Câu 1. Bài làm

Văn học là "cuốn bách khoa toàn thư của tâm hồn", và đoạn thơ trong "Phía sau làng" của Trương Trọng Nghĩa chính là những trang viết thấm đẫm nỗi niềm đau đáu về một nông thôn đang chuyển mình trong đau đớn của quá trình đô thị hóa. Tác giả mở đầu bằng hành trình ngược dòng ký ức: "Tôi đi về phía tuổi thơ / Giẫm lên dấu chân / Những đứa bạn đã rời làng kiếm sống". Hình ảnh "giẫm lên dấu chân" không chỉ là sự trùng lặp về hành động mà là sự tiếp nối của những nỗi buồn ly hương. Cái gốc rễ của sự rời bỏ ấy được tác giả bóc tách đầy xót xa: "Đất không đủ cho sức trai cày ruộng / Mồ hồi chẳng hóa thành bát cơm no". Nghệ thuật đối lập giữa cái "sức trai" căng tràn và cái "không đủ" của đất đai, giữa "mồ hôi" đổ xuống và "bát cơm" vẫn chưa tròn đầy đã tạc vào lòng người đọc thực trạng khắc nghiệt của làng quê nghèo. Đô thị hóa không chỉ thay đổi diện mạo mà còn thay đổi cả nhân dạng văn hóa: "Thiếu nữ bây giờ không còn hát dân ca / Cũng thôi để tóc dài ngang lưng nữa". Những biểu tượng của tâm hồn Việt, cốt cách Việt dần phai nhạt, nhường chỗ cho sự "chen chúc" của gạch đá, bê tông nơi "Cánh đồng làng giờ nhà cửa chen chúc mọc". Câu thơ cuối: "Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy" là một hình ảnh ẩn dụ tuyệt đẹp nhưng buồn bã, gợi lên thân phận của những người ly hương – thân xác ở phố nhưng hồn vẫn nợ một cánh đồng. Như Chế Lan Viên từng viết: "Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở / Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn", Trương Trọng Nghĩa đã thành công khi khắc họa một "hồn làng" đang rỉ máu, lay động sâu sắc ý thức trách nhiệm của mỗi người trước sự mai một của các giá trị truyền thống.

Câu 2 Bài làm

Trong kỷ nguyên số, chúng ta đang sống trong một nghịch lý: "Thế giới phẳng hơn nhưng con người lại dễ cô đơn hơn". Sự hiện diện của mạng xã hội đã tạo nên một cuộc cách mạng về kết nối, nhưng đồng thời cũng đặt ra những dấu hỏi lớn về bản sắc và giá trị thực của con người trong đời sống hiện đại. Trước hết, không thể phủ nhận mạng xã hội là một phép màu của công nghệ. Nó xóa tan rào cản địa lý, biến thế giới thành một "ngôi làng toàn cầu". Một học sinh ở vùng sâu vùng xa có thể tiếp cận kiến thức từ các trường đại học hàng đầu thế giới chỉ qua một cú nhấp chuột. Mạng xã hội còn là vũ khí của lòng nhân ái; ta đã thấy những lời kêu gọi cứu trợ thiên tai, những chiến dịch giải cứu nông sản hay tìm kiếm người thân thất lạc lan tỏa với tốc độ ánh sáng. Đúng như Bill Gates từng nhận định: "Internet đang trở thành quảng trường của ngôi làng toàn cầu ngày mai". Tại đó, mỗi cá nhân đều có quyền được lắng nghe và chia sẻ. Tuy nhiên, dưới ánh hào quang của sự kết nối lại là những mảng tối đáng báo động. MXH đôi khi biến thành một "hội chợ phù hoa", nơi con người mải mê xây dựng những lâu đài ảo bằng những lượt "like" và "tim". Chúng ta chăm chút cho một tấm ảnh sống ảo hơn là tận hưởng một bữa ăn ngon bên gia đình. Nguy hại hơn, sự bùng nổ của tin giả (fake news) và bạo lực mạng (cyberbullying) đang trở thành "đại dịch" thầm lặng. Một lời bình luận ác ý có thể hủy hoại một đời người; một thông tin sai lệch có thể gây hỗn loạn cả xã hội. Chúng ta mải miết lướt điện thoại để tìm kiếm sự kết nối nhưng lại bỏ quên ánh mắt của người đối diện, tạo nên hội chứng "cô đơn trong đám đông". Dẫn chứng điển hình: Hãy nhìn vào trào lưu "Flex" hay những cuộc tranh cãi không hồi kết trên Facebook. Nhiều bạn trẻ rơi vào trầm cảm vì áp lực đồng trang lứa khi thấy bạn bè "khoe" cuộc sống hoàn mỹ trên Instagram, trong khi thực tế mỗi người đều có những vết xước riêng. Hay vụ việc những thông tin giả về dịch bệnh từng khiến dư luận hoang mang, gây thiệt hại lớn về kinh tế và an ninh xã hội. Vậy, chúng ta cần làm gì? Mạnh xã hội bản chất là trung tính, nó tốt hay xấu phụ thuộc hoàn toàn vào "bàn tay" của người sử dụng. Chúng ta cần một "hệ miễn dịch số" – đó là tư duy phản biện và sự tử tế. Đừng để bản thân trở thành nô lệ của thuật toán. Hãy học cách "ngắt kết nối để kết nối" (Disconnect to Reconnect) – tắt màn hình xuống để lắng nghe tiếng lòng mình và nhịp thở của cuộc đời thực. Kết lại, mạng xã hội là một công cụ, không phải là mục đích sống. Hãy dùng nó để thắp sáng tri thức và sưởi ấm tình người, thay vì biến nó thành một "chiếc lồng" giam cầm tự do và cảm xúc thực. Như một câu nói nổi tiếng: "Hãy dùng mạng xã hội để gây dựng cuộc đời, đừng dùng cuộc đời để phục vụ mạng xã hội". Chỉ khi làm chủ được công nghệ, con người mới thực sự đạt được sự tự do và hạnh phúc trong thế giới hiện đại này.

