câu 1:
Trong đoạn trích "Thổn thức gió đồng", diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” (Lâm) khi chứng kiến sự trở về của dì Lam được khắc họa vô cùng tinh tế, đi từ ngỡ ngàng, thấu cảm đến bình yên. Ban đầu, khi tiếng dép lẹp kẹp phá tan khoảng sân vắng, Lâm rơi vào trạng thái “thảng thốt” và “ngỡ ngàng” khi nhận ra dì Lam – người dì đã bỏ làng đi biệt xứ năm xưa. Cậu nhận ra sự thay đổi của thời gian khi dì không còn xoa đầu mình như ngày bé, đồng thời cảm thấy chút bùi ngùi, xót xa khi nghe cái tên “Cải” mà dì đặt cho con gái. Tuy nhiên, sự thấu cảm chín chắn của một chàng trai trưởng thành nhanh chóng thế chỗ cho những tò mò ích kỷ; Lâm chủ động không hỏi về những năm tháng đã qua vì cậu hiểu, nhìn thấy dì vui bên đứa con là biết dì đang hạnh phúc. Đỉnh điểm của mạch cảm xúc là khi mẹ Lâm tất tả chạy về và bật khóc. Trước những giọt nước mắt hiếm hoi của mẹ, Lâm bộc lộ sự hiếu thảo và nhạy cảm khi “chạy đến đặt tay lên vai mẹ” để sẻ chia. Cậu nhận ra giọt nước mắt ấy không phải là sự oán trách, mà là niềm vui sướng nghẹn ngào của tình mẫu tử, tình thâm ruột thịt sau bao năm xa cách. Cuối cùng, khi nhìn vào ánh mắt bình thản của dì Lam, tâm trạng Lâm lắng dịu lại trong niềm tin tưởng và an yên sâu sắc. Đoạn văn đã khắc họa thành công một cái tôi nhạy cảm, giàu lòng trắc ẩn, là điểm tựa kết nối tình cảm gia đình thiêng liêng.
câu 2;
Lễ kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/04/1975 – 30/04/2025) vừa qua là một cột mốc lịch sử chói lọi, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn sâu sắc trong triệu trái tim Việt Nam. Hòa trong không khí thiêng liêng ấy, hình ảnh những bạn trẻ áo xanh tình nguyện, những dòng người nghiêm trang viếng lăng Bác hay các không gian triển lãm lịch sử đã tạo nên một bức tranh vô cùng tốt đẹp. Thế nhưng, bên cạnh những khoảnh khắc đầy tự hào, bản thân tôi và nhiều người không khỏi chạnh lòng khi chứng kiến một số hành vi lạc điệu, thiếu văn hóa của một bộ phận người trẻ ngay tại những nơi công cộng. Thực trạng này đặt ra một câu hỏi lớn về văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ ngày nay.
Văn hóa ứng xử nơi công cộng được hiểu là hệ thống các chuẩn mực đạo đức, hành vi, cách giao tiếp và ứng xử của cá nhân tại những không gian chung như công viên, đường phố, quảng trường, hay các khu di tích lịch sử. Đối với thế hệ trẻ – những người được tiếp cận với giáo dục hiện đại và công nghệ, văn hóa ứng xử không chỉ phản ánh nhân cách cá nhân mà còn là thước đo sự văn minh của cả một thế hệ.
Nhìn một cách khách quan, đa số người trẻ hiện nay đều có ý thức xã hội rất tốt. Họ biết xếp hàng nơi công cộng, biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, và sẵn sàng giúp đỡ người già, trẻ nhỏ. Trong dịp đại lễ vừa qua, rất nhiều bạn trẻ đã tự ý thức nhặt rác tại các khu vực xem pháo hoa, hay giữ trật tự khi tham gia các buổi lễ mít tinh lớn. Đó là những đốm sáng đại diện cho một thế hệ trẻ văn minh, năng động và có trách nhiệm.
Tuy nhiên, "con sâu làm rầu nồi canh", một bộ phận không nhỏ các bạn trẻ lại đang bộc lộ những hành vi lệch chuẩn đáng báo động. Ngay trong những ngày tháng Tư lịch sử, tại các địa điểm trang nghiêm như Dinh Độc Lập hay các đài tưởng niệm, không khó để bắt gặp hình ảnh những nhóm thanh niên ăn mặc hở hang, cười đùa oang oang, chen lấn xô đẩy chỉ để có một vị trí "check-in" đẹp. Tệ hơn, tại các buổi biểu diễn nghệ thuật chào mừng, sau khi đám đông giải tán, những gì còn lại là những bãi rác khổng lồ từ ly nhựa, túi ni lông do chính người trẻ bỏ lại. Trên mạng xã hội – một "không gian công cộng" khác, nhiều bạn trẻ sẵn sàng dùng lời lẽ lăng mạ, "ném đá" lẫn nhau chỉ vì những bất đồng quan điểm nhỏ trong các bài viết về lịch sử.
Nguyên nhân của thực trạng này trước hết xuất phát từ sự ích kỷ, lối sống buông thả và cái tôi quá lớn của một số cá nhân. Họ quên mất rằng tự do của bản thân phải tôn trọng không gian và quyền lợi của người khác. Bên cạnh đó, áp lực từ "văn hóa mạng", thói quen sống ảo, chạy theo xu hướng (trend) khiến nhiều bạn trẻ coi trọng giá trị ảo trên màn hình hơn là việc giữ gìn thể diện và lòng tự trọng ở đời thực. Sự buông lỏng trong giáo dục kỹ năng sống từ gia đình và nhà trường cũng là một nguyên nhân không thể bỏ qua.
