Câu 1:
Truyện ngắn Con chim vàng của Nguyễn Quang Sáng là một tác phẩm giàu ý nghĩa nhân văn, gửi gắm thông điệp về tình yêu thương và sự trân trọng những giá trị tinh thần. Câu chuyện xoay quanh hình ảnh con chim vàng – biểu tượng của cái đẹp, sự tự do và niềm vui sống. Nhân vật trong truyện không chỉ yêu quý con chim vì tiếng hót trong trẻo mà còn vì nó gợi nhắc những kỷ niệm, tình cảm chân thành giữa con người với nhau. Khi con chim bị mất, khoảng trống để lại không chỉ là sự vắng lặng của âm thanh mà còn là nỗi hụt hẫng trong tâm hồn. Qua đó, Nguyễn Quang Sáng khéo léo khẳng định: cái đẹp và tình cảm chân thành chỉ thực sự tồn tại khi được nuôi dưỡng bằng sự trân trọng, chứ không thể bị chiếm hữu hay giam cầm. Tác phẩm vì thế không chỉ là câu chuyện về một con chim, mà còn là lời nhắc nhở mỗi người biết nâng niu những điều giản dị nhưng quý giá trong cuộc sống.
Câu 2:

Bài làm

Tình yêu thương là một trong những giá trị quan trọng giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn. Nó giúp con người gắn kết, đồng cảm và sẻ chia với nhau trong những lúc khó khăn. Nếu không có tình yêu thương, con người sẽ trở nên cô lập, và xã hội sẽ mất đi sự nhân văn.

Tình yêu thương có thể hiểu là sự quan tâm, chia sẻ, đồng cảm giữa con người với con người. Nó không chỉ tồn tại trong gia đình mà còn lan tỏa trong cộng đồng, xã hội. Đó có thể là sự chăm sóc của cha mẹ dành cho con cái, sự giúp đỡ giữa bạn bè, hay lòng nhân ái đối với những người gặp hoàn cảnh khó khăn.

Tình yêu thương mang lại nhiều lợi ích to lớn. Đối với cá nhân, nó giúp mỗi người có thêm động lực để vượt qua khó khăn, giúp tâm hồn trở nên thanh thản và hạnh phúc hơn. Khi yêu thương, con người sẽ biết sống vì người khác, bớt đi sự ích kỷ và vị kỷ. Đối với xã hội, tình yêu thương là nền tảng để xây dựng một cộng đồng đoàn kết, nơi con người biết quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau.

Trong cuộc sống, có rất nhiều tấm gương về tình yêu thương. Điển hình như tấm lòng nhân ái của bác sĩ Đặng Thùy Trâm, người đã dành cả tuổi trẻ để cứu chữa bệnh nhân trong chiến tranh. Hay những người làm từ thiện, không ngại khó khăn, gian khổ để giúp đỡ trẻ em nghèo, người già neo đơn. Họ chính là những minh chứng cho tình yêu thương cao đẹp.

Tuy nhiên, vẫn có những người sống vô cảm, thờ ơ với nỗi đau của người khác. Họ chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà không để ý đến những người xung quanh. Lối sống ích kỷ này làm xã hội trở nên lạnh lẽo, xa cách.

Tình yêu thương là một trong những yếu tố quan trọng giúp con người và xã hội phát triển bền vững. Mỗi người hãy mở rộng trái tim, biết quan tâm, sẻ chia để làm cho thế giới này trở nên tốt đẹp hơn. Một hành động nhỏ có thể mang lại niềm vui và hạnh phúc lớn cho người khác.

Câu 1 :

Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài là: Tự sự.

Câu 2 :

Tình huống truyện: Quyên - con trai của chủ gia đình mà Bào ở đợ bắt Bào phải bắt bằng được con chim vàng cho nó.

Câu 3 :

- Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất.

- Tác dụng:

+ Thể hiện được rõ ràng suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật.

