Ma Thị Thảo My
Giới thiệu về bản thân
Câu 1:
Bài thơ "Cảm tưởng đọc 'Thiên gia thi'" của Hồ Chí Minh là một tuyên ngôn nghệ thuật ngắn gọn nhưng đầy sức nặng về vai trò của thơ ca trong thời đại mới. Hai câu đầu, Bác nhận xét về "cổ thi" (thơ xưa) thường chỉ chú trọng vào vẻ đẹp thiên nhiên nhàn nhã, thanh cao như "sơn xuyên", "hoa", "nguyệt". Tuy nhiên, bước sang hai câu cuối, cấu tứ bài thơ có sự chuyển biến mãnh liệt: "Hiện đại thi trung ưng hữu thiết / Thi gia dã yếu hội xung phong". Chữ "thiết" (thép) chính là nhãn tự của bài thơ, biểu tượng cho tính chiến đấu và bản lĩnh kiên cường của người chiến sĩ cách mạng. Bác khẳng định rằng trong hoàn cảnh dân tộc đang đấu tranh, thơ ca không thể chỉ là nơi trú ngụ của tâm hồn mà phải trở thành vũ khí sắc bén. Nhà thơ không chỉ là người nghệ sĩ mà còn phải là một chiến sĩ biết "xung phong" trên mặt trận văn hóa. Với ngôn ngữ súc tích, hình ảnh đối lập giữa "hoa - nguyệt" và "thép - xung phong", bài thơ đã thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa tâm hồn nghệ sĩ đa cảm và ý chí sắt đá của người cộng sản, đồng thời đặt nền móng cho quan điểm văn học vị nhân sinh, vị cách mạng.
Câu 2:
Văn hóa là hồn cốt của một dân tộc, là sợi dây liên kết giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Trong dòng chảy hối hả của toàn cầu hóa năm 2026, vấn đề giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống ở giới trẻ đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là thước đo bản sắc của thế hệ Gen Z và Alpha trong mắt bạn bè quốc tế.
Giá trị văn hóa truyền thống bao gồm những di sản hữu thể như đình chùa, trang phục, ẩm thực và cả những di sản vô hình như phong tục tập quán, tiếng nói, lòng yêu nước hay đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Việc bảo tồn những giá trị này giúp mỗi cá nhân xác định được "gốc rễ" của mình, tránh bị hòa tan giữa biển lớn văn hóa thế giới. Một dân tộc mất đi văn hóa là một dân tộc mất đi linh hồn. Thực tế hiện nay, ý thức của giới trẻ về vấn đề này đang có những chuyển biến hai chiều đầy thú vị. Một mặt, chúng ta không khỏi lo ngại khi một bộ phận thanh niên chạy theo lối sống thực dụng, sùng bái văn hóa ngoại lai và tỏ ra xa lạ với các loại hình nghệ thuật truyền thống như chèo, tuồng hay các nghi lễ cổ truyền. Họ có thể thuộc lòng tên các ngôi sao quốc tế nhưng lại lúng túng khi giải thích về ý nghĩa của ngày Tết Hàn thực hay các tích cổ dân gian. Tuy nhiên, ở một góc nhìn tích cực hơn, chúng ta đang chứng kiến một làn sóng "phục hưng văn hóa" đầy sáng tạo từ những người trẻ. Thay vì bảo tồn một cách cứng nhắc, giới trẻ hiện nay đang "làm mới" truyền thống bằng tư duy hiện đại. Chúng ta thấy những tà áo dài cổ phục xuất hiện tự tin trên đường phố, những bản nhạc EDM kết hợp với âm hưởng nhạc cụ dân tộc đạt hàng triệu lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội, hay các dự án số hóa di sản bằng công nghệ VR/AR do chính các bạn sinh viên thực hiện. Đó chính là cách giới trẻ khẳng định: Truyền thống không phải là bảo tàng bụi bặm, mà là nguồn cảm hứng sống động. Để phát huy hiệu quả giá trị văn hóa, cần