Câu 6: Từ thông điệp "tự trào" (tự nhận thức, khiêm tốn) và bài học từ Nguyễn Khuyến, giới trẻ ngày nay

2 phần viết:

Bài làm

Cuộc sống càng phát triển càng khiến con người ta trở nên thờ ơ với những gì vốn dĩ là quen thuộc, gần gũi, trước hết là bản thân mình sau đó là gia đình, xã hội, đó là biểu hiện của lối sống “vô trách nhiệm” rất đáng phê bình và lên án.

Trái lại với những người sống có tinh thần trách nhiệm, họ luôn cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ chính là học tập. Ở gia đình, họ luôn làm tròn bổn phận của một người con có hiếu với ông bà, cha mẹ. Ngoài xã hội họ là người công dân tốt, có ý thức bảo vệ môi trường , giúp đỡ người khác khi gặp khó khăn, hoạn nạn và lên án những hành vi tiêu cực gây ảnh hưởng xấu. Bên cạnh đó, là những người có lối sống vô trách nhiệm.

Biểu hiện của lối sống vô trách nhiệm là việc sống buông thả với chính bản thân mình. Học sinh, sinh viên không chịu học tập, mà mải chơi điện tử, tham gia các tệ nạn xã hội dẫn tới việc suy thoái tư cách đạo đức và phẩm chất con người. Những trang báo mạng điện tử thường xuyên đăng những bài báo về các sự việc con cái bỏ rơi, đánh đập cha mẹ hoặc đuổi cha mẹ ra khỏi nhà. Đó là những người vô trách nhiệm với chính cha mẹ – những người đã sinh ra mình. Những lối sống đó là trái với chuẩn mực đạo đức xã hội. Trách nhiệm của cha mẹ là phải nuôi dạy con cái nên người và trách nhiệm của con cái là phải phục dưỡng, báo hiếu công lao của cha mẹ. Nếu ai đó làm trái với quy luật này sẽ bị xã hội lên án. Phải chăng những người đó họ mải chạy theo danh vọng, đồng tiền mà đánh mất chính mình, đánh mất những gì thân thuộc nhất đó là gia đình, cha mẹ. Họ sống ích kỉ và thờ ờ với mọi thứ xung quanh. Rồi họ sẽ nhận lại được gì, cũng là sự thờ ơ và coi thường của những người thân thiết với họ và của toàn xã hội và rồi họ cũng sẽ chẳng có gì trong tay khi họ chỉ còn một mình.

Lối sống vô trách nhiệm còn được biểu hiện rộng hơn ở việc chúng ta không biết quan tâm đến những người xung quanh, và hủy hoại môi trường. Ra đường gặp một người già đang qua đường, bạn không sẵn sàng giúp đỡ họ khi có thể. Gặp một người chỉ xin bạn 5 nghìn đi xe buýt do bị mất ví, bạn không nói gì và quay mặt đi. Bạn vừa đi học, vừa ăn kem rồi vứt vỏ ra đường. Mặc dù là người cuối cùng ra khỏi lớp nhưng bạn cũng không tắt điện vì bạn nghĩ đó không phải là việc của bạn,..Rất nhiều những việc làm khác nữa thể hiện lối sống vô trách nhiệm. Những người có suy nghĩ và lối sống như vậy sẽ tạo nên văn hóa ứng xử không tốt gây ảnh hưởng đến mọi người xung quanh. Là người sống vô trách nhiệm bạn sẽ không thể hiện được trách nhiệm của người công dân khi sống trong xã hội và sẽ không bao giờ được nhận lại sự giúp đỡ từ người khác và bạn sẽ nhanh chóng bị cô lập.

Mỗi người chúng ta cần có nhận thức đúng đắn về suy nghĩ và lối sống có trách nhiệm. Bởi xã hội là một chuỗi các mối quan hệ, chúng ta không thể sống một mình mà phải phụ thuộc vào những người khác. Để khẳng định được giá trị bản thân, trước hết bạn phải sống có trách nhiệm với chính mình bằng cách nỗ lực cố gắng hoàn thiện mình, dám làm, dám chịu và luôn làm điều có ích, sau đó bạn phải có trách nhiệm với gia đình, luôn yêu thương, kính trọng ông bà, cha mẹ và làm tốt bổn phận của người con. Đối với xã hội, bạn cần có ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn của công và luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn. Có như vậy bạn mới trở thành người công dân tốt và cuộc sống của bạn mới có ý nghĩa.

Câu 1: Bài thơ được viết theo thể Thất ngôn bát cú Đường luật 

Câu 2:Đối tượng trào phúng trong bài thơ là chính bản thân tác giả (nhà thơ) và rộng hơn là tầng lớp sĩ phu, quan lại đương thời

Câu 3:

Nghĩa từ "làng nhàng": Tầm thường, bình thường, không hơn không kém, chỉ ở mức độ xoàng xĩnh, lờ mờ.

Thái độ, cảm xúc: Thể hiện sự tự hạ thấp mình, sự chán nản và thái độ tự trào, tự cười nhạo bản thân (cũng như cả thế hệ) một cách chua chát, cay đn, bất lực

Câu 4:

Nghệ thuật: Phép đối (song hành), ẩn dụvà chơi chữ (ẩn dụ hình ảnh ván cờ, đánh bạc để nói việc triều chính, công danh).

Tác dụng:

"Cờ đương dở cuộc không còn nước": Ẩn dụ hình ảnh ván cờ bí (không còn nước đi) để nói thời cuộc rối ren, bế tắc; công danh sự nghiệp dang dở, không còn đường tiến.

"Bạc chửa thâu canh đã chạy làng": Ẩn dụ việc chưa hết đêm mà đã bỏ cuộc, chối bỏ trách nhiệm; nhà thơ sớm cáo quan về ở ẩn (bỏ việc giữa chừng).

Câu 5:

Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ": Lời tự trách, tự xót xa cho bản thân mình tài năng, đỗ đạt (tiến sĩ) mà lại trở nên tầm thường, không làm được gì cho đời, sống ẩn dật như thế, thật đáng chê trách

"Mà cũng bia xanh, cũng bảng vàng": Tiếng cười mỉa mai, châm biếm sâu sắc; danh hiệu tiến sĩ (bia xanh, bảng vàng) ngày xưa cao quý, nay lại trở thành thứ vô nghĩa, chỉ để ghi tên tuổi trên danh vọng hão, không thực chất.