+ Giúp câu chuyện được kể một cách chân thực, hấp dẫn.

Câu 4 :

- Chi tiết đặc sắc, giàu giá trị, cho thấy được sự lạnh lùng, thờ ơ đến vô tâm, tàn nhẫn của lòng người trước tình cảnh đáng thương của người khác.

- Cho thấy được số phận bi thảm, thân phận rẻ rúng của những con người thấp cổ bé họng trong xã hội xưa, họ còn không bằng con chim bé nhỏ kia.

- Qua đó còn thể hiện được sự thương xót của nhà văn với những con người nghèo khổ trong xã hội.

Câu 5 :

+ Thân phận bất hạnh, đáng thương: Mười hai tuổi phải trả món nợ của gia đình (hai thúng thóc); không được quan tâm, chăm sóc, luôn bị bà chủ chửi mắng, đánh đập; mạo hiểm hi sinh bản thân để đáp ứng mong muốn bắt con chim vàng của cậu chủ,…

+ Là một cậu bé hồn nhiên, hết lòng vì chủ: Qua giọng điệu bảo cậu chủ đi lấy chuối để gài bẫy bắt chim vàng.

- Thái độ của tác giả:

+ Đồng cảm, xót thương cho số phận của những đứa trẻ nghèo, bất hạnh mất quyền tự do.

+ Trân trọng, ngợi ca những đức tính quý giá của nhân vật Bào: Dù nghèo khổ nhưng không trộm cắp, hết lòng phục vụ nhà chủ,…

Câu 1:

Bê-li-cốp hiện lên như một “hiện tượng” kỳ quặc: luôn mặc áo bành tô, đeo kính râm, đi giày cao su ngay cả khi trời đẹp. Nhưng đằng sau vẻ ngoài ấy là một tâm hồn co rúm, sợ hãi mọi đổi thay. Ông tuân thủ máy móc các quy định, tránh xa mọi điều mới mẻ, thậm chí cả tình yêu. Lối sống “trong bao” của Bê-li-cốp không chỉ là thói quen cá nhân mà còn phản ánh căn bệnh tinh thần của một bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX: sợ hãi, thụ động, thiếu dũng khí sống. Sê-khốp đã khéo léo dùng hình tượng này để gửi gắm thông điệp: nếu con người không dám bước ra khỏi “cái bao” của mình, họ sẽ tự đánh mất cơ hội hạnh phúc và góp phần duy trì sự trì trệ của xã hội.

Câu 2:

bài làm

Trong cuộc sống, mỗi người đều có một “vùng an toàn” – nơi ta cảm thấy quen thuộc, ít rủi ro và dễ dàng kiểm soát. Đó có thể là công việc ổn định, những mối quan hệ thân quen hay thói quen sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, nếu mãi ở trong vùng an toàn, ta sẽ khó có cơ hội khám phá tiềm năng của bản thân và trải nghiệm những điều mới mẻ. Bước ra khỏi vùng an toàn không chỉ là hành động dũng cảm, mà còn là chìa khóa mở ra cánh cửa trưởng thành.

Trước hết, cần hiểu rằng “vùng an toàn” là trạng thái tâm lý khi con người cảm thấy an toàn, ít áp lực và ít rủi ro. Ở đó, ta dễ dàng duy trì sự ổn định nhưng lại ít có cơ hội thử thách bản thân. Bước ra khỏi vùng an toàn nghĩa là chấp nhận đối diện với những điều chưa biết, thử sức với những nhiệm vụ khó khăn hơn, và sẵn sàng đón nhận cả thành công lẫn thất bại.

Việc dám bước ra khỏi vùng an toàn mang lại nhiều ý nghĩa tích cực. Thứ nhất, nó giúp ta phát triển kỹ năng và kiến thức mới. Chỉ khi đối diện với thử thách, con người mới buộc phải học hỏi, thích nghi và sáng tạo. Thứ hai, trải nghiệm mới giúp ta mở rộng tầm nhìn, hiểu hơn về thế giới và về chính mình. Thứ ba, vượt qua giới hạn bản thân mang lại sự tự tin, bởi mỗi lần thành công là một lần ta chứng minh được khả năng của mình.

