Tác giả Lê Đạt triển khai quan điểm "chữ bầu lên nhà thơ" bằng cách tập trung vào quá trình lao động và sáng tạo không ngừng nghỉ của nhà thơ với chữ nghĩa, biến ngôn ngữ chung thành "ngôn ngữ đặc sản" độc đáo, và dùng dẫn chứng từ các nhà thơ lớn. Quá trình này được mô tả như một cuộc "bầu cử" khắc nghiệt, đòi hỏi nhà thơ phải "dồn hết tâm trí" để tạo ra những tác phẩm có giá trị và để lại dấu ấn phong cách riêng. 

Các cách triển khai quan điểm của tác giả

Nhấn mạnh quá trình lao động chữ: Tác giả coi sự sáng tạo là kết quả của sự "dùi mài và lao động chữ" tốn nhiều tâm sức, tương tự như người nông dân vất vả trên đồng ruộng.

Yêu cầu sự sáng tạo và độc đáo: Nhà thơ không nên sáng tác theo một khuôn mẫu mà phải có sự thay đổi liên tục trong cách sử dụng ngôn từ.

Biến đổi ngôn ngữ: Tác giả đề cao vai trò của nhà thơ trong việc "biến ngôn ngữ công cộng thành ngôn ngữ đặc sản độc nhất" để làm phong phú cho tiếng mẹ đẻ, ví như "lão bộc trung thành của ngôn ngữ".

Sử dụng dẫn chứng: Tác giả dẫn lời của các nhà văn, nhà thơ lớn trên thế giới như Ét-mông Gia-bét để làm nền tảng, củng cố cho lý giải và quan điểm của mình.

Mượn hình ảnh ẩn dụ: Tác giả sử dụng hình ảnh "cuộc bầu cử khắc nghiệt của cử tri chữ" để minh họa cho tính nghiêm ngặt và thử thách trong quá trình sáng tác thơ ca. 

Trong phần 2 của bài viết "Chữ bầu lên nhà thơ", tác giả Lê Đạt tranh luận bằng cách bác bỏ quan niệm "làm thơ dễ dàng" bằng hai lí lẽ chính: thơ không phải là cảm xúc bộc phát và nhà thơ không thể dựa vào năng khiếu đặc biệt, mà phải là sự lao động miệt mài. Ông dùng các dẫn chứng như so sánh việc làm thơ với "đánh quả" hoặc "trúng số độc đắc", và ví von người làm thơ với "những nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy". 

Lí lẽ

Thơ gắn liền với sự bộc phát, nhưng không phải là sự "đánh quả": Tác giả bác bỏ quan niệm rằng thơ có thể được tạo ra một cách dễ dàng, ngẫu hứng như cảm xúc nhất thời.

Thơ là thành quả của lao động cần mẫn: Tác giả khẳng định thơ ca là kết quả của sự lao động chân chính, đòi hỏi sự trau dồi và nỗ lực không ngừng.

Dẫn chứng

So sánh với việc "đánh quả": Tác giả nhấn mạnh làm thơ không giống như "đánh quả" hay "trúng số độc đắc", ám chỉ một quá trình không thể chỉ dựa vào may mắn.

Trích dẫn câu nói của Trang Tử: Tác giả sử dụng câu nói "vứt thánh bỏ trí" để phản bác quan niệm làm thơ dễ dàng, ngẫu hứng mà không cần suy nghĩ.

Ví von người làm thơ với "lực điền trên cánh đồng giấy": Tác giả ví von nhà thơ là người "lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy", phải đổi mồ hôi để có được từng chữ.

Dẫn chứng các nhà thơ nổi tiếng: Tác giả đề cập đến các nhà thơ vĩ đại như Lý Bạch, Xa-a-đi, Gớt, Ta-go để minh họa cho quan niệm về sự lao động miệt mài trong thơ ca. 

Ý kiến này sử dụng phép ẩn dụ để nhấn mạnh sự lao động cực nhọc, kiên trì và công phu của nhà thơ, coi sáng tạo thơ ca như một công việc nông nghiệp đầy vất vả. "Một nắng hai sương" chỉ sự chịu đựng gian khổ, "lầm lũi, lực điền" là hình ảnh người nông dân lao động chăm chỉ, còn "cánh đồng giấy" và "hạt chữ" là ẩn dụ cho trang giấy trắng và từng con chữ mà nhà thơ phải chắt chiu, nỗ lực hết mình để tạo nên tác phẩm. 

"Một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền": Đây là hình ảnh ẩn dụ chỉ sự lao động vất vả, cần cù và nhẫn nại của nhà thơ. Họ không chỉ dựa vào cảm hứng nhất thời mà phải đổ mồ hôi, công sức để suy nghĩ, sáng tạo, vượt qua khó khăn để tạo ra tác phẩm.

"Trên cánh đồng giấy": Ẩn dụ này thể hiện trang giấy trắng là nơi làm việc, là ruộng đồng để nhà thơ cày bừa.

"Đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ": Câu này khẳng định công sức và tâm huyết mà nhà thơ phải bỏ ra. Từng con chữ trong bài thơ không tự nhiên có được mà là kết quả của quá trình lao động trí óc, "đánh đổi" mồ hôi, sự vất vả. 

Tóm lại, câu nói này là lời khẳng định quan điểm của tác giả về lao động của nhà thơ, coi đó là một nghề nghiệp chân chính, đầy gian khổ và yêu cầu sự chuyên tâm, tận tụy. 

- Tác giả “rất ghét” cái định kiến quái gở, không biết xuất hiện từ bao giờ: các nhà thơ Việt Nam thường chín sớm nên cũng tàn lụi sớm.

- Tác giả “không mê” những nhà thơ thần đồng.

- Tác giả “ưa” những nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ.