Phần 2

Câu 1

Trong đoạn trích “Thổn thức gió đồng”, tâm trạng của nhân vật “tôi” được khắc họa với nhiều cung bậc cảm xúc tinh tế và sâu sắc. Trước hết là cảm giác bồi hồi, xao xuyến khi trở về quê hương sau nhiều năm xa cách. Trước mắt nhân vật “tôi” không còn là ngôi làng bình yên của kí ức mà là một miền quê đã đổi thay bởi nhịp sống hiện đại. Những mái tranh, tiếng võng đưa hay không gian yên ả ngày nào giờ được thay bằng những “kín cổng cao tường”, khiến nhân vật vừa ngỡ ngàng vừa tiếc nuối. Nỗi buồn ấy không chỉ xuất phát từ sự đổi thay của cảnh vật mà còn là cảm giác mất mát trước những giá trị bình dị, thân thương của quê hương đang dần phai nhạt.Khi gặp dì Lam, tâm trạng của nhân vật “tôi” lại chuyển sang xúc động nghẹn ngào. Hình ảnh người dì lam lũ, gầy gò nhưng vẫn giữ ánh mắt hiền từ khiến nhân vật không khỏi thương cảm. Cuộc đời dì Lam là chuỗi ngày chịu nhiều đau khổ và thiệt thòi, nhưng ở dì vẫn ánh lên vẻ đẹp của sự bao dung, nhân hậu và bền bỉ. Đặc biệt, khoảnh khắc dì Lam khóc đã tác động mạnh đến nhân vật “tôi”. Trong kí ức của “tôi”, dì là người phụ nữ cứng cỏi, luôn âm thầm chịu đựng nên giọt nước mắt ấy càng khiến nhân vật đau xót và thấu hiểu hơn những tổn thương sâu kín trong lòng dì. Từ thương cảm, nhân vật chuyển sang cảm phục trước nghị lực sống mạnh mẽ của dì Lam. Dù bị cuộc đời vùi dập, dì vẫn giữ được sự hiền hậu và niềm tin vào con người.Qua diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi”, tác giả không chỉ thể hiện tình yêu quê hương tha thiết mà còn bày tỏ sự trân trọng đối với vẻ đẹp tâm hồn và sức sống bền bỉ của con người lao động. Đoạn trích vì thế mang đến cho người đọc nhiều xúc động và suy ngẫm sâu sắc về con người cũng như những giá trị bình dị của cuộc sống.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, văn hóa ứng xử nơi công cộng là một trong những yếu tố thể hiện trình độ văn minh của mỗi con người và của cả cộng đồng. Đặc biệt, đối với thế hệ trẻ – lực lượng giữ vai trò quan trọng trong tương lai đất nước – cách ứng xử nơi công cộng không chỉ phản ánh nhân cách cá nhân mà còn góp phần xây dựng hình ảnh của một thế hệ năng động, có trách nhiệm. Tuy nhiên, bên cạnh nhiều biểu hiện tích cực, vẫn còn tồn tại không ít hành vi ứng xử thiếu văn hóa của giới trẻ hiện nay, khiến vấn đề này trở thành điều đáng suy ngẫm. Văn hóa ứng xử nơi công cộng được hiểu là cách cư xử đúng mực, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quy định chung của xã hội ở những nơi có nhiều người như trường học, công viên, bệnh viện, xe buýt hay các sự kiện đông người. Một người có văn hóa sẽ biết tôn trọng người khác, cư xử lịch sự, có ý thức giữ gìn môi trường và trật tự chung. Đây không chỉ là biểu hiện của sự văn minh mà còn cho thấy ý thức trách nhiệm của cá nhân đối với cộng đồng. Trong thực tế, giới trẻ ngày nay có rất nhiều hành động đẹp đáng được ghi nhận. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng, giúp đỡ người già, trẻ em và những người gặp hoàn cảnh khó khăn. Không ít học sinh, sinh viên có ý thức giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, xếp hàng văn minh hay nhường ghế cho người lớn tuổi trên xe buýt. Đặc biệt, trong dịp kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, hình ảnh nhiều bạn trẻ mặc áo cờ đỏ sao vàng, tham gia các hoạt động tri ân lịch sử, giữ gìn trật tự nơi đông người đã để lại nhiều ấn tượng đẹp. Những hành động ấy cho thấy phần lớn người trẻ vẫn có lòng yêu nước, sống trách nhiệm và biết lan tỏa những giá trị tích cực. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn tồn tại không ít hành vi ứng xử thiếu văn hóa đáng lo ngại. Một số bạn trẻ nói tục, chửi bậy nơi công cộng, chen lấn xô đẩy khi tham gia các sự kiện đông người hay vô tư xả rác bừa bãi. Có người còn mở nhạc lớn ở nơi công cộng, thiếu ý thức khi tham gia giao thông hoặc quay video phản cảm để đăng lên mạng xã hội nhằm thu hút sự chú ý. Đáng buồn hơn, nhiều người sẵn sàng buông lời xúc phạm, công kích người khác trên mạng xã hội mà không nghĩ đến hậu quả. Những hành vi ấy không chỉ làm xấu hình ảnh của giới trẻ mà còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống và các giá trị đạo đức xã hội. Thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết là do ý thức cá nhân của một bộ phận người trẻ còn hạn chế, chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của văn hóa ứng xử. Bên cạnh đó, sự giáo dục từ gia đình và nhà trường đôi khi còn nặng về kiến thức mà chưa chú trọng đúng mức đến việc rèn luyện đạo đức và kĩ năng sống. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cũng tác động không nhỏ đến suy nghĩ và hành động của giới trẻ. Nhiều người muốn thể hiện bản thân, thích nổi tiếng nên bất chấp chuẩn mực để gây chú ý. Ngoài ra, lối sống thực dụng và sự thờ ơ với cộng đồng cũng khiến một số người trẻ trở nên vô cảm, thiếu trách nhiệm trong cách ứng xử. Để xây dựng văn hóa ứng xử nơi công cộng, cần có sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình cần dạy con em cách cư xử lễ phép, biết tôn trọng người khác từ khi còn nhỏ. Nhà trường không chỉ dạy kiến thức mà còn phải chú trọng giáo dục nhân cách, kĩ năng sống và ý thức cộng đồng cho học sinh. Xã hội cần tuyên truyền mạnh mẽ những hành động đẹp, đồng thời phê phán những hành vi thiếu văn hóa để nâng cao nhận thức chung. Quan trọng hơn cả, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức rèn luyện bản thân bằng những việc làm nhỏ nhất như nói lời cảm ơn, xin lỗi, xếp hàng nơi công cộng, không xả rác hay giúp đỡ mọi người xung quanh. Là học sinh, em hiểu rằng văn hóa ứng xử không phải là điều gì quá lớn lao mà được thể hiện qua từng hành động nhỏ trong cuộc sống hằng ngày. Một lời nói lịch sự, một hành động giúp đỡ người khác hay ý thức giữ gìn môi trường chung đều góp phần tạo nên hình ảnh đẹp của thế hệ trẻ. Khi mỗi người đều biết sống văn minh và trách nhiệm, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp, nhân ái và đáng sống hơn. Văn hóa ứng xử nơi công cộng chính là tấm gương phản chiếu nhân cách của con người. Thế hệ trẻ hôm nay cần sống có trách nhiệm, biết tôn trọng cộng đồng và giữ gìn những giá trị tốt đẹp để góp phần xây dựng một xã hội hiện đại nhưng vẫn giàu tính nhân văn và bản sắc văn hóa dân tộc.