Thực tế đã chứng minh, nhiều người thành công đều từng trải qua những bước ngoặt khi dám rời bỏ sự ổn định để theo đuổi điều mới. Nếu Steve Jobs không dám thử nghiệm ý tưởng táo bạo, có lẽ Apple đã không trở thành biểu tượng công nghệ. Ở Việt Nam, nhiều bạn trẻ đã bỏ công việc văn phòng để khởi nghiệp, chấp nhận rủi ro nhưng đổi lại là cơ hội tạo ra giá trị lớn hơn cho xã hội.

Tuy nhiên, bước ra khỏi vùng an toàn không đồng nghĩa với hành động liều lĩnh. Cần có sự chuẩn bị về kiến thức, kỹ năng và kế hoạch rõ ràng. Sự dũng cảm phải đi kèm với sự tỉnh táo để hạn chế rủi ro và tận dụng tối đa cơ hội.

Cuộc sống luôn vận động và thay đổi. Nếu chỉ đứng yên trong vùng an toàn, ta sẽ bị bỏ lại phía sau. Dám bước ra khỏi vùng an toàn chính là dám sống trọn vẹn, dám khám phá và phát triển bản thân. Mỗi bước đi mới, dù nhỏ, cũng có thể mở ra một chân trời rộng lớn hơn cho cuộc đời.

Câu 1 :

- Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài là: Tự sự.

Câu 2 :

Nhân vật trung tâm của đoạn trích là Bê-li-cốp.

Câu 3 :

- Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất.

- Tác dụng:

+ Tăng tính chân thực, khách quan: Người kể là nhân vật trực tiếp chứng kiến và sống cùng Bê-li-cốp nên câu chuyện có độ tin cậy cao.

+ Thể hiện rõ thái độ, cảm xúc của người kể (vừa châm biếm, vừa phê phán, vừa ngán ngẩm).

+ Góp phần làm nổi bật bầu không khí ngột ngạt, sợ hãi bao trùm cả trường học và thành phố.

Câu 4:

- Những chi tiết miêu tả chân dung Bê-li-cốp:

+ Đi giày cao su, cầm ô, mặc áo bành tô ấm cốt bông. Ô hắn để trong bao, chiếc đồng hồ quả quýt cũng để trong bao bằng da hươu; và khi rút chiếc dao nhỏ để gọt bút chì thì chiếc dao ấy cũng đặt trong bao; cả bộ mặt hắn ta nữa dường như cũng ở trong bao vì lúc nào hắn cũng giấu mặt sau chiếc cổ áo bành tô bẻ đứng lên.

+ Hắn đeo kính râm, mặc áo bông chần, lỗ tai nhét bông.

- Nhan đề đoạn trích được đặt là Người trong bao vì:

+ Tất cả những đồ vật của Bê-li-cốp đều được đặt trong những cái bao kín.

+ Ngay cả chính bản thân Bê-li-cốp cũng tự ẩn mình vào trong những cái “bao”, cắt đi mọi giao cảm với đời.

+ Chiếc bao là ẩn dụ cho việc không dám bước ra khỏi vòng an toàn của mình.

Câu 5 :

- Bài học rút ra từ đoạn trích: Phải sống dũng cảm, hết mình, dám chấp nhận tổn thương.

- Vì: Nếu cứ giấu mình, chúng ta sẽ không bao giờ có thể phát triển, và rộng ra, cả xã hội sẽ bị chậm lại theo.