Hậu quả của lối ứng xử thiếu văn hóa này là vô cùng nghiêm trọng. Nó không chỉ làm xấu đi hình ảnh của chính các bạn trẻ trong mắt xã hội và bạn bè quốc tế, mà còn làm tổn hại đến những giá trị văn hóa, lịch sử thiêng liêng mà cha ông đã đánh đổi bằng xương máu. Một đất nước không thể coi là phát triển nếu kinh tế đi lên nhưng văn hóa ứng xử của thế hệ tương lai lại đi xuống.
Để xây dựng một không gian công cộng văn minh, bản thân mỗi người trẻ cần phải tự nâng cao ý thức, học cách lắng nghe và tôn trọng cộng đồng. "Học ăn, học nói, học gói, học mở", văn hóa không phải là cái gì đó quá vĩ mô, nó bắt đầu từ việc vứt rác đúng nơi quy định, biết nhường ghế trên xe buýt, hay biết giữ im lặng nơi tôn nghiêm. Gia đình và nhà trường cũng cần thay đổi phương pháp giáo dục, không chỉ dạy kiến thức mà cần chú trọng rèn luyện nhân cách, kỹ năng ứng xử thực tế cho học sinh.
Lễ kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam đã khép lại, nhưng bài học về lòng tự hào dân tộc và trách nhiệm công dân thì vẫn còn nguyên vẹn. Người trẻ tuổi hôm nay không cần phải đi qua bom đạn để thể hiện lòng yêu nước, họ chỉ cần yêu nước bằng những hành động văn minh, tử tế mỗi ngày. Giữ gìn văn hóa ứng xử nơi công cộng chính là cách thiết thực nhất để thế hệ trẻ khẳng định giá trị bản thân và đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên văn minh, hội nhập.

câu 1:
-ngôi kể: ngôi thứ nhất
-dấu hiệu: người kể chuyện xưng "tôi", trực tiếp tham gia vào câu chuyện
câu 2:
-các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê:
+Người làng tôi từ những người nông dân chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án
+tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay cho những lời hát ru con mỗi buổi trưa hè
+Những ngôi nhà trong làng đã khang trang, không khí khác trước nhiều lắm
+Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn
câu 3:
-phép đối lập: tiều tụy đi, yếu mòn đi; can trường và bền bỉ
-tác dụng:
+Làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn và bản lĩnh sống của dì Lam, dù bão táp cuộc đời và thời gian có thể bào mòn sức khỏe, diện mạo, nhưng chính những nghịch cảnh ấy lại rèn giũa cho con người một ý chí kiên cường, sự chín chắn và bình tâm trước sóng gió.
+Nhờ biện pháp nghệ thuật đối lập mà câu văn đã tạo hiệu quả hài hoà, cân đối trong diễn đạt, câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm.
+Qua đây thể hiện sự thấu cảm sâu sắc, lòng trân trọng và ngợi ca của nhà văn trước vẻ đẹp kiên cường, bản lĩnh tự vệ và sự trưởng thành về mặt tâm thức của người phụ nữ sau khi bước qua những tổn thương, mất mát của cuộc đời
câu 4:
-Đoạn trích sử dụng điểm nhìn của nhân vật "tôi" (Lâm) – một người con của làng, một người cháu thấu hiểu những bất hạnh của dì và nỗi nhọc nhằn của mẹ. Điểm nhìn này hoàn toàn phù hợp và mang lại hiệu quả sâu sắc trong việc thể hiện chủ đề:
+Tạo sự chân thực, khách quan và giàu đồng cảm: Lâm là người trong cuộc, chứng kiến toàn bộ sự thay đổi từ cảnh vật đến con người. Qua đôi mắt quan sát tinh tế và tràn đầy tình thương của một chàng trai mới lớn, những biến đổi của làng quê hiện lên không chỉ là những con số cơ học mà là sự xáo trộn về văn hóa, tâm lý.
+Làm sâu sắc thêm chủ đề về số phận con người và sự biến đổi thời cuộc: Điểm nhìn này giúp người đọc chạm vào góc khuất tâm tư của những người phụ nữ (người mẹ, người dì) một cách tự nhiên. Sự "thấu hiểu" của Lâm trước ánh mắt bình thản của dì Lam hay giọt nước mắt của mẹ chính là chiếc chìa khóa mở ra chủ đề của tác phẩm: sự can trường, bao dung của con người trước những mất mát và biến động của đời sống.
câu 5:
Sự thay đổi của vùng quê nhân vật "tôi" chính là bức tranh thu nhỏ của nông thôn Việt Nam hiện đại trong quá trình công nghiệp hóa. Ở mặt tích cực, sự chuyển dịch này mang lại diện mạo mới khang trang, giúp đời sống vật chất của người nông dân bớt lam lũ, cơ cực và mở ra nhiều cơ hội việc làm hơn. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế quá nhanh cũng kéo theo những hệ lụy đáng suy ngẫm: ruộng đất thu hẹp, tiếng ồn công nghiệp phá vỡ không gian yên bình và các giá trị văn hóa truyền thống như lời ru, tình làng nghĩa xóm dần bị mai một. Vì vậy, phát triển nông thôn hiện nay cần gắn liền với việc giữ gìn cốt cách, bảo tồn không gian xanh và những nét đẹp tinh thần cốt lõi của làng quê.