Câu 1

Dấu hiệu xác định ngôi kể trong đoạn trích:

• Đoạn trích được kể ở ngôi thứ nhất, người kể xưng “tôi”.
• Các từ ngữ tiêu biểu: “Tôi trở lại với ruộng đồng…”, “Tôi ngẩng đầu lên…”, “Tôi cười với Cải…”.

→ Tác dụng: giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi; thể hiện rõ cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật “tôi” về quê hương và dì Lam.

Câu 2

Những chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật “tôi” sống:

• “Những mảnh ruộng ít ỏi còn lại…”
• “Người làng tôi từ những người nông dân chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án.”
• “Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn.”
• “Tiếng còi xe và nhạc bằng ầm ĩ thay cho những lời hát ru con mỗi buổi trưa hè.”
• “Những ngôi nhà trong làng đã khang trang, không khí khác trước nhiều lắm.”

→ Làng quê đang đổi thay theo hướng hiện đại hơn nhưng cũng làm mất dần vẻ yên bình, mộc mạc vốn có.

Câu 3

Biện pháp tu từ được sử dụng: phép đối lập.

• “tiêu tụy đi, yếu mòn đi” , “can trường và bền bỉ”.

Tác dụng:

• Làm nổi bật sức mạnh tinh thần của con người trước thử thách cuộc đời.
• Khẳng định nghịch cảnh, đau khổ không chỉ khiến con người tổn thương mà còn giúp họ trưởng thành, kiên cường hơn.
• Thể hiện suy ngẫm sâu sắc của tác giả về cuộc sống và con người.

Câu 4

Điểm nhìn trần thuật trong đoạn trích là điểm nhìn của nhân vật “tôi” – người trực tiếp chứng kiến và trải nghiệm câu chuyện.

Sự phù hợp của điểm nhìn này trong việc thể hiện chủ đề đoạn trích:

• Giúp câu chuyện trở nên chân thực, tự nhiên vì được kể từ trải nghiệm cá nhân.
• Thể hiện rõ cảm xúc yêu thương, đồng cảm của nhân vật “tôi” với dì Lam và quê hương.
• Làm nổi bật sự đổi thay của làng quê cùng những biến động số phận con người.
• Qua cái nhìn của “tôi”, vẻ đẹp của dì Lam hiện lên sâu sắc: từng trải, bất hạnh nhưng giàu đức hi sinh và nghị lực sống.
• Từ đó góp phần thể hiện chủ đề: ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn con người trước những biến động của cuộc đời và sự đổi thay của quê hương.

Câu 5

Cuộc sống ở nhiều vùng nông thôn hiện nay đang thay đổi mạnh mẽ giống như quê của nhân vật “tôi” trong đoạn trích. Nhiều con đường, nhà cửa được xây dựng khang trang hơn, đời sống vật chất của người dân được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển ấy, một số nét đẹp yên bình và truyền thống của làng quê cũng dần mai một. Vì vậy, theo em, phát triển kinh tế là cần thiết nhưng cần đi đôi với việc giữ gìn bản sắc văn hóa quê hương. Mỗi người cần có ý thức bảo vệ môi trường sống, gìn giữ tình làng nghĩa xóm và những giá trị truyền thống tốt đẹp của nông thôn Việt Nam.

Câu 1

Dấu hiệu xác định ngôi kể trong đoạn trích:

• Đoạn trích được kể ở ngôi thứ nhất, người kể xưng “tôi”.
• Các từ ngữ tiêu biểu: “Tôi trở lại với ruộng đồng…”, “Tôi ngẩng đầu lên…”, “Tôi cười với Cải…”.

→ Tác dụng: giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi; thể hiện rõ cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật “tôi” về quê hương và dì Lam.

Câu 2

Những chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật “tôi” sống:

• “Những mảnh ruộng ít ỏi còn lại…”
• “Người làng tôi từ những người nông dân chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án.”
• “Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn.”
• “Tiếng còi xe và nhạc bằng ầm ĩ thay cho những lời hát ru con mỗi buổi trưa hè.”
• “Những ngôi nhà trong làng đã khang trang, không khí khác trước nhiều lắm.”

→ Làng quê đang đổi thay theo hướng hiện đại hơn nhưng cũng làm mất dần vẻ yên bình, mộc mạc vốn có.

Câu 3

Biện pháp tu từ được sử dụng: phép đối lập.

• “tiêu tụy đi, yếu mòn đi” , “can trường và bền bỉ”.

Tác dụng:

• Làm nổi bật sức mạnh tinh thần của con người trước thử thách cuộc đời.
• Khẳng định nghịch cảnh, đau khổ không chỉ khiến con người tổn thương mà còn giúp họ trưởng thành, kiên cường hơn.
• Thể hiện suy ngẫm sâu sắc của tác giả về cuộc sống và con người.

Câu 4

Điểm nhìn trần thuật trong đoạn trích là điểm nhìn của nhân vật “tôi” – người trực tiếp chứng kiến và trải nghiệm câu chuyện.

Sự phù hợp của điểm nhìn này trong việc thể hiện chủ đề đoạn trích:

• Giúp câu chuyện trở nên chân thực, tự nhiên vì được kể từ trải nghiệm cá nhân.
• Thể hiện rõ cảm xúc yêu thương, đồng cảm của nhân vật “tôi” với dì Lam và quê hương.
• Làm nổi bật sự đổi thay của làng quê cùng những biến động số phận con người.
• Qua cái nhìn của “tôi”, vẻ đẹp của dì Lam hiện lên sâu sắc: từng trải, bất hạnh nhưng giàu đức hi sinh và nghị lực sống.
• Từ đó góp phần thể hiện chủ đề: ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn con người trước những biến động của cuộc đời và sự đổi thay của quê hương.

Câu 5

Cuộc sống ở nhiều vùng nông thôn hiện nay đang thay đổi mạnh mẽ giống như quê của nhân vật “tôi” trong đoạn trích. Nhiều con đường, nhà cửa được xây dựng khang trang hơn, đời sống vật chất của người dân được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển ấy, một số nét đẹp yên bình và truyền thống của làng quê cũng dần mai một. Vì vậy, theo em, phát triển kinh tế là cần thiết nhưng cần đi đôi với việc giữ gìn bản sắc văn hóa quê hương. Mỗi người cần có ý thức bảo vệ môi trường sống, gìn giữ tình làng nghĩa xóm và những giá trị truyền thống tốt đẹp của nông thôn Việt Nam.