Dương Nam Hà
Giới thiệu về bản thân
Câu 1
Lời khẳng định của Paulo Coelho trong Nhà giả kim: “Bí mật của cuộc sống là ngã bảy lần và đứng dậy tám lần” là một thông điệp mạnh mẽ về tinh thần kiên cường. “Ngã” đại diện cho những thất bại, va vấp và nghịch cảnh mà bất kỳ ai cũng phải đối mặt trên hành trình trưởng thành. Trong khi đó, “đứng dậy” chính là biểu tượng của lòng can đảm và ý chí phục hồi. Con số “tám lần đứng dậy” lớn hơn “bảy lần ngã” ngụ ý rằng: chỉ cần ta không bỏ cuộc ở lần cuối cùng, ta vẫn là người chiến thắng. Cuộc sống không đo lường bằng việc bạn có vấp ngã hay không, mà đo bằng bản lĩnh đối diện với tổn thương để tiếp tục bước tiếp. Khi đứng dậy sau mỗi lần ngã, chúng ta không chỉ khôi phục vị thế cũ mà còn tích lũy được những bài học quý giá, giúp bản thân trở nên cứng cỏi và thông tuệ hơn. Những tấm gương như Thomas Edison với hàng ngàn lần thất bại trước khi tạo ra bóng đèn điện là minh chứng sống động nhất cho chân lý này. Ngược lại, nếu sợ hãi thất bại mà không dám dấn thân, con người sẽ mãi dậm chân tại chỗ trong sự an toàn giả tạo. Tóm lại, bí mật của một cuộc đời ý nghĩa không nằm ở sự thuận buồm xuôi gió, mà nằm ở sức mạnh của ý chí: hãy xem mỗi lần vấp ngã là một nhịp lấy đà để đứng dậy cao hơn và xa hơn.Câu 2
Nguyễn Trãi không chỉ là một anh hùng dân tộc, một nhà chính trị lỗi lạc mà còn là một thi sĩ với tâm hồn nhạy cảm, thiết tha yêu thiên nhiên và con người. Trong tập Quốc âm thi tập – đỉnh cao của thơ nôm Việt Nam trung đại, chùm thơ "Bảo kính cảnh giới" (Gương báu răn mình) nổi lên như những lời tự răn mình và chiêm nghiệm về lẽ sống. Bài thơ số 33 là một bức tranh tâm trạng đầy chiều sâu, thể hiện cốt cách thanh cao và triết lý "nhàn" của một nhân cách lớn giữa thời cuộc biến động. Trước hết, bài thơ mở đầu bằng một thái độ sống dứt khoát và bản lĩnh của một bậc trí giả đã thấu hiểu sự đời: “Rộng khơi ngại vượt bể triều quan,Lui tới đòi thì miễn phận an.” Cụm từ "bể triều quan" là một hình ảnh ẩn dụ đầy sức gợi về chốn quan trường đầy sóng gió, hiểm nguy và lắm bon chen. Từ "ngại" không phải là sự hèn nhát mà là sự tỉnh táo của một người đã nếm trải đủ đắng cay trên con đường danh lợi. Thay vì dấn thân vào nơi tranh quyền đoạt lợi, nhà thơ chọn lối sống "thuận ứng với thời thế" (đòi thì), cốt sao giữ được sự bình yên trong tâm hồn và phẩm giá cá nhân (miễn phận an). Đó là cái "an" của một tâm thế tự do, không bị ràng buộc bởi bả vinh hoa. Khi rũ bỏ được gánh nặng công danh, tâm hồn người nghệ sĩ trở nên tinh tế và giao hòa tuyệt đối với thiên nhiên: “Hé cửa đêm chờ hương quế lọt,
Quét hiên ngày lệ bóng hoa tan.” Hai câu thơ thực là những nét vẽ nghệ thuật đầy chất thơ. Phép đối giữa "đêm" – "ngày", "hé cửa" – "quét hiên" tạo nên nhịp sống chậm rãi, nhàn nhã. Nhà thơ nâng niu từng chút hương đêm ("chờ hương quế lọt") và xót xa, lo sợ trước sự phai tàn của cái đẹp ("lệ bóng hoa tan"). Từ "lệ" (sợ) cho thấy một tâm hồn đa cảm, biết rung động trước những chuyển biến nhỏ nhất của tạo vật. Thiên nhiên lúc này không còn là khách thể mà đã trở thành tri kỷ của nhà thơ. Dù sống đời nhàn tản, Nguyễn Trãi vẫn không quên đi lý tưởng đạo đức của một nhà nho chân chính: “Đời dùng người có tài Y, Phó,
Nhà ngặt, ta bền đạo Khổng, Nhan.” Tác giả sử dụng các điển tích về Y Doãn, Phó Duyệt – những bậc hiền tài giúp nước giúp đời – để khẳng định: nếu thời thế cần, ông sẵn sàng cống hiến. Thế nhưng, khi về với thực tại "nhà ngặt" (nghèo khó), ông vẫn kiên định giữ vững đạo đức của Khổng Tử và Nhan Hồi. Sự đối lập giữa cái nghèo vật chất và sự giàu có về tinh thần ("bền đạo") đã làm sáng rực lên nhân cách cao khiết của Ức Trai: nghèo cho sạch, rách cho thơm, luôn giữ trọn tiết tháo của người quân tử. Để rồi, toàn bộ tâm thế ấy kết tinh lại trong câu thơ cuối: “Kham hạ hiền xưa toan lẫn được,
Ngâm câu: danh lợi bất như nhàn.” Câu thơ sáu chữ (lục ngôn) dồn nén, chắc nịch như một lời khẳng định sau cùng. Với Nguyễn Trãi, mọi phù hoa, danh lợi đều vô nghĩa trước giá trị của sự "nhàn". "Nhàn" ở đây không phải là lười biếng, ích kỷ, mà là sự nhàn hạ trong tâm tưởng, là sự thoát khỏi vòng xoáy danh lợi để sống trọn vẹn với bản tâm và thiên nhiên. Về phương diện nghệ thuật, bài thơ ghi dấu ấn bằng thể thơ thất ngôn xen lục ngôn độc đáo – một sự sáng tạo riêng của thơ Nôm Nguyễn Trãi. Ngôn ngữ thơ vừa mang tính bác học với các điển tích, điển cố, vừa gần gũi với những từ ngữ thuần Việt cổ (đòi thì, miễn, ngặt...). Bút pháp tả cảnh ngụ tình tinh tế cùng cách ngắt nhịp linh hoạt đã tạo nên một bản nhạc tâm tình nhẹ nhàng mà sâu sắc. Tóm lại, bài thơ số 33 trong "Bảo kính cảnh giới" là một mảnh tâm hồn của Nguyễn Trãi. Qua đó, ta thấy được sự hòa quyện giữa một nhà nho có lý tưởng đạo đức kiên trung và một thi sĩ có tâm hồn khoáng đạt. Bài thơ không chỉ là lời răn mình mà còn là bài học vượt thời gian về cách giữ gìn nhân phẩm và tìm kiếm sự bình yên thực sự giữa cuộc đời đầy biến động.
Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin
Câu 2:Phương thức biểu đạt chính: Thuyết minh.
Câu 3:Nhận xét về cách đặt nhan đề
Về nội dung: Nhan đề đã tóm tắt được sự việc quan trọng nhất (phát hiện 4 hành tinh mới), giúp người đọc nắm bắt ngay thông tin cốt lõi.
Về hình thức: Ngắn gọn, súc tích. Việc dùng cụm từ "láng giềng của Trái đất" giúp thông tin khoa học trở nên gần gũi, khơi gợi sự tò mò và hứng thú cho người đọc.
Câu 4:Phương tiện phi ngôn ngữ: Hình ảnh (Hình ảnh mô phỏng sao Barnard và các hành tinh của nó).
Tác dụng:
Cung cấp hình ảnh trực quan về một đối tượng trừu tượng (hệ sao ở xa), giúp người đọc dễ hình dung hơn.
- Làm cho văn bản bớt khô khan, tăng sức hấp dẫn và tính sinh động.
- Minh chứng cho tính thực tế của các dữ liệu khoa học được nêu trong bài.
