Phương thức biểu đạt chính

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: Biểu cảm (dùng ngôn ngữ thơ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người con đối với mẹ).

Câu 2. Hình ảnh đời mẹ được so sánh với sự vật, hiện tượng nào?

Dựa vào đoạn trích, hình ảnh đời mẹ được so sánh với:

• Trời xanh: "Như trời xanh nhẫn nại sau mây".
• Con đường nhỏ: "Con đường nhỏ dẫn về bao tổ ấm".

Ý nghĩa: Những hình ảnh này tôn vinh sự hy sinh thầm lặng, bao dung và là điểm tựa bình yên của mẹ dành cho gia đình.

Câu 3

• Biện pháp tu từ: Ẩn dụ (hoặc có thể coi là hình ảnh giàu tính biểu tượng/triết lý dân gian).
• • Quả chín: Thành quả, sự thành đạt, trưởng thành của con cái.
  • Cây: Người trồng trọt, ở đây chỉ công lao nuôi dưỡng, vun trồng của mẹ (cội nguồn).
• Tác dụng:
• • Làm cho câu thơ thêm giàu hình ảnh và sức gợi cảm.
  • Nhắc nhở đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", phê phán sự vô ơn và khẳng định lòng biết ơn sâu sắc mà người con cần dành cho mẹ - người đã dành cả đời vun vén cho con "chín" thành người.

Câu 4. Hiểu về nội dung hai dòng thơ cuối

Con muốn có lời gì đằm thắm

Ru tuổi già của mẹ tháng năm nay.

Hai câu thơ thể hiện:

• Ước nguyện chân thành: Người con khao khát được dùng tình yêu thương, sự quan tâm và những lời nói ngọt ngào ("đằm thắm") để bù đắp cho mẹ.
• Sự hiếu thảo: "Ru tuổi già" là hình ảnh hoán dụ cho việc chăm sóc, an ủi, mang lại sự bình yên, hạnh phúc cho mẹ trong những năm tháng cuối đời, giống như cách mẹ đã từng ru con thuở bé.

Câu 5. Bài học rút ra cho bản thân

Từ đoạn trích, chúng ta có thể rút ra những bài học quý giá:

1. Thấu hiểu và trân trọng: Phải biết thấu hiểu những nỗi vất vả, hy sinh thầm lặng và bao dung của cha mẹ.
2. Lòng biết ơn: Luôn giữ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", ghi nhớ công ơn sinh thành dưỡng dục.
3. Hành động kịp thời: Hãy yêu thương, chăm sóc và dành những điều tốt đẹp nhất cho cha mẹ ngay khi còn có thể, đừng để đến lúc quá muộn mới hối tiếc.

Câu 1

Đoạn trích trong truyện ngắn "Cô hàng xén" của Thạch Lam đã khắc họa thành công vẻ đẹp tâm hồn bình dị và tình yêu quê hương thiết tha của nhân vật Tâm. Trước hết, Tâm hiện lên là một người phụ nữ đảm đang, chịu khó. Sau một ngày dài gánh hàng rong vất vả, hình ảnh cô bước mau hơn khi thấy bóng dáng quê nhà cho thấy sự kiên cường và lòng tận tụy với gia đình. Đáng chú ý nhất là thế giới nội tâm đầy tinh tế của cô. Cảm giác "bớt mệt hẳn đi", "chắc dạ và ấm cúng" khi nhìn thấy những cảnh vật thân thuộc như cây đa, quán gạch hay rặng tre đầu làng đã minh chứng cho sự gắn bó sâu sắc của cô với mảnh đất quê hương. Đối với Tâm, làng quê không chỉ là nơi để về mà còn là điểm tựa tinh thần, giúp cô xua tan nỗi lo sợ và mệt mỏi của cuộc sống mưu sinh. Qua ngòi bút nhẹ nhàng, đậm chất trữ tình của Thạch Lam, nhân vật Tâm trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam xưa: hiền hậu, chịu thương chịu khó và luôn trân trọng những giá trị bình dị, thân thuộc của gia đình và làng xóm.

