câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận (kết hợp biểu cảm).

Câu 2. Hai lối sống được nêu: Sống thụ động, an toàn, khép mình (quên khát khao, ngại vận động). Sống chủ động, dấn thân, không ngừng vận động (hướng ra biển lớn).

Câu 3. Biện pháp tu từ: So sánh (“Sông như đời người”, “tuổi trẻ như dòng sông”). Tác dụng: Giúp diễn đạt sinh động, dễ hiểu. Nhấn mạnh: đời người cũng như dòng sông phải vận động, không ngừng tiến về phía trước. Khuyên con người, đặc biệt là tuổi trẻ, cần sống tích cực, dám trải nghiệm.

Câu 4. “Tiếng gọi: chạy đi sông ơi” là: Tiếng gọi bên trong mỗi con người, thúc giục ta hành động. Là khát khao được sống, trải nghiệm, vươn ra thế giới rộng lớn. → Ý nghĩa: con người không nên đứng yên, mà phải không ngừng tiến lên, phát triển bản thân.

Câu 5. Bài học rút ra: Cần sống chủ động, dám ước mơ và hành động. Không nên sống an phận, trì trệ, thu mình. Tuổi trẻ phải biết trải nghiệm, vượt khó để trưởng thành.

Trong đoạn trích, hình ảnh người mẹ hiện lên thật cảm động và đáng trân trọng. Trước hết, đó là một người mẹ giàu tình yêu thương và luôn hướng về con. Dù đã lâu không gặp, khi thấy con trở về, bà “ứa nước mắt” vì xúc động. Những câu hỏi giản dị như “Con đã về đấy ư?” hay sự quan tâm về sức khỏe của con cho thấy tình mẫu tử sâu nặng, chân thành. Không chỉ vậy, người mẹ còn sống trong hoàn cảnh cô đơn, nghèo khó nhưng vẫn hết lòng vì con. Bà ở một mình trong căn nhà cũ, cuộc sống lặng lẽ, chỉ có cô Trinh qua lại giúp đỡ. Tuy vậy, bà không một lời trách móc con mà vẫn dịu dàng, ân cần, luôn nghĩ tốt cho con. Đặc biệt, người mẹ còn là người giàu đức hi sinh. Bà chấp nhận cuộc sống thiếu thốn, vất vả, chỉ mong con mình được yên ổn nơi thành phố. Khi nhận tiền từ con, bà “run run đỡ lấy” với niềm xúc động xen lẫn tủi thân. Hành động ấy cho thấy bà trân trọng tình cảm của con, dù đó chỉ là sự quan tâm vật chất ít ỏi. Trái lại, thái độ của Tâm lại có phần lạnh nhạt, vô tâm, chỉ coi việc đưa tiền là hoàn thành trách nhiệm. Điều đó càng làm nổi bật hơn vẻ đẹp của người mẹ: yêu thương con vô điều kiện, không đòi hỏi sự đền đáp. Qua hình ảnh người mẹ, tác giả đã gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng. Đồng thời, đoạn trích cũng nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng, quan tâm và yêu thương cha mẹ nhiều hơn, đừng để đến khi mất đi mới cảm thấy hối hận.