Câu 1:
Mùa thu Hà Nội được tường thuật trong đoạn thơ "Thu Hà Nội" đem lại một vẻ đẹp tươi mới và đầy cảm xúc. Một không gian mở rộng của mùa thu được tái hiện qua cách miêu tả tinh tế của tác giả. Mùa thu Hà Nội được mô tả như một bức tranh thơ mộng, với những nét đặc trưng của mùa này. Cơn gió nhẹ nhàng, kết hợp với những đám mây trôi lững lờ, tạo nên một không khí se se lạnh, mang đến cảm giác thú vị cho người đọc. Những chiếc lá vàng khô rơi lả tả, như một cảnh tượng bất ngờ, mang đến sự nghẹt thở và bồi hồi. Qua những hình ảnh này, ta có thể cảm nhận được sự bình yên và sự thay đổi của mùa thu. Bên cạnh đó, đoạn thơ còn đề cập đến những tình cảm lẻ loi và những suy nghĩ sâu xa trong trái tim người viết. Chiều nhạt nắng làm hiện lên những kỷ niệm và nhớ nhung người xa xứ. Từ những câu hỏi đơn giản, tác giả thể hiện sự nhớ mong và hy vọng trong tình yêu. Đây cũng là một cảm xúc tinh tế được thể hiện qua những từ ngữ đơn giản, nhưng đầy sức sống. Cuối cùng, đoạn thơ còn gợi lên hình ảnh một hàng cây sấu, với trái sấu quả sót vàng ươm. Người viết nhặt được cả chùm nắng hạ, tạo nên một khung cảnh tươi sáng và rực rỡ. Mùi hương trời đất dậy trên đường đưa ta vào một thế giới màu sắc và thơ mộng. Từ những câu thơ tinh tế trong "Thu Hà Nội", ta có thể thấy được vẻ đẹp độc đáo của mùa thu ở Hà Nội. Đây là một mùa thu đặc biệt, với những cảm xúc và những hình ảnh độc đáo, tạo nên một không gian sống và cảm nhận riêng biệt cho người đọc.

Câu 2 :

Bài làm

Thế kỷ XXI mở ra với một cuộc cách mạng công nghệ sâu sắc, mà tâm điểm chính là sự trỗi dậy và phát triển như vũ bão của Trí tuệ Nhân tạo (AI - Artificial Intelligence). AI không còn là viễn cảnh khoa học viễn tưởng mà đã len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống, từ việc cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm, chẩn đoán y khoa chính xác hơn, đến khả năng sáng tạo nội dung phức tạp. Sự phát triển này mang lại vô vàn cơ hội phi thường, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức lớn lao đòi hỏi con người phải nhìn nhận và định hướng một cách tỉnh táo.

Trước hết, không thể phủ nhận AI là động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy năng suất và hiệu quả của toàn xã hội. Trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh, khả năng tự động hóa, xử lý dữ liệu lớn (Big Data) với tốc độ siêu việt của AI giúp tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm chi phí. Trong y tế, các thuật toán AI đang hỗ trợ đắc lực trong việc phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật, từ đó đưa ra phác đồ điều trị cá nhân hóa, mở ra hy vọng cứu sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho hàng triệu người. Đặc biệt, đối với thế hệ trẻ, các công cụ AI đã trở thành "người trợ lý" không thể thiếu trong học tập, giúp tra cứu kiến thức, gợi ý ý tưởng và cá nhân hóa lộ trình học tập, khiến việc tiếp cận tri thức trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Tuy nhiên, sự phát triển "vũ bão" này cũng mang theo những gợn mây đen đe dọa sự cân bằng xã hội. Thách thức nhức nhối nhất chính là tác động đến thị trường lao động. Khi máy móc thông minh có thể đảm nhận các công việc lặp đi lặp lại, thậm chí là một số công việc đòi hỏi trí tuệ nhất định, nguy cơ thất nghiệp công nghệ gia tăng là điều tất yếu. Điều này tạo ra sự phân hóa sâu sắc giữa những người nhanh chóng thích nghi, làm chủ công nghệ và những người bị bỏ lại phía sau, làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo và bất bình đẳng xã hội.