Câu 2

Trong hành trình chinh phục những đỉnh cao của cuộc đời, có một hành trang không thể thiếu mà mỗi người trẻ cần mang theo, đó chính là niềm tin vào bản thân. Giữa một thế giới đầy biến động và áp lực như hiện nay, niềm tin ấy không chỉ là động lực mà còn là điểm tựa vững chắc nhất để mỗi cá nhân khẳng định giá trị riêng của mình.

Niềm tin vào bản thân (hay sự tự tin) là việc mỗi người hiểu rõ năng lực, phẩm chất và giá trị của chính mình. Đó là sự thấu hiểu rằng: "Tôi có thể làm được" và "Tôi xứng đáng với những điều tốt đẹp". Với giới trẻ ngày nay, niềm tin này càng trở nên quan trọng khi họ phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt và những tiêu chuẩn khắt khe từ xã hội.

Tại sao niềm tin lại quan trọng?

• Khai phá tiềm năng: Khi tin vào chính mình, chúng ta dám bước ra khỏi "vùng an toàn", dám dấn thân vào những thử thách mới. Niềm tin giúp biến những điều "không thể" thành "có thể".
• Bản lĩnh vượt qua thất bại: Cuộc sống không phải lúc nào cũng trải đầy hoa hồng. Người có niềm tin sẽ nhìn nhận thất bại như một bài học quý giá chứ không phải là dấu chấm hết. Họ kiên cường đứng dậy và bước tiếp.
• Tạo nên bản sắc riêng: Giữa đám đông, người tự tin không chạy theo những giá trị ảo hay bị cuốn theo đám đông một cách mù quáng. Họ hiểu mình là ai và tỏa sáng theo cách riêng của mình.

Thực trạng hiện nay

Đáng mừng là phần lớn giới trẻ hiện nay rất năng động và bản lĩnh. Nhiều bạn trẻ đã khởi nghiệp thành công, đạt giải cao trong các kỳ thi quốc tế hay dẫn đầu các phong trào xã hội nhờ sự tự tin mãnh liệt. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận không nhỏ rơi vào hai thái cực cực đoan:

• Tự ti: Luôn lo sợ, hoài nghi về năng lực của mình, dẫn đến việc bỏ lỡ nhiều cơ hội quý giá.
• Tự phụ: Nhầm lẫn giữa niềm tin và sự kiêu ngạo, coi thường người khác và không chịu học hỏi.

Làm thế nào để nuôi dưỡng niềm tin?

Niềm tin không phải tự nhiên mà có, nó là kết quả của một quá trình rèn luyện. Chúng ta cần:

1. Trau dồi tri thức và kỹ năng: Đây là nền tảng cốt lõi của sự tự tin. Khi có kiến thức, bạn sẽ tự nhiên thấy mình vững vàng hơn.
2. Học cách yêu thương bản thân: Chấp nhận cả những điểm mạnh và điểm yếu của chính mình.
3. Hành động nhỏ, thành công lớn: Hãy bắt đầu từ những mục tiêu nhỏ. Mỗi khi hoàn thành một việc, niềm tin trong bạn sẽ được bồi đắp thêm một chút.

Câu 1. Xác định kiểu văn bản của văn bản trên.

• Kiểu văn bản: Nghị luận (cụ thể là nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý).

Câu 2. Vấn đề được đề cập trong văn bản là gì?

• Vấn đề: Tầm quan trọng của việc tự biết mình và tự sửa mình. Tác giả khẳng định đây là yếu tố cốt lõi để cá nhân và cộng đồng phát triển bền vững.

Câu 3. Để làm sáng tỏ cho vấn đề, tác giả đã sử dụng những bằng chứng nào?

• Lập luận về mục đích: "Biết mình để làm gì? Chủ yếu để sửa mình".
• Khẳng định giá trị: Đó là "con đường chắc chắn nhất để phát triển" cho mọi đối tượng (cá nhân, nhóm, cộng đồng).
• Bằng chứng phản diện (hậu quả): Nếu không tự biết mình hoặc biết sai mà không sửa thì đó là "mầm sống của lụi tàn, thua kém, diệt vong".
• (Mở rộng từ tác phẩm: Tác giả còn dùng hình ảnh Đèn và Trăng trong ca dao để làm bằng chứng về việc mỗi sự vật đều có ưu/nhược điểm riêng).