Câu 1.Thể thơ của văn bản trên :

Thể thơ tự do. Giải thích: Các câu thơ không bị gò bó bởi số chữ trong một dòng (có câu 2 chữ, 4 chữ, 5 chữ...) và cách gieo vần linh hoạt. Câu 2. Trong văn bản trên, hạnh phúc được miêu tả qua những tính từ :

Các tính từ miêu tả hạnh phúc là: thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư. Câu 3. Nội dung của đoạn thơ sau :

Hạnh phúc đôi khi như quả thơm trong im lặng, dịu dàng Trả lời: Đoạn thơ gợi tả vẻ đẹp của hạnh phúc qua hình ảnh "quả thơm". Hạnh phúc không nhất thiết phải là điều gì đó lớn lao, ồn ào. Nó hiện hữu một cách khiêm nhường, bình dị và ngọt ngào. Hạnh phúc đôi khi chỉ là sự cảm nhận tinh tế bằng tâm hồn về những thành quả nhỏ bé, sự bình yên và yêu thương len lỏi trong cuộc sống hàng ngày. Câu 4. Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn thơ sau: Hạnh phúc đôi khi như sông vô tư trôi về biển cả Chẳng cần biết mình đầy vơi Trả lời: Biện pháp so sánh: Hạnh phúc được so sánh "như sông". Tác dụng: * Về nội dung: Gợi hình ảnh hạnh phúc mang vẻ đẹp bao dung, khoáng đạt và tự nhiên. Hạnh phúc là sự cho đi, sự vận động không ngừng nghỉ và thái độ sống cống hiến hết mình (vô tư trôi) mà không màng đến việc tính toán thiệt hơn, được mất (chẳng cần biết mình đầy vơi). Về nghệ thuật: Làm cho câu thơ thêm sinh động, gợi hình, gợi cảm và tăng sức biểu đạt cho ý thơ. Câu 5. Quan niệm về hạnh phúc của tác giả được thể hiện trong đoạn trích. Trả lời: * Quan niệm về hạnh phúc của Nguyễn Loan rất nhân văn, sâu sắc và mới mẻ. Hạnh phúc không nằm ở những giá trị vật chất xa hoa mà nằm ở cảm nhận của tâm hồn. Hạnh phúc là sự tổng hòa của sự tĩnh lặng (thơm trong im lặng), sự bao dung (như sông) và sự vô tư, không toan tính. Tác giả hướng con người đến một lối sống tích cực: trân trọng những điều bình dị và luôn mở lòng để trao đi yêu thương.