Bên cạnh đó, các vấn đề về đạo đức và quyền riêng tư cũng trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Khả năng thu thập, phân tích dữ liệu cá nhân khổng lồ của AI mở ra cánh cửa cho việc lạm dụng thông tin, giám sát quá mức hoặc thậm chí là thao túng dư luận thông qua tin giả (fake news). Nếu thiếu đi một hành lang pháp lý và chuẩn mực đạo đức chặt chẽ, công nghệ có thể vượt ngoài tầm kiểm soát của nhân loại, làm xói mòn các giá trị cốt lõi của con người. Sự phụ thuộc quá mức vào AI cũng có thể bào mòn khả năng tư duy độc lập, sáng tạo và khả năng phán đoán sắc bén - những phẩm chất làm nên bản sắc trí tuệ của chúng ta.

Để làm chủ được "con ngựa bất kham" này, chúng ta cần có một chiến lược toàn diện. Quan trọng nhất, cần xây dựng các quy tắc pháp lý và đạo đức nghiêm ngặt để định hướng sự phát triển của AI theo hướng minh bạch và nhân văn. Đồng thời, hệ thống giáo dục phải được đổi mới mạnh mẽ, tập trung vào việc đào tạo các kỹ năng mềm, tư duy phản biện, và khả năng hợp tác giữa người với người và người với máy, giúp thế hệ tương lai không chỉ biết sử dụng AI mà còn biết kiểm soát và sáng tạo cùng AI.

Tóm lại, sự phát triển của Trí tuệ Nhân tạo là xu thế tất yếu và không thể đảo ngược. Nó là công cụ cực kỳ mạnh mẽ, có khả năng kiến tạo nên một tương lai thịnh vượng, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ làm suy yếu bản chất con người nếu chúng ta bị động và thiếu kiểm soát. Hãy coi AI là công cụ hỗ trợ đắc lực, là đòn bẩy để phát triển giá trị của bản thân, chứ không phải là người làm thay mọi thứ.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: biểu cảm.

Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh nào thể hiện năm khốn khó trong đoạn trích: đồng sau lụt, bờ đê sụt lở, gánh gồng xộc xệch, chịu đói suốt ngày tròn, ngồi co ro, có gì nấu đâu, ngô hay khoai còn ở phía mẹ về.

Câu 3. 

- Biện pháp tu từ ẩn dụ/nói giảm nói tránh: vuông đất - chỉ nấm mồ của mẹ.

- Tác dụng: gợi hình ảnh cụ thể, làm giảm sự đau xót khi nhớ về người mẹ đã qua đời.

Câu 4. Cách hiểu nội dung dòng thơ: Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn:

- Hình ảnh người mẹ nghèo khổ suốt đời, tần tảo, chịu thương chịu khó trong cuộc mưu sinh để nuôi con nên người.

- Biểu hiện tình cảm thương xót, kính trọng dành cho mẹ của nhà thơ.

Câu 5. thông điệp tâm đắc nhất qua đoạn thơ là:

- Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng, xúc động nhất trong những tình cảm của con người.

- Cần biết trân trọng, yêu thương và biết ơn mẹ.

- Kinh tế:

+ Thúc đẩy nền kinh tế tri thức, chuyển dịch từ sản xuất truyền thống sang công nghệ cao.

+ Xuất hiện các ngành kinh tế mới như thương mại điện tử, công nghệ tài chính (Fintech).

+ Tự động hóa giúp tăng năng suất lao động nhưng cũng làm thay đổi thị trường việc làm.

- Xã hội:

+ Xuất hiện các phương thức làm việc mới như làm việc từ xa, nền kinh tế gig (gig economy).

+ Khoảng cách giàu nghèo gia tăng do sự chênh lệch về khả năng tiếp cận công nghệ.

+ Thay đổi cách con người giao tiếp và tương tác nhờ mạng xã hội và internet.

