Câu 1:

Đoạn trích trong tiểu thuyết "Dấu chân người lính" đã khắc họa vẻ đẹp tâm hồn sâu sắc của những con người trên tuyến đường Trường Sơn, tiêu biểu là nhân vật Nết. Vẻ đẹp đó là sự kết hợp hài hòa giữa tinh thần trách nhiệm và tình yêu quê hương, nỗi nhớ nhà da diết. Hiện thực chiến đấu khắc nghiệt không làm chai sạn tâm hồn họ, mà ngược lại, càng làm ngọn lửa nỗi nhớ quê nhà, đồng bằng cháy nồng nhiệt và mãnh liệt hơn. Nết là một cô thanh niên xung phong, dù đã đi gần suốt dãy Trường Sơn, vẫn mắc “cái bệnh nhớ nhà” với những hồi ức vụn nhưng thân thương về mẹ, về em. Nỗi nhớ ấy không chỉ là niềm riêng mà còn được gửi gắm qua cả hình ảnh bếp lửa ấm áp và câu hỏi thân thương đầy vồn vã, đằm thắm dành cho các anh chiến sĩ. Đặc biệt, vẻ đẹp của Nết còn nằm ở sức mạnh ý chí kiên cường khi đối diện với bi kịch mất mát người thân. Mặc dù đau đớn đến mức “kêu lên một tiếng rên rỉ đầy đau khổ và phẫn nộ” khi đọc thư báo tin, nhưng Nết đã chọn nghiến răng nén lại nỗi buồn. Lời khẳng định “Không bao giờ tao chịu khóc đâu Dự ạ, lúc xong việc ở đây rồi thì tao sẽ khóc” thể hiện một tinh thần quả cảm, biến nỗi đau thành động lực chiến đấu và làm việc không kể ngày đêm, thầm lặng trả thù cho những người thân đã mất. Tóm lại, vẻ đẹp của họ là sự dũng cảm, kiên cường trong hành động, được nuôi dưỡng bởi tình yêu quê hương, gia đình bất diệt.

Câu 2:

Bộ phim hoạt hình “Inside Out” đã mang đến một thông điệp nhân văn sâu sắc: Lắng nghe để thấu hiểu cảm xúc của chính mình. Thông điệp này không chỉ là một lời khuyên tâm lí mà còn là chìa khóa quan trọng dẫn đến sự trưởng thành và hạnh phúc đích thực của mỗi con người trong cuộc sống hiện đại.

Cảm xúc là những “mảnh ghép” không thể thiếu, là một phần quan trọng của thế giới nội tâm. Cũng như cô bé Riley, chúng ta thường có xu hướng ưu tiên niềm vui và cố gắng loại bỏ những cảm xúc tiêu cực như nỗi buồn hay giận dữ. Tuy nhiên, việc phớt lờ hoặc chối bỏ bất kỳ cảm xúc nào cũng giống như ngắt kết nối với một phần quan trọng của bản thân. Chẳng hạn, giận dữ cho thấy sự không hài lòng về vấn đề xảy ra, trong khi nỗi buồn lại là cơ chế giúp chúng ta đối diện với mất mát, chữa lành vết thương và kết nối với sự đồng cảm từ người khác. Nếu không lắng nghe nỗi buồn, chúng ta sẽ không thể thực sự xoa dịu tổn thương và chữa lành tâm hồn. Lắng nghe ở đây không chỉ là nhận biết mà còn là thấu hiểu cảm xúc của bản thân mong muốn. Hành trình này đòi hỏi sự dũng cảm đối diện với chính mình, chấp nhận cả những mặt tối lẫn mặt sáng. Khi ta thấu hiểu, ta sẽ không còn bị cảm xúc điều khiển một cách mù quáng. Thay vì phản ứng bộc phát theo giận dữ, ta học cách nhận ra sự khó chịu đó và tìm kiếm giải pháp để giải quyết nó. Thay vì tự cô lập vì lo âu hay sợ hãi, ta biết đặt tên cho nỗi sợ hãi đó và tìm kiếm sự hỗ trợ. Sự thấu hiểu này giúp ta quản lí cảm xúc một cách hiệu quả hơn, chuyển hóa năng lượng tiêu cực thành hành động tích cực. Trong bối cảnh xã hội hiện đại đầy áp lực, việc lắng nghe cảm xúc càng trở nên cần thiết. Nhiều người đang phải vật lộn với các vấn đề sức khỏe tâm thần vì không cho phép bản thân được buồn, được yếu đuối. Giống như các nhân vật trong “Inside Out” phải học cách làm việc cùng nhau, chúng ta cũng cần nhận ra rằng sự hòa hợp của các cảm xúc mới tạo nên một tâm trí khỏe mạnh. Thay vì ép buộc bản thân phải vui lên, chúng ta nên tự cho phép mình cảm nhận trọn vẹn những gì đang xảy ra để có thể cảm nhận từng cung bậc cảm xúc.