Câu 4. Mục đích và nội dung của văn bản trên là gì?

• Nội dung: Nhấn mạnh rằng sự tự nhận thức (biết mình) phải đi đôi với hành động tự hoàn thiện (sửa mình).
• Mục đích: Thuyết phục người đọc từ bỏ thái độ kiêu ngạo, phiến diện; khuyến khích lối sống khiêm tốn, cầu thị để không ngừng tiến bộ và tránh khỏi sự suy tàn.

Câu 5. Nhận xét cách lập luận của tác giả trong văn bản.

• Chặt chẽ và logic: Đi từ việc đặt vấn đề ("biết người, biết mình") đến giải quyết vấn đề ("biết mình để sửa mình") và kết luận bằng hậu quả nếu không thực hiện.
• Sử dụng câu hỏi tu từ: Câu hỏi "Biết mình để làm gì?" giúp dẫn dắt người đọc trực tiếp vào trọng tâm vấn đề, tạo sự tương tác và suy ngẫm.
• Ngôn ngữ sắc bén, quyết liệt: Cách dùng từ ngữ mạnh như "chắc chắn nhất", "mầm sống của lụi tàn", "diệt vong" tạo sức nặng cho lời khuyên và làm tăng tính thuyết phục.

Bài làm Câu 1: Suy nghĩ về việc thấu hiểu chính mình

Trong hành trình trưởng thành đầy biến động, "thấu hiểu chính mình" chính là chiếc lá chắn vững chãi và là kim chỉ nam cho mỗi cá nhân. Thấu hiểu bản thân không đơn thuần là biết tên tuổi hay sở thích bề nổi, mà là sự nhận thức sâu sắc về những ưu điểm, khuyết điểm, đam mê và những giá trị cốt lõi mà ta theo đuổi. Khi thực sự hiểu mình, chúng ta sẽ không còn lạc lối giữa những "áp lực đồng lứa" hay chạy theo những giá trị ảo mà xã hội định ra. Ta biết mình mạnh ở đâu để phát huy, yếu ở đâu để khắc phục, từ đó đưa ra những quyết định đúng đắn cho sự nghiệp và cuộc sống. Hơn nữa, người thấu hiểu bản thân thường có tâm thế bình thản, biết bao dung với chính mình và dễ dàng thấu cảm với người khác. Tuy nhiên, đây là một quá trình bền bỉ, đòi hỏi sự trung thực tuyệt đối và lòng can đảm để đối diện với cả những "góc tối" trong tâm hồn. Tóm lại, chỉ khi thấu hiểu được tiếng nói bên trong, ta mới có thể làm chủ vận mệnh và sống một cuộc đời rực rỡ, ý nghĩa nhất theo cách của riêng mình.

Câu 2

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những vết thương mà nó để lại trong lòng những người mẹ Việt Nam thì vẫn còn vẹn nguyên. Bài thơ "Chuyện của mẹ" của tác giả Nguyễn Ba là một bản tráng ca buồn, khắc họa chân thực và xúc động về những hy sinh thầm lặng, sự dâng hiến tận cùng của người mẹ cho độc lập tự do của Tổ quốc.

Mở đầu bài thơ là một con số nhói lòng: "mẹ có năm lần chia li". "Chia li" trong bối cảnh chiến tranh thường là sự chia lìa âm dương, là một đi không trở lại. Tác giả đã liệt kê từng sự mất mát của mẹ một cách trần trụi nhưng đầy kiêu hãnh.

Đầu tiên là người chồng – điểm tựa lớn nhất của cuộc đời mẹ. Cha ngã xuống nơi "địa đầu Tây Bắc", hóa thân vào "ngàn lau" trắng xóa. Hình ảnh "ngàn lau" gợi lên sự vĩnh hằng của linh hồn người chiến sĩ hòa quyện vào thiên nhiên đất nước. Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai, mẹ lại tiễn đưa những đứa con thân yêu. Đứa trai đầu hy sinh trên dòng Thạch Hãn – con sông máu lửa của Quảng Trị. Hình ảnh "con sóng nát" và "hoàng hôn buông lại táp đỏ trời" là những ẩn dụ đầy ám ảnh về sự khốc liệt của chiến tranh, nơi máu của những người anh hùng đã nhuộm đỏ cả không gian và thời gian.