- Văn hóa:

+ Toàn cầu hóa văn hóa diễn ra nhanh hơn, giúp phổ biến văn hóa giữa các quốc gia.

+ Xuất hiện nhiều nền tảng giải trí trực tuyến, thay đổi thói quen tiêu dùng nội dung.

+ Thách thức về bảo vệ bản quyền số và kiểm soát thông tin sai lệch.

a) Trình bày khái quát thành tựu Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

- Kĩ thuật số: trí tuệ nhân tạo (AI), internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, dữ liệu lớn (Big Data).

- Công nghệ sinh học: công nghệ gen; nuôi cấy mô; nhân bản; chế biến và bảo quản thực phẩm; sản xuất các chế phẩm sinh học; chẩn đoán bệnh; xử lý ô nhiễm môi trường, rác thải;...

- Công nghệ in 3D, công nghệ na nô, rô-bốt thế hệ mới, xe tự lái,…

- Vật liệu mới: gờ-ra-phen, Sờ-kai mi-on,…

b) Trong kỉ nguyên số hiện nay, rất nhiều thông tin được chia sẻ trên internet nhưng chưa được kiểm chứng. Nếu là một trong những người nhận được thông tin đó, em nên xử lí như thế nào cho đúng?

* Gợi ý câu trả lời:

- Nếu là một trong những người nhận được thông tin ấy, em sẽ:

+ Không chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng

+ Cảnh báo cho bạn bè, người thân về tác hại của các tin giả

+ Khi tiếp nhận bất kì thông tin nào, cũng cần có sự thẩm định: Thông tin ấy phục vụ ai? Phương thức thu thập và xử lý thông tin ấy như thế nào: có xác minh độc lập, có công bằng khách quan, có trả tiền để được thông tin hay không? Ai là người thực hiện thông tin ấy? Nguồn tin là ai, cơ quan tổ chức nào? Tác động, kết quả của thông tin ấy ra sao?

- Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời là ở phong tục, tập quán, tín ngưỡng của đồng bào Ê – đê: nhà ở trong nhà sàn, với nhiều hàng cốt, nhiều xà ngang – dọc, có cầu thang; có nhiều vật dụng như chiêng, mâm đồng, chậu thau…biểu thị cho sự sung túc…

- Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời là ở quan niệm về người anh hùng của đồng bào Ê – đê qua nhân vật Đăm Săn; người anh hùng đại diện cho sức mạnh, ý chí của cộng đồng; mang vẻ đẹp khỏe khoẳn, có những khát vọng và ước mơ lớn lao về chinh phục vũ trụ, thiên nhiên

- Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời là ở cách kể chuyện chậm rãi, thường dừng lại ở những chi tiết, đoạn cao trào, tạo điểm nhấn và sự hồi hộp chờ đợi cho người đọc; lời kể thể hiện sắc thái riêng của lối kể khan của người Tây Nguyên; lời đối thoại thể hiện rõ giọng điệu, cá tính của từng nhân vật.

Không gian nhà/rừng:

+Nhà được miêu tả như là không gian văn hóa,nơi diễn ra các sinh hoạt cộng đồng của con người.

+Rừng được miêu tả như là không gian thiên nhiên,với rất nhiều bí ẩn,thử thách sức mạnh,lòng kiên trì và quả cảm của người anh hùng 

+Đường là ranh giới ngăn cách giữa không gian rừng và nhà.

-Không gian người/trời: +Rừng Sáp Đen là không gian ngăn cach giữa trời và đất,làm nổi bật khoảng cách giữa không gian của trời và không gian của người +Hành động của Đăm Săn –cưỡi ngựa vượt qua những con đường gian nan,qua rừng Sáp Đen để di chuyển qua những không gian này cho thấy những không gian này tuy có khoảng cách nhưng vẫn tương thông với nhau:người trần có thể thâm nhập vào không gian của trời,giao tiếp với thế giới thần linh và thần linh cũng thường can dự dễ dàng vào không gian của con người.