Tóm lại, thông điệp “Lắng nghe để thấu hiểu cảm xúc của chính mình” là một lời kêu gọi sâu sắc về sự tự nhận thức. Nó nhắc nhở chúng ta rằng tất cả mọi cảm xúc đều có giá trị. Khi chúng ta chấp nhận và thấu hiểu toàn bộ thế giới nội tâm của mình, chúng ta sẽ mở ra cánh cửa dẫn đến sự trưởng thành về tâm lí, khả năng chịu đựng nghịch cảnh và một cuộc sống cân bằng, ý nghĩa hơn.

Câu 1: Dấu hiệu hình thức cho biết ngôi kể được sử dụng trong đoạn trích là việc người kể chuyện dùng các đại từ nhân xưng ngôi thứ ba để gọi nhân vật, là "Nết" 

Câu 2: 2 chi tiết miêu tả hình ảnh bếp lửa:

1. Những cái bếp bằng đất vắt nặn nên bởi bàn tay khéo léo

2. Khói chỉ lan lờ mờ trong cỏ như sương ban mai rồi tan dần, lửa thì đậu lại

Câu 3: Tác giả đã sử dụng cách kể chuyện đan xen giữa những sự kiện diễn ra ở hiện tại và trong dòng hồi ức của nhân vật Nết. Tác dụng của cách kể chuyện này là:

- Làm nổi bật đời sống nội tâm sâu sắc của nhân vật giúp người đọ hiểu được nỗi nhớ quê hương, gia đình của Nết

- Gia tăng tính bi kịch và ý nghĩa của sự hy sinh

- Tạo nhịp điệu phong phú cho câu chuyện

Câu 4: Phân tích hiệu quả của việc sử dụng ngôn ngữ thân mật trong các câu văn Nết nhớ ngày ở nhà, cô thường giả vờ xắn ống tay áo dọa đùa thằng em bé nhất: “Hiên ra đây chị gội đầu nào?”. Thằng bé sợ nhất là bị bế đi gội đầu liền khóc thét om cả nhà và lần nào Nết cũng bị mẹ mắng: “Cái con quỷ này lớn xác chỉ khỏe trêu em!” :

- Tái hiện chân thực không khí gia đình: Các từ ngữ như "thằng em bé nhất", "dọa đùa", câu nói ngây thơ, thân mật “Hiên ra đây chị gội đầu nào?”, và lời mắng yêu của mẹ “Cái con quỷ này lớn xác chỉ khỏe trêu em!” đã tái hiện một cách sống động, chân thật và gần gũi không khí sinh hoạt của một gia đình nông thôn nghèo nhưng đầm ấm.

- Làm nổi bật tính cách tinh nghịch, đầy yêu thương của Nết khi ở nhà. Lời mắng của mẹ thể hiện sự yêu thương, quan tâm, sự lam lũ và đức tính nhẫn nhục của người mẹ.

- Những mẩu đối thoại giản dị này càng làm cho nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương của Nết thêm da diết, "như lưỡi dao cắt vào gan vào ruột".

Câu 5: Câu nói của Nết “Không bao giờ tao chịu khóc đâu Dự ạ, lúc xong việc ở đây rồi thì tao sẽ khóc.” gợi cho em những suy nghĩ về cách mỗi người đối diện với nghịch cảnh trong cuộc sống:

Câu nói của Nết thể hiện một tinh thần thép và một triết lý sống mạnh mẽ khi đối diện với bi kịch cá nhân và nghịch cảnh chung của chiến tranh. Câu nói cho thấy Nết đặt trách nhiệm trả thù cho người thân đã mất, cứu chữa thương binh, "nghiến răng lại mà làm việc" lên trên hết. Cô hiểu rằng đây là lúc cần sức mạnh thể chất và tinh thần để chiến đấu và tồn tại, chứ không phải lúc suy sụp. Trong cuộc sống, nghịch cảnh là điều không thể tránh khỏi. Lời nói của Nết dạy chúng ta một bài học quý giá là thay vì đầu hàng và bị nỗi đau nhấn chìm ngay lập tức, hãy xác định mục tiêu lớn hơn, trì hoãn sự yếu đuối và tập trung hành động để thay đổi hoặc thoát khỏi hoàn cảnh hiện tại.