Câu 1

Trong dòng chảy của thơ ca hiện đại, nỗi nhớ quê hương luôn là nguồn cảm hứng sâu lắng, gợi nhiều suy tư về sự đổi thay của cuộc sống. Đoạn thơ của Trương Trọng Nghĩa đã khắc họa chân thực và xúc động hành trình trở về với tuổi thơ và làng quê, nơi chất chứa bao kỷ niệm thân thương. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” mở ra một không gian hoài niệm, nhưng càng trở về, nhà thơ càng nhận ra thực tại đầy xót xa: bạn bè đã rời làng mưu sinh, đất đai cằn cỗi không đủ nuôi sống con người, “mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no”. Không chỉ vậy, những nét đẹp văn hóa truyền thống như tiếng hát dân ca, mái tóc dài của thiếu nữ hay lũy tre làng cũng dần biến mất. Bằng giọng điệu trầm buồn, giàu cảm xúc cùng nghệ thuật đối lập giữa quá khứ và hiện tại, đoạn thơ không chỉ thể hiện nỗi tiếc nuối trước sự đổi thay của quê hương mà còn gửi gắm tình yêu sâu nặng với cội nguồn, khiến người đọc không khỏi bâng khuâng, suy ngẫm.

Câu 2

Có người từng ví von rằng con người hiện đại không còn thức dậy bằng ánh bình minh mà bằng ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại. Chỉ trong một khoảnh khắc, cả thế giới thu nhỏ lại trong lòng bàn tay, nơi con người có thể kết nối, chia sẻ và thể hiện bản thân qua mạng xã hội. Sự hiện diện dày đặc của mạng xã hội trong đời sống đã mang đến nhiều tiện ích vượt bậc, nhưng đồng thời cũng đặt ra những vấn đề đáng suy ngẫm về cách con người đang sử dụng và lệ thuộc vào nó.

Trước hết, không thể phủ nhận mạng xã hội là một thành tựu của thời đại số, góp phần thay đổi sâu sắc cách con người giao tiếp và tiếp cận thông tin. Nhờ mạng xã hội, khoảng cách địa lý không còn là rào cản; con người có thể dễ dàng trò chuyện, học hỏi và cập nhật tin tức mọi lúc, mọi nơi. Đặc biệt, trong những giai đoạn khó khăn như dịch bệnh, mạng xã hội trở thành cầu nối quan trọng giúp duy trì học tập trực tuyến, làm việc từ xa và lan tỏa tinh thần sẻ chia trong cộng đồng. Nhiều bạn trẻ đã tận dụng nền tảng này để khởi nghiệp, xây dựng thương hiệu cá nhân hoặc lan tỏa những thông điệp tích cực, những hoạt động thiện nguyện ý nghĩa. Điều đó cho thấy nếu được sử dụng đúng cách, mạng xã hội có thể trở thành công cụ hữu ích để phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích ấy là không ít hệ lụy đáng lo ngại. Việc lạm dụng mạng xã hội đang khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, rơi vào trạng thái “nghiện” thế giới ảo. Họ dành hàng giờ mỗi ngày để lướt tin, xem video ngắn hay theo dõi những nội dung giải trí vô bổ, dẫn đến sự sao nhãng trong học tập và công việc. Không ít học sinh vì mải mê mạng xã hội mà kết quả học tập sa sút, thậm chí mất dần khả năng tập trung. Bên cạnh đó, tình trạng lan truyền thông tin sai lệch, tin giả cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức của người dùng. Đã có những trường hợp tin đồn thất thiệt gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến danh dự cá nhân và trật tự xã hội. Ngoài ra, việc chạy theo “lượt thích”, “lượt theo dõi” khiến nhiều người đánh mất giá trị thật của bản thân, sống ảo, thậm chí có những hành vi lệch chuẩn chỉ để gây chú ý.

Dẫu vậy, cũng cần nhìn nhận một cách công bằng rằng mạng xã hội tự nó không phải là nguyên nhân của mọi vấn đề. Thực tế, vẫn có rất nhiều người sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và tích cực. Họ biết chọn lọc thông tin, tận dụng các nền tảng học tập trực tuyến, theo dõi những nội dung bổ ích và sử dụng mạng xã hội như một công cụ để phát triển kỹ năng, mở rộng hiểu biết. Điều này cho thấy vấn đề cốt lõi không nằm ở bản thân mạng xã hội mà nằm ở ý thức và cách sử dụng của mỗi cá nhân.

Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình khả năng làm chủ công nghệ, thay vì để công nghệ chi phối. Đặc biệt, học sinh cần biết cân bằng giữa việc sử dụng mạng xã hội và học tập, dành thời gian cho gia đình, bạn bè và những hoạt động ngoài đời thực. Bản thân em nhận thấy rằng nếu biết sử dụng mạng xã hội một cách hợp lý, nó sẽ trở thành người bạn đồng hành hữu ích; ngược lại, nếu lạm dụng, nó có thể trở thành “chiếc bẫy vô hình” khiến ta đánh mất thời gian và giá trị sống.

Như vậy, mạng xã hội vừa là cơ hội, vừa là thách thức trong cuộc sống hiện đại. Điều quan trọng không phải là từ chối hay phụ thuộc vào nó, mà là học cách sử dụng một cách thông minh, tỉnh táo để mỗi người có thể tận dụng những giá trị tích cực mà nó mang lại, đồng thời tránh xa những hệ lụy không đáng có.

Câu 1

- Thơ tự do

Câu 2

- Xanh, thơm, im lặng, dịu dàn, vô tư

Câu 3

- Câu thơ thể hiện quan niệm về hạnh phúc không ồn ào mà nhẹ nhàng, tinh tế và bình yên trong tâm hồ. Hạnh phúc đến từ những điều giản di, sự thấu hiểu và sẻ chia âm thầm mà không cần phải phô trương

Câu 4

- Giúp hình tượng hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động và gợi cảm hơn

+ So sánh “hạnh phúc” với “dòng sông” trôi về biển cả thể hiện sự tự nhiên, thuận theo tự nhiên của hạnh phúc

+ Nhấn mạnh sự động lượn, “vô tư”, không toan tính thiệt hơn, không lo âu về việc hạnh phúc nhiều hay ít

Câu 5

Hạnh phúc là những điều bình dị, giản đơn, bình yên và không đầy toan tính. Tác giả quan niệm hạnh phúc không phải là cái gì xa xôi, vật chất to lớn mà nằm ngay trong sự bình thản của tâm hồn, biết tận hưởng sự im lặng dịu dàng và sống thuận theo tự nhiên, cống hiến hết mình mà không cầu mong nhận lại