câu 1 Nhân vật lão Goriot trong tiểu thuyết Lão Goriot của Honoré de Balzac hiện lên là một người cha giàu tình yêu thương nhưng có số phận vô cùng bi thảm. Trong những giây phút cuối đời, lão sống trong đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần, bị chính những đứa con gái mà mình hết lòng yêu thương bỏ rơi. Lão đã dành trọn cuộc đời, thậm chí hy sinh cả tài sản, danh dự để lo cho con, nhưng đổi lại chỉ là sự lạnh nhạt, vô ơn. Những lời nói vừa oán trách vừa tha thiết của lão cho thấy một tình yêu cha con sâu sắc, mãnh liệt đến mức mù quáng: dù nguyền rủa, lão vẫn khát khao được gặp con lần cuối. Hình ảnh lão chết trong cô đơn, nghèo khổ và tuyệt vọng đã làm nổi bật bi kịch của một người cha hết lòng vì con nhưng không được đáp lại. Qua đó, nhân vật lão Goriot không chỉ gợi niềm thương cảm sâu sắc mà còn là lời tố cáo xã hội thực dụng đã làm băng hoại tình cảm gia đình.

câu 2 Trong xã hội hiện đại, khi nhịp sống ngày càng gấp gáp và con người bị cuốn vào vòng xoáy công việc, học tập, một vấn đề đáng suy nghĩ đã xuất hiện: sự xa cách giữa cha mẹ và con cái. Đây không chỉ là khoảng cách về không gian mà còn là khoảng cách trong tâm hồn, tình cảm, để lại nhiều hệ lụy đáng lo ngại.

Trước hết, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái biểu hiện ở việc thiếu sự quan tâm, chia sẻ và thấu hiểu lẫn nhau. Nhiều bậc cha mẹ bận rộn với công việc, ít dành thời gian trò chuyện, lắng nghe con. Ngược lại, không ít người trẻ lại sống khép kín, phụ thuộc vào điện thoại, mạng xã hội như Facebook hay TikTok, dẫn đến việc giảm tương tác trực tiếp với gia đình. Dần dần, giữa các thế hệ hình thành một khoảng cách vô hình, khiến họ khó hiểu và đồng cảm với nhau.

Nguyên nhân của hiện tượng này đến từ nhiều phía. Một mặt, áp lực kinh tế khiến cha mẹ phải lao động nhiều hơn, vô tình bỏ quên đời sống tinh thần của con. Mặt khác, sự phát triển của công nghệ làm thay đổi cách con người giao tiếp, khiến các mối quan hệ gia đình trở nên lỏng lẻo. Ngoài ra, sự khác biệt về quan điểm sống giữa các thế hệ cũng khiến cha mẹ và con cái dễ xảy ra mâu thuẫn, dẫn đến xa cách.

Hậu quả của sự xa cách này là rất nghiêm trọng. Đối với con cái, việc thiếu sự quan tâm từ cha mẹ có thể khiến các em cảm thấy cô đơn, thiếu định hướng, dễ bị ảnh hưởng bởi những yếu tố tiêu cực bên ngoài. Đối với cha mẹ, sự xa cách khiến họ mất đi sự gắn kết thiêng liêng trong gia đình, đồng thời có thể dẫn đến những tổn thương tinh thần sâu sắc. Về lâu dài, điều này làm suy giảm giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình – nền tảng của xã hội.

Tuy nhiên, sự xa cách này hoàn toàn có thể được cải thiện nếu mỗi người đều có ý thức vun đắp tình cảm gia đình. Cha mẹ cần dành nhiều thời gian hơn cho con, lắng nghe và tôn trọng suy nghĩ của con cái thay vì áp đặt. Ngược lại, con cái cũng cần biết quan tâm, chia sẻ với cha mẹ, thể hiện lòng hiếu thảo qua những hành động cụ thể. Những bữa cơm gia đình, những cuộc trò chuyện giản dị hay những lời hỏi han chân thành chính là cầu nối giúp gắn kết các thành viên.

Tình cảm gia đình luôn là giá trị thiêng liêng và bền vững. Nhìn vào bi kịch của lão Goriot, ta càng nhận ra rằng khi tình thân bị xem nhẹ, con người sẽ phải trả giá bằng những mất mát không gì bù đắp được. Vì vậy, mỗi chúng ta cần biết trân trọng và giữ gìn mối quan hệ với cha mẹ, để không phải hối tiếc khi đã quá muộn.

câu 1 Văn bản được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi tên nhân vật như “ông già”, “Eugène”, “Bianchon”…).

câu 2Đề tài của văn bản là: bi kịch của tình phụ tử trong xã hội tư sản, đặc biệt là tình yêu thương mù quáng của người cha và sự vô ơn, bạc bẽo của con cái.

câu 3 Lời nói của lão Goriot gợi nhiều cảm xúc sâu sắc:

• Thể hiện tình yêu con tha thiết, tuyệt đối của một người cha, dù bị con đối xử tệ bạc vẫn luôn nghĩ về chúng.
• Câu nói “phải yêu quý cha mẹ” như một lời nhắn nhủ, bài học đạo đức dành cho thế hệ sau.
• Hình ảnh “luôn thấy khát nhưng không được uống” là ẩn dụ cho sự thiếu thốn tình cảm, cho nỗi đau tinh thần kéo dài suốt nhiều năm.
  → Gợi lên sự xót xa, thương cảm cho số phận người cha và khiến người đọc suy nghĩ về đạo hiếu trong gia đình.

câu 4. Lão Goriot khao khát gặp các con ngay sau khi nguyền rủa chúng vì:

• Tình yêu của người cha là bản năng, vô điều kiện, không thể dập tắt dù bị tổn thương.
• Những lời nguyền rủa chỉ là phút bộc phát của đau đớn và tuyệt vọng, không phải bản chất.
• Trong giây phút cận kề cái chết, điều ông mong mỏi nhất vẫn là được nhìn thấy con lần cuối.
  → Điều này làm nổi bật bi kịch tình phụ tử: yêu thương tuyệt đối nhưng không được đáp lại.

câu 5 Tình cảnh cuối đời của lão Goriot:

• Cô đơn, đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần.
• Bị con cái bỏ rơi, không có người thân bên cạnh lúc hấp hối.
• Chết trong khát khao tình cảm không được đáp lại, đầy uất ức và tuyệt vọng.
• Dù vậy, ông vẫn yêu con đến giây phút cuối cùng.

→ Đây là một cái chết bi thảm, đáng thương, đồng thời là lời tố cáo xã hội thực dụng, lạnh lùng và sự suy đồi của đạo đức gia đình.