Đến đứa trai thứ hai, sự hy sinh hiện lên qua những vần thơ đau đớn đến nghẹt thở: "thịt xương nuôi mối vườn cao su Xuân Lộc". Đây là cách nói trực diện về sự dâng hiến trọn vẹn thân xác cho đất mẹ, để mầm xanh của sự sống được nảy nở từ chính máu xương của những người con hy sinh. Không chỉ có những người đàn ông, ngay cả người con gái cũng dành trọn "tuổi thanh xuân nhiều mộng mơ" trên những cung đường hỏa tuyến gian khổ, làm "cây mốc sống" dẫn lối cho đoàn quân.

Về nghệ thuật, Nguyễn Ba đã sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu chậm rãi như một lời kể tội lỗi, nghẹn ngào. Các biện pháp tu từ như liệt kê, ẩn dụ và hoán dụ được kết hợp nhuần nhuyễn, biến những nỗi đau riêng của một người mẹ trở thành biểu tượng chung cho sự hy sinh của cả một dân tộc.

Tóm lại, "Chuyện của mẹ" không chỉ là một bài thơ về chiến tranh, mà là một tượng đài bằng chữ dành cho người Mẹ Việt Nam Anh hùng. Bài thơ nhắc nhở chúng ta rằng, mỗi tấc đất ta đang đứng, mỗi nhành cây ta đang thấy đều thấm đẫm sự hy sinh của một thế hệ đi trước.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính

• Tự sự.

Câu 2: Tình huống truyện

• Bào (đứa trẻ ở đợ) bị bà chủ ép buộc phải bắt bằng được con chim vàng cho cậu chủ Quyên. Tình huống éo le, đầy áp lực này đã dẫn đến bi kịch khi Bào ngã từ trên cây xuống, vừa gây ra cái chết cho con chim, vừa khiến chính mình bị thương nặng.

Câu 3: Ngôi kể và tác dụng

• Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

• Tác dụng: Giúp người kể bao quát được toàn bộ sự việc, miêu tả khách quan, chân thực hoàn cảnh đáng thương của nhân vật Bào và sự tàn nhẫn của những người chủ, từ đó tăng sức thuyết phục cho câu chuyện.

Câu 4: Ý nghĩa chi tiết "Mắt Bào chập chờn thấy bàn tay mẹ thằng Quyên thò xuống. Tay Bào với tới, với mãi, với mãi nhưng cũng chẳng với được ai."

• Thể hiện sự cô độc, tuyệt vọng đến cùng cực của Bào trong giây phút cận kề cái chết.

• Sự "với mãi" vô vọng cho thấy khát khao được cứu giúp, được yêu thương, nhưng thực tế phũ phàng là những người chủ chỉ quan tâm đến con chim chứ không mảy may xót thương cho mạng sống của Bào.

Câu 5: Nhận xét nhân vật Bào và thái độ của tác giả

• Nhân vật Bảo: Là đứa trẻ ngoan ngoãn, chịu thương chịu khó, giàu lòng tự trọng nhưng đáng thương, bất hạnh vì bị bóc lột và đối xử tàn tệ.

• Thái độ của tác giả:

• Niềm cảm thương sâu sắc đối với số phận trẻ thơ nghèo khổ, bất hạnh.

• Sự lên án, tố cáo mạnh mẽ thói ích kỷ, tàn nhẫn của những kẻ cậy quyền, coi trọng vật chất hơn mạng sống con người.