Tính chính xác: Sử dụng các con số cụ thể (4 hành tinh, 6 năm ánh sáng, 70% số sao...) và thời gian rõ ràng (năm 1916, tháng 4/2024, ngày 19/3).
Tính khách quan:
- Thông tin được dẫn nguồn từ các tổ chức uy tín (Đại học Chicago, Đài thiên văn Gemini, chuyên san The Astrophysical Journal Letters).
- Tác giả không lồng ghép cảm xúc cá nhân hay quan điểm chủ quan mà chỉ thuật lại sự việc và trích dẫn trực tiếp lời của nhà nghiên cứu (nghiên cứu sinh Ritvik Basant).
Câu 1
Trong dòng chảy cuồn cuộn của thời đại số, nếu tri thức là nền tảng thì tính sáng tạo chính là đôi cánh để thế hệ trẻ bay cao. Sáng tạo không nhất thiết phải là những phát minh làm thay đổi thế giới; nó đôi khi chỉ là sự dũng cảm để nhìn nhận một vấn đề cũ bằng một lăng kính mới, hay tìm ra một lối đi riêng giữa những con đường mòn đã định sẵn. Đối với người trẻ, sáng tạo là cách để chúng ta khẳng định cái "tôi" độc bản, không bị hòa tan trong đám đông rập khuôn. Nó giúp ta biến những áp lực của cuộc sống hiện đại thành động lực để đổi mới, biến những thách thức thành cơ hội đột phá. Một thế hệ trẻ biết sáng tạo không chỉ làm giàu cho vốn sống của bản thân mà còn là nguồn nhựa sống dồi dào thúc đẩy xã hội tiến về phía trước. Nếu ví cuộc đời là một bức tranh, thì tính sáng tạo chính là những gam màu rực rỡ nhất mà mỗi người trẻ chúng ta cần cầm cọ để tô điểm cho dấu ấn của riêng mình.
Câu 2
Trong lịch sử tư tưởng thế kỷ XX, Albert Camus hiện lên như một tượng đài của chủ nghĩa nhân văn với những suy tư khắc khoải về phận người. Một trong những quan điểm sâu sắc nhất của ông chính là định nghĩa về vị thế của người nghệ sĩ: họ không bao giờ là một ốc đảo cô đơn, mà luôn là nhịp cầu nối liền hai bờ bến: khát vọng về cái đẹp tuyệt đốivà trách nhiệm khôn nguôi với cộng đồng Trước hết, cái đẹp chính là "thánh đường" – là lý tưởng tối thượng mà người nghệ sĩ dùng cả đời để phụng sự. Trong một thế giới đầy rẫy những điều phi lý và tẻ nhạt, nghệ thuật xuất hiện như một cuộc phản kháng huy hoàng nhất. Người nghệ sĩ không ngừng tìm kiếm, khai quật những vỉa quặng thẩm mỹ từ trong tâm linh và đời sống để kết tinh thành tác phẩm. Cái đẹp ấy không chỉ là sự mượt mà về hình thức, mà còn là vẻ đẹp của tư tưởng và nhân văn. Nó giúp con người vượt thoát khỏi sự tầm thường, khẳng định bản sắc cá nhân duy nhất và không thể thay thế. Với người nghệ sĩ, sáng tạo cái đẹp chính là cách họ tự định nghĩa sự tồn tại của mình giữa dòng thời gian hư vô. Tuy nhiên, nghệ thuật sẽ trở nên khô héo và vô hồn nếu bị bứng ra khỏi mảnh đất phù sa của cuộc đời. Camus tin rằng người nghệ sĩ không được phép trú ngụ trong những "tháp ngà" xa hoa để mặc kệ nỗi đau của đồng loại. Cộng đồng chính là nơi cung cấp chất liệu thô sơ nhưng nồng cốt cho mọi sáng tạo, là đối tượng để nghệ thuật hướng tới và cũng là tòa án cuối cùng thẩm định giá trị tác phẩm. Người nghệ sĩ chân chính mang trên vai thiên chức của một "thư ký thời đại": họ phản chiếu sự thật, phê phán bóng tối, và dùng ngòi bút của mình để đứng về phía những người bị áp bức. Nghệ thuật, vì