thông điệp sâu sắc về tình yêu quê hương đất nước – một tình yêu vừa thiết tha, vừa bền bỉ, mộc mạc mà cao quý, thôi thúc mỗi con người giữ gìn, bảo vệ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Câu 2

Tiếng Việt - ngôn ngữ quốc gia của Việt Nam, là tiếng mẹ đẻ của hơn 85% dân cư, từ khi ra đời tiếng Việt của chúng ta đã mang những bản sắc riêng, vẻ đẹp riêng và trong quá trình con người sử dụng đã làm giàu có thêm vốn tiếng Việt. Trước sự phát triển của xã hội và quá trình hội nhập ra thế giới, tiếng Việt cũng cần phải đổi mới hơn, đa dạng và phong phú hơn đáp ứng yêu cầu của thời đại, tuy nhiên việc quan trọng hàng đầu chính là dù trong hoàn cảnh nào của xã hội cũng phải gìn giữ được sự trong sáng vốn có của tiếng Việt.

Hiện nay, trong xu thế hội nhập quốc tế, bên cạnh tiếp thu và Việt hóa được nhiều cái hay, cái đẹp của tiếng nói, chữ viết nước ngoài, thì sự trong sáng của tiếng Việt đang bị ảnh hưởng tiêu cực. Biểu hiện rõ ràng nhất là sự lai căng tiếng nói, chữ viết của nước ngoài ngày một tăng. Dường như ngày càng có nhiều người, nhất là lớp trẻ, khi nói và viết tiếng Việt thường chen tiếng nước ngoài. Biểu hiện dễ thấy nhất là việc sử dụng thường xuyên những từ như: show (biểu diễn), live-show (biểu diễn trực tiếp), nhạc classic (nhạc cổ điển), nhạc country (nhạc đồng quê), nhạc dance (nhạc nhảy), các fan (người hâm mộ)… thay cho chữ Việt vốn đã có sẵn, đủ nghĩa, dễ hiểu, trong sáng. Cách diễn đạt này đôi khi sẽ gây nên sự khó hiểu, làm mất đi tính mạch lạc của đoạn hội thoại. Đồng thời, do ngôn ngữ còn tác động đến quá trình hình thành nhân cách, sử dụng tràn lan các từ ngữ nước ngoài không tránh được việc tạo ra tâm lí sính ngoại, coi nhẹ văn hóa cũng như đồ dùng Việt Nam.

Sinh thời, Bác Hồ và Thủ tướng Phạm Văn Đồng thường tự mình nêu gương sáng và thường nhắc nhở mọi người tránh bệnh nói chữ, sính dùng từ gốc Hán khi có thể diễn đạt bằng tiếng Việt. Thiết nghĩ, học theo những tấm gương ấy, Nhà nước nên có quy định chặt chẽ, xây dựng quy định chuẩn về việc dùng từ tiếng nước ngoài trong các văn bản, nhất là văn bản chính thức của Nhà nước. Các trường học cũng phải chú trọng, đẩy mạnh giáo dục học sinh giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Tất cả chúng ta cần ý thức được vẻ đẹp, giá trị của tiếng mẹ đẻ, nâng niu, giữ gìn nó trong từng lời nói hàng ngày. Bởi, đúng như nhà văn hóa Phạm Quỳnh từng nói: “Tiếng ta còn, nước ta còn”. Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt cũng là một cách để ta thể hiện tinh thần dân tộc, tình yêu quê hương đất nước.

Tiếng Việt là ngôn ngữ quốc gia của chúng ta, gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt là bảo vệ tiếng Việt, bảo vệ ngôn ngữ của quốc gia chính là bảo vệ tiếng nói của dân tộc, bảo vệ đất nước. Nếu không gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt đồng nghĩa với việc chúng ta dần đánh mất đi ngôn ngữ của chính mình, ngay cả tiếng nói của dân tộc cũng không gìn giữ được thì sẽ chẳng nói có gì đảm bảo chúng ta có thể bảo vệ đất nước trước những thế lực thù địch đang nhăm nhe.