Trong truyện ngắn "Con chim vàng", Nguyễn Quang Sáng đã xây dựng một tình huống truyện giản dị nhưng giàu ý nghĩa nhân văn về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên. Tác phẩm xoay quanh việc nhân vật "tôi" và đứa con trai bẫy được một con chim vàng xinh đẹp. Qua ngòi bút đậm chất đời thường, tác giả đã khắc họa thành công sự chuyển biến tâm lý tinh tế: từ niềm vui háo hức khi chinh phục, sở hữu một vẻ đẹp hiếm có đến sự hụt hẫng, xót xa khi thấy con chim kiệt sức, mất đi vẻ rực rỡ vốn có trong chiếc lồng chật hẹp. Hình ảnh con chim vàng không chỉ là một sinh vật nhỏ bé mà còn là biểu tượng cho vẻ đẹp tự do của tạo hóa. Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật đứa con – với lòng trắc ẩn ngây thơ – chính là điểm sáng giúp người cha (và cả người đọc) nhận ra sai lầm của sự áp đặt, ích kỷ. Kết thúc truyện, việc trả lại tự do cho con chim chính là sự thức tỉnh của lòng nhân ái. Thông điệp mà Nguyễn Quang Sáng gửi gắm vô cùng thấm thía: Tình yêu thương đích thực không phải là chiếm hữu, mà là tôn trọng và bảo vệ sự sống, để cái đẹp được tỏa sáng trong không gian tự do của chính nó.

Câu 2:

Trong bản nhạc muôn điệu của cuộc đời, tình yêu thương chính là nốt nhạc cao vút và trong trẻo nhất, có khả năng chữa lành mọi vết thương và kết nối những tâm hồn xa lạ. Như một câu nói nổi tiếng: "Nơi lạnh nhất không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu vắng tình thương". Thật vậy, tình yêu thương không chỉ là một danh từ, mà là một sức mạnh vô hình nhưng mãnh liệt, định nghĩa nên giá trị nhân bản cao quý nhất của con người.

Tình yêu thương là sự đồng cảm, thấu hiểu và sẻ chia giữa người với người. Nó không nhất thiết phải là những điều lớn lao, kỳ vĩ mà thường hiện hữu ngay trong những cử chỉ giản đơn: một ánh mắt khích lệ, một cái nắm tay khi hoạn nạn, hay sự hy sinh thầm lặng của cha mẹ dành cho con cái. Yêu thương chính là sự rung động chân thành của trái tim trước nỗi đau của đồng loại và niềm khao khát được mang lại hạnh phúc cho người khác mà không mưu cầu tư lợi.

Sức mạnh của tình yêu thương đối với mỗi cá nhân là vô cùng tận. Nó giống như một điểm tựa tinh thần vững chắc, tiếp thêm nghị lực để con người vượt qua những nghịch cảnh nghiệt ngã nhất. Khi ta trao đi yêu thương, tâm hồn ta trở nên rộng mở, thanh thản và giàu có hơn. Ngược lại, người nhận được yêu thương sẽ cảm thấy mình không đơn độc, có thêm niềm tin vào cuộc sống để tiếp tục vươn lên. Một đứa trẻ lớn lên trong tình thương sẽ trở thành người có nhân cách tốt; một người lầm lỗi nhận được sự bao dung sẽ có cơ hội để làm lại cuộc đời.

Xét trên bình diện xã hội, tình yêu thương là sợi dây thừng bền chắc gắn kết cộng đồng. Trong những thời điểm khó khăn như thiên tai, bão lũ hay đại dịch, chúng ta đã chứng kiến biết bao nghĩa cử cao đẹp: những chuyến xe cứu trợ xuyên đêm, những "ATM gạo" hay những y bác sĩ quên mình nơi tuyến đầu. Chính tình đồng chí, nghĩa đồng bào đã giúp dân tộc ta vượt qua mọi sóng gió. Một xã hội giàu tình thương là một xã hội nhân văn, nơi khoảng cách giữa giàu - nghèo, sang - hèn bị xóa nhòa, nơi con người đối xử với nhau bằng sự tử tế thay vì sự đố kỵ, hiềm khích.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hối hả hiện nay, vẫn còn đó những "khoảng lặng" đáng buồn của sự vô cảm. Một bộ phận người trẻ đang sống ích kỷ, thờ ơ trước nỗi đau của người khác, coi việc giúp đỡ là phiền phức. Sự vô cảm ấy như một loại "virus" gặm nhấm tâm hồn, biến con người thành những cỗ máy vô hồn. Bên cạnh đó, tình yêu thương cũng cần sự tỉnh táo, không nên biến thành sự nuông chiều mù quáng hay sự ban phát trịch thượng làm tổn thương lòng tự trọng của người nhận.