Phần 2

Câu 1

Trong đoạn trích “Thổn thức gió đồng”, tâm trạng của nhân vật “tôi” được khắc họa với nhiều cung bậc cảm xúc tinh tế và sâu sắc. Trước hết là cảm giác bồi hồi, xao xuyến khi trở về quê hương sau nhiều năm xa cách. Trước mắt nhân vật “tôi” không còn là ngôi làng bình yên của kí ức mà là một miền quê đã đổi thay bởi nhịp sống hiện đại. Những mái tranh, tiếng võng đưa hay không gian yên ả ngày nào giờ được thay bằng những “kín cổng cao tường”, khiến nhân vật vừa ngỡ ngàng vừa tiếc nuối. Nỗi buồn ấy không chỉ xuất phát từ sự đổi thay của cảnh vật mà còn là cảm giác mất mát trước những giá trị bình dị, thân thương của quê hương đang dần phai nhạt.Khi gặp dì Lam, tâm trạng của nhân vật “tôi” lại chuyển sang xúc động nghẹn ngào. Hình ảnh người dì lam lũ, gầy gò nhưng vẫn giữ ánh mắt hiền từ khiến nhân vật không khỏi thương cảm. Cuộc đời dì Lam là chuỗi ngày chịu nhiều đau khổ và thiệt thòi, nhưng ở dì vẫn ánh lên vẻ đẹp của sự bao dung, nhân hậu và bền bỉ. Đặc biệt, khoảnh khắc dì Lam khóc đã tác động mạnh đến nhân vật “tôi”. Trong kí ức của “tôi”, dì là người phụ nữ cứng cỏi, luôn âm thầm chịu đựng nên giọt nước mắt ấy càng khiến nhân vật đau xót và thấu hiểu hơn những tổn thương sâu kín trong lòng dì. Từ thương cảm, nhân vật chuyển sang cảm phục trước nghị lực sống mạnh mẽ của dì Lam. Dù bị cuộc đời vùi dập, dì vẫn giữ được sự hiền hậu và niềm tin vào con người.Qua diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi”, tác giả không chỉ thể hiện tình yêu quê hương tha thiết mà còn bày tỏ sự trân trọng đối với vẻ đẹp tâm hồn và sức sống bền bỉ của con người lao động. Đoạn trích vì thế mang đến cho người đọc nhiều xúc động và suy ngẫm sâu sắc về con người cũng như những giá trị bình dị của cuộc sống.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, văn hóa ứng xử nơi công cộng là một trong những yếu tố thể hiện trình độ văn minh của mỗi con người và của cả cộng đồng. Đặc biệt, đối với thế hệ trẻ – lực lượng giữ vai trò quan trọng trong tương lai đất nước – cách ứng xử nơi công cộng không chỉ phản ánh nhân cách cá nhân mà còn góp phần xây dựng hình ảnh của một thế hệ năng động, có trách nhiệm. Tuy nhiên, bên cạnh nhiều biểu hiện tích cực, vẫn còn tồn tại không ít hành vi ứng xử thiếu văn hóa của giới trẻ hiện nay, khiến vấn đề này trở thành điều đáng suy ngẫm. Văn hóa ứng xử nơi công cộng được hiểu là cách cư xử đúng mực, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quy định chung của xã hội ở những nơi có nhiều người như trường học, công viên, bệnh viện, xe buýt hay các sự kiện đông người. Một người có văn hóa sẽ biết tôn trọng người khác, cư xử lịch sự, có ý thức giữ gìn môi trường và trật tự chung. Đây không chỉ là biểu hiện của sự văn minh mà còn cho thấy ý thức trách nhiệm của cá nhân đối với cộng đồng. Trong thực tế, giới trẻ ngày nay có rất nhiều hành động đẹp đáng được ghi nhận. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng, giúp đỡ người già, trẻ em và những người gặp hoàn cảnh khó khăn. Không ít học sinh, sinh viên có ý thức giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, xếp hàng văn minh hay nhường ghế cho người lớn tuổi trên xe buýt. Đặc biệt, trong dịp kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, hình ảnh nhiều bạn trẻ mặc áo cờ đỏ sao vàng, tham gia các hoạt động tri ân lịch sử, giữ gìn trật tự nơi đông người đã để lại nhiều ấn tượng đẹp. Những hành động ấy cho thấy phần lớn người trẻ vẫn có lòng yêu nước, sống trách nhiệm và biết lan tỏa những giá trị tích cực. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn tồn tại không ít hành vi ứng xử thiếu văn hóa đáng lo ngại. Một số bạn trẻ nói tục, chửi bậy nơi công cộng, chen lấn xô đẩy khi tham gia các sự kiện đông người hay vô tư xả rác bừa bãi. Có người còn mở nhạc lớn ở nơi công cộng, thiếu ý thức khi tham gia giao thông hoặc quay video phản cảm để đăng lên mạng xã hội nhằm thu hút sự chú ý. Đáng buồn hơn, nhiều người sẵn sàng buông lời xúc phạm, công kích người khác trên mạng xã hội mà không nghĩ đến hậu quả. Những hành vi ấy không chỉ làm xấu hình ảnh của giới trẻ mà còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống và các giá trị đạo đức xã hội. Thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết là do ý thức cá nhân của một bộ phận người trẻ còn hạn chế, chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của văn hóa ứng xử. Bên cạnh đó, sự giáo dục từ gia đình và nhà trường đôi khi còn nặng về kiến thức mà chưa chú trọng đúng mức đến việc rèn luyện đạo đức và kĩ năng sống. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cũng tác động không nhỏ đến suy nghĩ và hành động của giới trẻ. Nhiều người muốn thể hiện bản thân, thích nổi tiếng nên bất chấp chuẩn mực để gây chú ý. Ngoài ra, lối sống thực dụng và sự thờ ơ với cộng đồng cũng khiến một số người trẻ trở nên vô cảm, thiếu trách nhiệm trong cách ứng xử. Để xây dựng văn hóa ứng xử nơi công cộng, cần có sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình cần dạy con em cách cư xử lễ phép, biết tôn trọng người khác từ khi còn nhỏ. Nhà trường không chỉ dạy kiến thức mà còn phải chú trọng giáo dục nhân cách, kĩ năng sống và ý thức cộng đồng cho học sinh. Xã hội cần tuyên truyền mạnh mẽ những hành động đẹp, đồng thời phê phán những hành vi thiếu văn hóa để nâng cao nhận thức chung. Quan trọng hơn cả, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức rèn luyện bản thân bằng những việc làm nhỏ nhất như nói lời cảm ơn, xin lỗi, xếp hàng nơi công cộng, không xả rác hay giúp đỡ mọi người xung quanh. Là học sinh, em hiểu rằng văn hóa ứng xử không phải là điều gì quá lớn lao mà được thể hiện qua từng hành động nhỏ trong cuộc sống hằng ngày. Một lời nói lịch sự, một hành động giúp đỡ người khác hay ý thức giữ gìn môi trường chung đều góp phần tạo nên hình ảnh đẹp của thế hệ trẻ. Khi mỗi người đều biết sống văn minh và trách nhiệm, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp, nhân ái và đáng sống hơn. Văn hóa ứng xử nơi công cộng chính là tấm gương phản chiếu nhân cách của con người. Thế hệ trẻ hôm nay cần sống có trách nhiệm, biết tôn trọng cộng đồng và giữ gìn những giá trị tốt đẹp để góp phần xây dựng một xã hội hiện đại nhưng vẫn giàu tính nhân văn và bản sắc văn hóa dân tộc.