thế, luôn mang hơi thở nóng hổi của nhân sinh và sự rung cảm mãnh liệt trước số phận con người. Mối tương quan giữa cái đẹp và cộng đồng đã vạch ra một lộ trình tôi luyện đầy nghiệt ngã nhưng cũng thật vẻ vang. Đó là hành trình của một kẻ hành hương phải giữ đôi chân bám chặt vào bùn đen của thực tại nhưng đôi mắt luôn phải ngước nhìn về những vì sao của lý tưởng. Nếu chỉ say sưa với cái đẹp thuần túy, nghệ thuật sẽ rơi vào sự vị kỷ, phù phiếm và sớm bị lãng quên. Ngược lại, nếu chỉ mải mê với những mục đích thực dụng mà bỏ quên thiên chức thẩm mỹ, nghệ thuật sẽ tự tước đi đôi cánh và trở thành những khẩu hiệu khô khan. Người nghệ sĩ phải đi trên sợi dây thừng mảnh dẻ ấy, vừa giữ được sự tĩnh lặng để đối thoại với chính mình, vừa đủ can trường để đồng hành cùng nỗi đau chung của nhân thế. Nhìn lại lịch sử văn học, từ những bản hùng ca cổ điển đến những áng văn hiện đại, những tên tuổi sống mãi là những người đã biết hòa quyện cái tôi cá nhân vào cái ta chung của nhân loại. Họ không chỉ sáng tạo bằng tài năng, mà còn bằng cả dòng máu nóng hổi của sự dấn thân. Họ hiểu rằng: sáng tạo không phải là để lẩn tránh sự thật, mà là để làm cho sự thật trở nên rực rỡ và đáng sống hơn. Lời nhận định của Albert Camus không chỉ là một quan điểm nghệ thuật, mà còn là một bản tuyên ngôn về phong cách sống. Người nghệ sĩ, trong hình dung đẹp đẽ nhất, chính là người gác đền cho những giá trị vĩnh cửu, là người truyền lửa và là kẻ đồng hành trung thành của con người trên con đường tìm kiếm tự do và hạnh phúc.Câu 1
Kiểu văn bản thông tin
Câu 2.
Các chi tiết thú vị bao gồm:
Sử dụng "cây bẹo": Treo các thứ hàng hóa lên ngọn sào tre cao để khách từ xa có thể nhìn thấy.
Lối rao hàng bằng âm thanh: Dùng kèn bấm bằng tay hoặc kèn đạp bằng chân (kèn cóc).
Lối rao hàng bằng lời rao: Những tiếng rao mời ngọt ngào, thiết tha của các cô gái bán đồ ăn thức uống.
Cách rao bán đặc biệt: Treo tấm lá lợp nhà để báo hiệu bán chính chiếc ghe đó.
Câu 3.
Giúp người đọc hình dung được quy mô rộng lớn và sự phổ biến của hình thức chợ nổi khắp các tỉnh miền Tây (Tiền Giang, Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng, Cà Mau).
Tăng tính xác thực, tin cậy cho thông tin được cung cấp.
Thể hiện niềm tự hào và sự trân trọng đối với những vùng đất mang đậm bản sắc văn hóa sông nước.
Câu 4
Làm cho văn bản trở nên sinh động, trực quan, giúp người đọc dễ dàng hình dung được sự nhộn nhịp, màu sắc của chợ nổi mà ngôn từ đôi khi không diễn tả hết.
Thu hút sự chú ý của người đọc, giúp thông tin được truyền tải nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Câu 5.
:Chợ nổi đóng vai trò vô cùng quan trọng:
Về kinh tế: Là nơi giao thương, tiêu thụ nông sản chủ yếu, tạo sinh kế cho hàng ngàn hộ dân vùng sông nước.
Về đời sống: Phù hợp với điều kiện địa lý kênh rạch chằng chịt, là "mạch máu" giao thông và hậu cần của vùng.
Về văn hóa: Chợ nổi không chỉ là nơi mua bán mà còn là một di sản văn hóa phi vật thể, là linh hồn của miền Tây, tạo nên sức hút du lịch mạnh mẽ đối với du khách trong và ngoài nước.
