Câu1:

Trong đoạn trích sử thi, Đăm Săn hiện lên là một hình tượng anh hùng vĩ đại, đại diện cho sức mạnh và khát vọng của cộng đồng người Ê-đê cổ đại. Trước hết, Đăm Săn là người có ý chí tự do và cá tính ngang tàng. Hành động quyết liệt đốn hạ cây thần – vốn là cây bản mệnh của dòng họ – cho thấy khát khao bứt phá khỏi những ràng buộc của tập tục cũ và sự chi phối của thần linh. Chàng thực hiện công việc với một phong thái đầy khí thế, vung rìu "như chớp giật", không hề nao núng trước lời can ngăn hay điềm báo đáng sợ. Thứ hai, Đăm Săn là một người anh hùng trọng tình nghĩa và giàu lòng nhân hậu. Chứng kiến cái chết của Hơ Nhị, Hơ Bhị, chàng đau xót khôn nguôi, tiếng khóc vang vọng núi rừng. Đỉnh cao của tinh thần anh hùng là hành động lên trời "bắt vạ" ông Trời. Chàng không khuất phục trước định mệnh nghiệt ngã mà dám đối đầu, tranh luận gay gắt, thậm chí đe dọa cả đấng tối cao để giành lại sự sống cho người vợ. Hình ảnh Đăm Săn không chỉ tượng trưng cho sức mạnh cơ bắp phi thường mà còn là biểu tượng của tinh thần nhân văn, khát vọng làm chủ số phận của con người thời đại sử thi.

Câu 2:

Trong những bữa cơm gia đình đầm ấm, em rất trân trọng những giây phút cả nhà cùng nhau trò chuyện về cuộc sống và con người xung quanh. Tuy nhiên, có một điều khiến em băn khoăn là đôi khi chúng ta vẫn vô tình đưa ra những nhận xét khắt khe, phán xét về một ai đó chỉ dựa trên diện mạo hay cách ăn mặc của họ. Với tư cách là một thành viên luôn mong muốn gia đình mình trở thành bến đỗ của sự bao dung, em mong cả nhà hãy cùng nhau nhìn nhận lại và từ bỏ thói quen "nhìn mặt bắt hình dong" này.

Thói quen đánh giá qua vẻ ngoài thường biểu hiện rất đa dạng trong đời sống. Đó có thể là ánh mắt dò xét khi thấy một người thợ lấm lem bước vào quán ăn sang trọng, hay sự mặc định rằng một người có nhiều hình xăm, ăn mặc phá cách là kẻ không tử tế. Đôi khi, chỉ cần một kiểu tóc lạ hay một bộ trang phục cũ kỹ cũng đủ để chúng ta gắn cho người khác những "nhãn dán" tiêu cực mà chưa hề tiếp xúc với họ.

Chúng ta cần từ bỏ thói quen này bởi lẽ vẻ bề ngoài chưa bao giờ là tấm gương phản chiếu chính xác bản chất bên trong. Một bộ đồ hiệu không làm nên một nhân cách cao đẹp, cũng như vẻ ngoài khắc khổ không có nghĩa là họ thiếu trí tuệ hay lòng nhân hậu. Việc vội vàng phán xét không chỉ gây tổn thương sâu sắc đến lòng tự trọng của người khác mà còn khiến chính chúng ta trở nên thiển cận. Khi chỉ nhìn vào lớp vỏ bọc, ta đã vô tình đóng sập cánh cửa dẫn đến những tâm hồn tuyệt vời và những mối quan hệ giá trị chỉ vì họ không có vẻ ngoài "vừa mắt" ta.

Để thay đổi, em nghĩ chúng ta nên thực hiện theo lộ trình từng bước một. Đầu tiên, hãy học cách "lắng nghe nhiều hơn quan sát", tập trung vào lời nói và hành động của đối phương thay vì quần áo của họ. Bước tiếp theo, hãy luôn đặt mình vào vị trí của người khác để cảm thấu những khó khăn mà họ đang trải qua. Cuối cùng, quan trọng nhất là hãy "chậm lại một nhịp" trước khi đưa ra bất cứ kết luận nào, bởi sự thấu hiểu luôn cần thời gian. Em tin rằng khi gia đình mình thay đổi, mọi người xung quanh sẽ đón nhận chúng ta bằng sự tin yêu và kính trọng. Ngôi nhà của mình sẽ trở thành một hình mẫu về sự tinh tế, nơi mọi người đều cảm thấy an tâm vì được trân trọng bởi giá trị thực sự.