Tóm lại, tình yêu thương là ánh sáng xua tan bóng tối của sự cô độc và thù hận. Mỗi chúng ta hãy học cách mở lòng mình, bắt đầu từ việc yêu thương gia đình và quan tâm đến những người xung quanh. Đừng đợi đến khi giàu sang mới sẻ chia, bởi đôi khi chỉ một nụ cười chân thành cũng đủ để sưởi ấm một trái tim đang giá lạnh. Hãy nhớ rằng: "Sống là đâu chỉ nhận riêng mình", bởi khi trao đi yêu thương, đó cũng là lúc chúng ta nhận lại sự bất tử trong lòng người khác.

Mở đoạn: Giới thiệu câu nói và tư tưởng chủ đạo: Sự nuối tiếc về những điều chưa làm thường lớn hơn những sai lầm đã phạm phải.

• Thân đoạn:

• Giải thích: "Tháo dây", "nhổ neo", "khỏi bến đỗ an toàn" là ẩn dụ cho việc từ bỏ sự sợ hãi, ngại ngùng để bắt đầu hành động và khám phá.

• Bình luận: Tại sao 20 năm sau ta lại hối hận vì những điều chưa làm? Vì đó là những cơ hội đã mất đi vĩnh viễn. Những thất bại khi làm giúp ta có bài học, nhưng "không làm" chỉ để lại sự trống rỗng và dằn vặt.

• Chứng minh: Nêu ví dụ về những người dám khởi nghiệp, dám theo đuổi đam mê dù gặp khó khăn.

• Kết đoạn: Bài học cho bản thân: Hãy sống hết mình, đừng sợ sai, hãy sợ rằng mình đã không dám thử.

Câu 2 (4.0 điểm): Phân tích nhân vật người mẹ trong đoạn trích "Trở về" (Thạch Lam)

Đây là nhân vật trung tâm để làm nổi bật sự đối lập giữa tình cảm quê hương chân chất và sự bạc bẽo của người con.

1. Mở bài:

• Giới thiệu tác giả Thạch Lam và phong cách viết nhẹ nhàng, giàu tình cảm.

• Giới thiệu truyện ngắn "Trở về" và nhân vật người mẹ - biểu tượng của tình mẫu tử bao dung, tảo tần.

2. Thân bài:

• Hoàn cảnh: Người mẹ già ở quê, sống trong cảnh nghèo khó (nhà cũ sụp thấp, mái gianh xơ xác, bộ áo cũ kỹ). Bà đã tần tảo nuôi con ăn học thành tài.

• Tình yêu thương con vô bờ bến:

• Sự mong chờ: Dù con bặt tin, bà vẫn luôn dõi theo (nghe tiếng guốc đã nhận ra ngay).

• Cảm xúc khi gặp lại: "ứa nước mắt", "ấp úng", "cảm động đến nỗi không nói được". Tình cảm của bà chân thành, tự nhiên, đối lập hoàn toàn với sự gượng gạo, xa cách của Tâm.

• Sự lo lắng, săn sóc: Bà hỏi han sức khỏe của con ("Bây giờ cậu đã khỏe hẳn chưa?"), muốn con ở lại ăn cơm. Sự săn sóc ấy thuần khiết, không màng đến tiền bạc hay địa vị của con.

• Sự bao dung và đức hy sinh: Dù bị con cái lãng quên, bà không một lời trách móc. Bà vẫn sống cuộc đời giản dị, giữ gìn những kỉ niệm về con và làng quê. Bà đón nhận số tiền con đưa một cách run rẩy, không phải vì tham tiền mà vì cảm động trước sự "quan tâm" hiếm hoi từ con.

3. Kết bài:

• Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn của người mẹ: giàu lòng vị tha, yêu con vô điều kiện.

• Tác phẩm là lời cảnh tỉnh về đạo làm con và sự xuống cấp của tình cảm trước sức mạnh của vật chất, thành thị.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính:

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là Nghị luận (kết hợp với biểu cảm).

Câu 2. Hai lối sống mà con người từng đôi lần trải qua:

• Lối sống thụ động, trì trệ: Khước từ sự vận động, tìm sự an toàn trong "vẻ ngoan ngoãn bất động", bỏ quên khát khao, sống mòn mỏi trong không gian chật hẹp.

• Lối sống dấn thân, vận động: Chấp nhận trải nghiệm, nắng gió, luôn hướng về phía trước như dòng sông phải chảy ra biển rộng.

Câu 3. Phân tích tác dụng biện pháp tu từ trong đoạn văn:

• Biện pháp tu từ: So sánh ("Sông như đời người"), Nhân hóa ("sông phải chảy", "hướng ra biển rộng").

• Tác dụng:

• Về nội dung: Giúp việc diễn đạt trở nên sinh động, gợi hình gợi cảm. Khẳng định quy luật tất yếu của cuộc sống: con người (đặc biệt là tuổi trẻ) cần phải vận động, trải nghiệm và vươn xa để tìm thấy ý nghĩa cuộc đời, giống như bản tính của dòng sông là phải trôi chảy.

• Về nghệ thuật: Làm cho lời văn giàu sức thuyết phục và truyền cảm hứng mạnh mẽ đến người đọc.

Câu 4. Hiểu về "tiếng gọi chảy đi sông ơi":

"Tiếng gọi chảy đi sông ơi" là biểu tượng cho khát vọng sống mãnh liệt, là lời thúc giục nội tại bên trong mỗi con người. Nó nhắc nhở chúng ta không được đứng yên, không được để đời mình "lịm trong đầm lầy" mà phải luôn vận động, dấn thân vào những trải nghiệm mới để không ngừng trưởng thành.

Câu 5. Bài học rút ra:

• Bài học: Đừng chọn lối sống an nhàn, hưởng thụ trong sự tĩnh lặng giả tạo khi còn trẻ. Hãy dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn để trải nghiệm và cống hiến.

• Vì sao: Vì cuộc đời chỉ thực sự ý nghĩa khi ta vận động và khám phá; sự trì trệ sẽ khiến tâm hồn héo mòn và đánh mất đi những cơ hội quý giá của bản thân.

Mùa thu Hà Nội trong thơ Hoàng Cát không chỉ là bức tranh thiên nhiên mà còn là bức tranh của tâm trạng. Mở đầu đoạn trích, tác giả gợi ra không gian đặc trưng với "gió heo may" se lạnh và tiếng "xào xạc" của lá vàng khô – những thanh âm và cảm giác rất riêng của thu Bắc Bộ. Vẻ đẹp ấy không rực rỡ mà mang nét trầm mặc, bâng khuâng, len lỏi vào tâm hồn con người giữa buổi "chiều nhạt nắng". Hình ảnh "hàng sấu"với "quả sót" rụng "vàng ươm" là một nét vẽ xuất thần, vừa cụ thể vừa gợi cảm, thể hiện sự tinh tế trong quan sát. Đặc biệt, câu thơ "Ta nhặt được cả chùm nắng hạ / Trong mùi hương trời đất dậy trên đường" đã nâng tầm vẻ đẹp mùa thu: đó là sự giao thoa giữa cái nắng sót lại của mùa cũ và hương vị nồng nàn của đất trời hiện tại. Qua đó, mùa thu Hà Nội hiện lên vừa cổ kính, dịu dàng, vừa chứa chan nỗi niềm hoài niệm và tình yêu thiết tha của tác giả dành cho mảnh đất này.

Câu 2: Nghị luận về sự phát triển như vũ bão của Trí tuệ nhân tạo (AI) (khoảng 600 chữ)

1. Mở bài

• Dẫn dắt: Thế giới đang bước vào kỷ nguyên công nghệ số với những bước tiến vượt bậc.
• Nêu vấn đề: Trong đó, sự phát triển như vũ bão của Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành tâm điểm, thay đổi diện mạo đời sống nhân loại.