có sự phối hợp từ nhiều phía. Nhà trường và gia đình cần giáo dục tình yêu văn hóa một cách tự nhiên, tránh giáo điều. Nhưng quan trọng nhất vẫn là ý thức tự thân của mỗi bạn trẻ. Chúng ta cần hiểu rằng, muốn "vươn ra biển lớn", chúng ta phải có một điểm tựa vững chắc từ văn hóa dân tộc. Hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ nhất: học cách trân trọng tiếng Việt, tìm hiểu về lịch sử địa phương, hay đơn giản là ủng hộ các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của quê hương. Tóm lại, văn hóa truyền thống là hành trang quý giá nhất để giới trẻ bước vào kỷ nguyên số. Giữ gìn văn hóa không phải là quay lưng với hiện đại, mà là cách để chúng ta bước đi vững vàng hơn. Thế hệ trẻ hôm nay cần là những "người gieo mầm", tiếp nối ngọn lửa từ cha ông để bản sắc Việt Nam mãi mãi tỏa sáng và không bị lẫn màu trong dòng chảy chung của nhân loại.Văn bản trên được viết theo thể thơ Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật (Mỗi bài 4 câu, mỗi câu 7 chữ). Câu 2. Luật của bài thơ:
Bài thơ tuân thủ theo luật Trắc vần Bằng:
- Xét chữ thứ hai của câu 1: "thi" (thanh bằng) →→ Bài thơ thuộc luật Bằng.
- Vần: Hiệp vần ở cuối các câu 1, 2 và 4 (mỹ- thực chất là vần trắc nhưng theo nguyên tác chữ Hán, các chữ phong, phong ở cuối câu 2 và 4 là vần bằng, tạo sự hài hòa cho bài thơ).
Biện pháp tu từ nổi bật là Liệt kê kết hợp với Ẩn dụ:
- Liệt kê: "Sơn, thủy, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong" (Núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió).
- Tác dụng: Tái hiện sống động những hình ảnh ước lệ quen thuộc trong thơ cổ, nhấn mạnh vẻ đẹp thanh cao nhưng đôi khi xa rời thực tại của văn học cũ.
- Ẩn dụ: Hình ảnh "thiết" (thép).
- Tác dụng: "Thép" không chỉ là kim loại cứng rắn mà ẩn dụ cho tinh thần chiến đấu, chất thép trong tâm hồn người nghệ sĩ. Nó tạo nên sự đối lập mạnh mẽ với sự mềm mại của thiên nhiên ở hai câu đầu, khẳng định tư tưởng mới: Thơ ca không chỉ để thưởng ngoạn mà còn là vũ khí sắc bén.
Tác giả quan niệm như vậy vì:
- Hoàn cảnh lịch sử: Đất nước đang trong cuộc đấu tranh sinh tử chống thực dân, đòi hỏi mọi nguồn lực, kể cả văn chương, phải phục vụ cách mạng.
- Trách nhiệm của nghệ sĩ: Trong thời đại mới, nhà thơ không thể chỉ là người đứng ngoài quan sát mà phải là người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.
- Chức năng của văn học: Thơ ca cần có sức chiến đấu, có khả năng cổ vũ tinh thần và hướng con người tới hành động giải phóng dân tộc. "Thép" chính là bản lĩnh, ý chí và lý tưởng cách mạng cần có trong mỗi tác phẩm.
Cấu tứ bài thơ rất chặt chẽ và có sự chuyển biến bất ngờ (tứ thơ đối lập):
- Hai câu đầu: Là cái nhìn hướng về quá khứ, về truyền thống với vẻ đẹp tĩnh mịch, thanh cao của thiên nhiên. Đây là sự kế thừa tinh hoa văn hóa cũ.
- Hai câu cuối: Là cái nhìn hướng tới hiện tại và tương lai, mang tính đột phá.
- Sự kết hợp: Bài thơ đi từ "hoa" đến "thép", từ "thưởng ngoạn" đến "xung phong". Cấu tứ này thể hiện sự vận động của tư tưởng: Sự kết hợp hài hòa giữa chất trữ tình (nghệ sĩ) và chất thép (chiến sĩ) trong một con người Hồ Chí Minh.