Câu 1

Bài thơ Khán “Thiên gia thi” hữu cảm của Nguyễn Ái Quốc thể hiện quan niệm mới mẻ về thơ ca. Hai câu thơ đầu nhắc đến đặc điểm của thơ xưa, thường nghiêng về miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên như núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió. Những hình ảnh ấy cho thấy thơ cổ thiên về cảm hứng lãng mạn, thưởng ngoạn cảnh đẹp. Tuy nhiên, ở hai câu sau, tác giả đã bộc lộ quan niệm về thơ ca thời đại mới: thơ ca không chỉ dừng lại ở việc ca ngợi thiên nhiên mà cần gắn với đời sống, với thực tiễn đấu tranh của dân tộc. Vì vậy, “trong thơ thời nay nên có thép”, nghĩa là thơ phải có tinh thần mạnh mẽ, ý chí chiến đấu và khát vọng giải phóng đất nước. Đồng thời, “nhà thơ cũng phải biết xung phong”, tức là người làm thơ phải dấn thân, hòa mình vào cuộc sống và sự nghiệp cách mạng của nhân dân. Qua bài thơ, tác giả khẳng định vai trò của thơ ca trong thời đại mới: thơ không chỉ để thưởng thức mà còn phải phục vụ cuộc sống, cổ vũ tinh thần đấu tranh của con người.

Câu 2

Trong kho tàng văn hóa của mỗi dân tộc, những giá trị truyền thống luôn giữ một vai trò vô cùng quan trọng. Đó là kết tinh của lịch sử, của trí tuệ và tâm hồn bao thế hệ. Vì vậy, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc ở giới trẻ hiện nay là một vấn đề cần được quan tâm.

Trước hết, giá trị văn hóa truyền thống là những nét đẹp được hình thành và lưu truyền qua nhiều thế hệ như phong tục tập quán, lễ hội, trang phục, ẩm thực, nghệ thuật dân gian hay lối sống giàu tình nghĩa của con người Việt Nam. Những giá trị ấy góp phần tạo nên bản sắc riêng của dân tộc, giúp chúng ta nhận diện mình giữa muôn vàn nền văn hóa khác trên thế giới. Khi mỗi người biết trân trọng và giữ gìn những giá trị ấy, bản sắc văn hóa dân tộc sẽ được bảo tồn và tiếp tục phát triển.

Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa hiện nay, giới trẻ có cơ hội tiếp cận với nhiều nền văn hóa khác nhau. Điều đó mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đặt ra không ít thách thức. Một bộ phận giới trẻ có biểu hiện thờ ơ với truyền thống, chạy theo lối sống hiện đại mà quên đi những giá trị văn hóa của dân tộc. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có rất nhiều bạn trẻ ý thức rõ vai trò của mình trong việc gìn giữ và phát huy văn hóa truyền thống. Họ tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, tìm hiểu lịch sử dân tộc, mặc trang phục truyền thống trong các dịp lễ hội, hay quảng bá văn hóa Việt Nam qua mạng xã hội và các hoạt động giao lưu quốc tế.

Để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, trước hết mỗi bạn trẻ cần nâng cao nhận thức của bản thân về ý nghĩa của văn hóa dân tộc. Chúng ta cần tìm hiểu, học hỏi và trân trọng những nét đẹp truyền thống như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, hiếu thảo với cha mẹ, tôn trọng thầy cô. Bên cạnh đó, giới trẻ cũng cần biết kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại nhưng vẫn giữ vững bản sắc dân tộc. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tạo điều kiện để thế hệ trẻ được tiếp cận và trải nghiệm các giá trị văn hóa truyền thống thông qua giáo dục, hoạt động văn hóa và các chương trình cộng đồng.

Giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc là trách nhiệm của mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Khi giới trẻ có ý thức trân trọng và tiếp nối những giá trị tốt đẹp ấy, bản sắc văn hóa dân tộc sẽ luôn được bảo tồn và tỏa sáng trong đời sống hiện đại.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên.

→ Bài thơ được viết theo thể thơ tứ tuyệt (thất ngôn tứ tuyệt) vì:

• Có 4 câu thơ
• Mỗi câu 7 chữ.

Câu 2. Xác định luật của bài thơ.

→ Bài thơ tuân theo luật thơ Đường (thất ngôn tứ tuyệt Đường luật) với các đặc điểm:

• Có niêm, luật, vần chặt chẽ
• Vần bằng được gieo ở các câu 1, 2, 4.

Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ mà em ấn tượng trong bài thơ.

Biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong câu:

“Sơn, thủy, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong”.

Tác dụng:

• Liệt kê hàng loạt hình ảnh thiên nhiên quen thuộc trong thơ cổ như núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió.
• Làm nổi bật đặc điểm của thơ xưa thường thiên về miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên.
• Qua đó tác giả đặt nền tảng để so sánh với thơ hiện đại, từ đó nhấn mạnh yêu cầu mới của thơ ca thời đại.

Câu 4. → Vì theo tác giả:

• Thơ ca thời đại mới không chỉ nói về cảnh đẹp thiên nhiên như thơ xưa.
• Thơ cần phản ánh hiện thực cuộc sống, tinh thần chiến đấu và nhiệm vụ cách mạng của dân tộc.
• Do đó nhà thơ cũng phải có tinh thần dấn thân, xung phong, dùng thơ để cổ vũ cuộc đấu tranh giải phóng đất nước.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ.

→ Cấu tứ bài thơ chặt chẽ, rõ ràng theo lối đối sánh:

• Hai câu đầu: Nói về đặc điểm của thơ cổ, chủ yếu miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên.
• Hai câu sau: Nêu quan niệm thơ ca thời hiện đại, thơ phải gắn với đời sống, với tinh thần chiến đấu của con người.

→ Qua cách cấu tứ đó, tác giả khẳng định vai trò và nhiệm vụ mới của thơ ca trong thời đại cách mạng.