Câu 1

Trong cuộc sống ngày nay, lối sống chủ động có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Sống chủ động là khi chúng ta tự giác học tập, làm việc và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình, thay vì chờ đợi hay phụ thuộc vào người khác. Lối sống này giúp con người nắm bắt cơ hội, vượt qua khó khăn và không ngừng phát triển bản thân. Trong xã hội hiện đại luôn thay đổi nhanh chóng, nếu thiếu sự chủ động, con người rất dễ tụt hậu và đánh mất nhiều cơ hội quý giá. Ngược lại, người sống chủ động thường có mục tiêu rõ ràng, biết lập kế hoạch và kiên trì thực hiện để đạt được thành công. Bên cạnh đó, sự chủ động còn giúp chúng ta rèn luyện bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích nghi với mọi hoàn cảnh. Tuy nhiên, sống chủ động không có nghĩa là nóng vội hay hành động thiếu suy nghĩ, mà cần đi kèm với sự tỉnh táo và ý chí. Vì vậy, mỗi người, đặc biệt là giới trẻ, cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động để hoàn thiện bản thân và góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.

Câu 2

Bài thơ trên thể hiện bức tranh thiên nhiên mùa hè sinh động cùng tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc của tác giả.

Trước hết, bức tranh thiên nhiên mùa hè được khắc họa với nhiều màu sắc và âm thanh rực rỡ. Những hình ảnh như “hoè lục đùn đùn tán rợp trương”, “thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “hồng liên trì đã tịn mùi hương” gợi lên một không gian tràn đầy sức sống. Màu xanh của cây hòe, sắc đỏ của hoa lựu và hương thơm của sen tạo nên bức tranh thiên nhiên hài hòa, tươi đẹp. Các động từ “đùn đùn”, “phun” làm nổi bật sự phát triển mạnh mẽ của cảnh vật, thể hiện cảm nhận tinh tế và tâm hồn yêu thiên nhiên của tác giả.

Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh cuộc sống con người cũng hiện lên sinh động qua những âm thanh quen thuộc: “lao xao chợ cá làng ngư phủ”, “dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”. Những âm thanh ấy gợi nên nhịp sống bình dị, rộn ràng của làng quê, tạo nên bức tranh cuộc sống thanh bình và ấm no.

Hai câu thơ cuối thể hiện khát vọng và tấm lòng của tác giả: “Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng / Dân giàu đủ khắp đòi phương.”. Tác giả ước mong có cây đàn của vua Nghiêu Thuấn để gảy lên khúc nhạc thái bình, cầu mong cho nhân dân khắp nơi được giàu đủ, hạnh phúc. Qua đó thể hiện lý tưởng cao đẹp và tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc.

Như vậy, bài thơ không chỉ vẽ nên bức tranh thiên nhiên và cuộc sống tươi đẹp mà còn thể hiện tâm hồn nhạy cảm, tình yêu thiên nhiên và khát vọng vì cuộc sống ấm no của nhân dân.

Câu 1
Văn bản được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2
Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”
• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”
• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”
• “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”

→ Những hình ảnh này thể hiện cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không màng vật chất.

Câu 3

• Biện pháp tu từ: Liệt kê: “một mai, một cuốc, một cần câu”.
• Tác dụng:
• • Gợi lên những vật dụng quen thuộc của người lao động, cuộc sống giản dị nơi thôn quê.
  • Thể hiện phong thái ung dung, nhàn nhã của tác giả khi rời xa danh lợi.
  • Làm nổi bật lối sống thanh cao, gần gũi với thiên nhiên của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Câu 4
Quan niệm dại – khôn của tác giả rất đặc biệt:

• Theo lẽ thường, “khôn” là tìm nơi đông đúc để mưu cầu danh lợi; “dại” là sống ở nơi vắng vẻ.
• Nhưng Nguyễn Bỉnh Khiêm lại cho rằng “dại” là tránh xa chốn bon chen, giữ cuộc sống thanh thản, còn “khôn” là chạy theo danh lợi, chốn lao xao.

→ Đây là cách nói ngược nghĩa, mang tính triết lí, thể hiện thái độ coi thường danh lợi và đề cao cuộc sống thanh nhàn.

Câu 5

Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên với vẻ đẹp nhân cách thanh cao và lối sống giản dị. Ông lựa chọn cuộc sống nhàn tản, tránh xa chốn quan trường đầy bon chen và danh lợi. Qua những hình ảnh sinh hoạt bình dị như ăn măng trúc, tắm hồ sen hay uống rượu dưới gốc cây, ta thấy một con người hòa hợp với thiên nhiên và giữ tâm hồn thanh thản. Đồng thời, ông cũng bộc lộ thái độ coi thường phú quý, xem danh lợi chỉ như một giấc mộng. Điều đó cho thấy Nguyễn Bỉnh Khiêm là người có nhân cách cao đẹp, sống thanh cao và giàu triết lí sống.