Từ bỏ thói quen phán xét diện mạo không chỉ là cách chúng ta tôn trọng người khác, mà còn là cách để làm giàu cho tâm hồn mình. Khi đôi mắt không còn bị che lấp bởi những định kiến về hình thức, chúng ta sẽ thấy thế giới này rực rỡ và ấm áp hơn rất nhiều nhờ vào những vẻ đẹp chân thực ẩn sâu trong mỗi con người.

Câu 1:

- phương thức biểu đạt chính của văn bản là: Tự sự.

Câu 2:

- Sau khi Đăm Săn đốn hạ cây thần chị em Hơ Nhị, Hơ Bhị chết vì do sự gắn kết sinh mệnh giữa họ và cây thần bị phá vỡ. Đồng thời đó cũng là hình phạt của thần linh đối với hành động tự ý đốn hạ biểu tượng thiêng liêng của Đăm Săn.

Câu 3:

- Các chi tiết kì ảo: Cây thần ( cây Tông Lông) có kích thước phi thường “ Gốc cây người đi quanh phải một năm, cành cây chim truyền phải một tháng” và cả hành động cây ngã theo hướng chạy của Hơ Nhị, Hơ Bhị. Cùng với chi tiết Đăm Săn lên trời gặp ông trời và dùng thuốc tiên để cứu sống lại.

- Tác dụng:

+ Tôn vinh tầm vóc anh hùng làm nổi bật sức mạnh và ý chí phi thường của Đăm Săn khi dám đối đầu với những thế lực siêu nhiên thần thán.

+ Tạo tính hấp dẫn làm cho câu chuyện trở nên lung linh, kì vỹ, đậm chất sử thi.

+ Thể hiện quan niệm nhân sinh phản ánh niềm tin của người xưa vào sự kết nối giữa con người và thiên nhiên, cũng như khát vọng chiến thắng cái chết.

Câu 4:

- Tóm tắt sự kiện chính:

+ Đăm Săn quyết tâm cùng tôi tớ vào rừng chặt cây thần bất chấp lời can ngăn.

+ Cây thần đổ, đè chết hai người vợ là Hơ Nhị và Hơ Bhị.

+ Đăm săn đau xót, khóc thương vợ và quyết định lên trời để bắt vạ, kiện ông trời.

+ Đăm săn tranh luận gay gắt, buộc ông trời phải chỉ cách cứu sống hai vợ.

+ Đăm Săn làm theo lời ông trời, dùng thuốc tiên khiến Hơ Nhị và Hơ Bhi sống lại.

- Nhận xét về cốt truyện:

+ Cốt truyện có cấu trúc vận động từ: Xung đột —> bi kịch—> giải quyết bi kịch.

+ Truyện mang tính chất đơn tuyến nhưng diễn biến nhanh, kịch tính, giàu yếu tố bất ngờ và đầy tính hoang đường, kì vỹ.

Câu 5:

Hành động quyết đoán đốn hạ cây thần và bắt vạ ông trời của Đăm Săn cho thấy chàng là một người có ý chí mạnh mẽ, quyết liệt và ngang tàng. Cùng với ý chí tự do không cam chịu số phận đã an bài. Chàng không sợ thần linh, dám chặt cây thần và dám tóm đầu đe doạ chém cả ông trời khi không đồng ý bới định mệnh.

Từ những hành động ấy, chúng ta thấy được những chuyển biến quan trọng trong nhận thức của con người thời bấy giờ:

+ khát vọng làm chủ số phận.

+ Tinh thần phản kháng thần quyền: phản ánh tư tưởng thực tế và tinh thần nhân bản của người xưa, thần linh phải phục vụ đời sống con người.

+ Vẻ đẹp của sức mạnh cộng đồng.