2. Thân bài

• Giải thích: AI là trí tuệ của máy móc được con người lập trình với mục tiêu giúp máy tính có thể tự động hóa các hành vi thông minh như con người (học tập, suy luận, giải quyết vấn đề).
• Thực trạng phát triển:
• • Tốc độ kinh ngạc: Từ những chương trình đơn giản đến các mô hình ngôn ngữ lớn (như ChatGPT), xử lý hình ảnh, y học chính xác, xe tự lái...
  • Sự hiện diện mọi nơi: Trong điện thoại thông minh, giáo dục, công nghiệp sản xuất và cả nghệ thuật.
• Lợi ích (Mặt tích cực):
• • Tối ưu hóa năng suất: Giải phóng con người khỏi những công việc lặp đi lặp lại, xử lý dữ liệu khổng lồ trong tích tắc.
  • Thúc đẩy y tế & khoa học: Hỗ trợ chẩn đoán bệnh chính xác, tìm ra thuốc mới, dự báo thiên tai.
  • Tiện ích đời sống: Cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, hỗ trợ học tập và giải trí không giới hạn.
• Thách thức và rủi ro (Mặt trái):
• • Vấn đề việc làm: Nguy cơ thay thế con người trong nhiều ngành nghề, gây thất nghiệp diện rộng.
  • Đạo đức và bảo mật: Xâm phạm quyền riêng tư, tin giả (Deepfake), và sự lệ thuộc quá mức vào máy móc.
  • Mất đi bản sắc: Sự sáng tạo của AI có thể làm lu mờ giá trị cảm xúc thuần túy của con người.
• Bài học nhận thức và hành động:
• • Con người không nên bài trừ nhưng cũng không nên phụ thuộc hoàn toàn.
  • Cần học cách "cộng tác" với AI: Trau dồi kỹ năng tư duy phản biện, sáng tạo và thấu cảm – những thứ máy móc khó thay thế.
  • Nhà nước cần có hành lang pháp lý để kiểm soát sự phát triển của AI một cách nhân văn.

3. Kết bài

• Khẳng định lại vấn đề: AI là một công cụ vĩ đại nhưng cũng là một con dao hai lưỡi.
• Liên hệ bản thân: Là thế hệ trẻ, chúng ta cần chủ động đón đầu công nghệ, sử dụng AI như một đòn bẩy để hoàn thiện bản thân và đóng góp cho xã hội.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?

• Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (kết hợp với tự sự và miêu tả để bộc lộ cảm xúc).

Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh nào thể hiện "năm khốn khó" trong đoạn trích?

Những từ ngữ và hình ảnh tái hiện lại sự vất vả, thiếu thốn của gia đình trong ký ức của người con bao gồm:

• Thiên tai, khắc nghiệt: "Đồng sau lụt", "bờ đê sụt lở".
• Sự vất vả của mẹ: "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn".
• Cái đói, cái nghèo của các con:
• • "Anh em con chịu đói suốt ngày tròn".
  • "Ngồi co ro bậu cửa".
  • "Có gì nấu đâu mà nhóm lửa".
• Sự chờ đợi mòn mỏi: "Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về".

Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ trong hai dòng thơ sau:

(Lưu ý: Vì hình ảnh bạn cung cấp bị cắt ngang ở câu 3, tôi sẽ phân tích biện pháp tu từ tiêu biểu thường gặp trong hai dòng thơ tiếp theo của đoạn trích này: "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn / Anh em con chịu đói suốt ngày tròn")

• Biện pháp tu từ: Ẩn dụ/Hoán dụ hoặc Đảo ngữ (tùy vào cặp câu cụ thể).
• Ví dụ cụ thể với câu: "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn"
• • Biện pháp: Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác (hoặc có thể hiểu là cách kết hợp từ độc đáo "gánh... hoàng hôn").
  • Tác dụng:
  • • Về nội dung: Nhấn mạnh sự gian truân, vất vả cực nhọc của người mẹ. Mẹ không chỉ gánh hàng hóa mà như gánh cả thời gian, gánh cả cái nặng nề của cuộc đời nghèo khó trên vai.
    • Về nghệ thuật: Làm cho câu thơ giàu hình ảnh, gợi cảm hình bóng mẹ gầy guộc, liêu xiêu trong bóng chiều tà, đồng thời thể hiện niềm xót xa, thương cảm sâu sắc của người con