Câu 1
Văn bản trên thuộc thể loại văn bản thông tin
Câu 2
Người buôn trên chợ nổi nhóm họp bằng xuồng, ghe (xuồng ba lá, ghe máy...) thay vì trên bờ.
Sử dụng "cây bẹo" (sào tre) treo hàng hóa lên cao để rao hàng.
Treo tấm lá lợp nhà lên cây sào để rao bán chính chiếc ghe.
Dùng kèn (kèn bấm, kèn đạp) để rao hàng thay cho lời nói.
Lời rao mời, tiếng gọi mời thiết tha (VD: "Ai ăn chè đậu đen...?").
(+)Khẳng định tính phổ biến, quy mô sầm uất của các chợ nổi ở miền Tây.
(+)Tăng tính xác thực cho thông tin văn bản cung cấp.
(+)Giúp người đọc dễ dàng hình dung và tra cứu về các khu chợ nổi tiếng này.
Câu 4: Tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ ("cây bẹo", tiếng kèn):"Cây bẹo" như một biển hiệu giúp người mua nhận biết mặt hàng từ xa.
Tiếng kèn tạo ra âm thanh đặc trưng, độc đáo, tăng sự chú ý.
->Giúp việc giao thương nhanh chóng, hiệu quả dù ở không gian sông nước náo nhiệt.
Câu 5: Vai trò của chợ nổi đối với đời sống người dân miền Tây:Là trung tâm giao thương, trao đổi hàng hóa , tiện lợi cho người dân sông nước.
Là nét văn hóa độc đáo lâu đời, đặc trưng cho đời sống của người dân miền Tây.
Là điểm nhấn du lịch quan trọng, thu hút khách, góp phần phát triển kinh tế địa phương.
🔹 1. Giải thích quan điểm
“Chữ bầu lên nhà thơ” là một cách nói giàu hình tượng.Theo Lê Đạt, chính “chữ” – ngôn ngữ, sức sáng tạo và khả năng lao động nghệ thuật của người viết – mới quyết định giá trị của nhà thơ.Không ai đương nhiên là “nhà thơ suốt đời”; mỗi bài thơ là một lần ứng cử mới trước “cuộc bỏ phiếu khắt khe của chữ”.
2. Cách tác giả triển khai quan điểm
a)
Khẳng định vai trò trung tâm của “chữ” trong thơ
Mở đầu bài viết, Lê Đạt nêu rõ:
“Người ta làm thơ không phải bằng ý mà bằng chữ.”Với ông, thơ khác văn xuôi ở chỗ nó dựa vào “ý tại ngôn ngoại” – nghĩa là điều nằm ngoài lời, ẩn trong cách tổ chức, nhịp điệu, âm vang của chữ.Chữ trong thơ có “hoá trị” đặc biệt, không chỉ là nghĩa từ điển mà còn là âm thanh, nhịp điệu, sức gợi cảm và sự cộng hưởng trong toàn bài
b)
Phê phán quan niệm sai lầm về tài năng thiên bẩm
Ông phản đối quan niệm tôn sùng “thiên tài bốc đồng”, “thần đồng thơ” – những người chỉ dựa vào cảm hứng và “vốn trời cho”.Ông nhấn mạnh: thơ hay là kết quả của lao động nghệ thuật bền bỉ, kiên trì, là “kỳ ngộ của một thành tâm kiên trì, một đa mang đắm đuối”.Hình ảnh ví von:
“Nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ.”
→ Thể hiện rõ quan niệm lao động chữ nghĩa nghiêm túc, khổ luyện và sáng tạo
c)
Khẳng định tiêu chuẩn đánh giá nhà thơ qua chữ
Ông dẫn lời nhà thơ Ét-mông Gia-bét để khẳng định:
“Không có chức nhà thơ suốt đời. Mỗi lần làm một bài thơ, nhà thơ lại phải ứng cử trong một cuộc bầu khắc nghiệt của cử tri chữ.”Nghĩa là, chỉ khi mỗi bài thơ được “chữ” công nhận – tức là đạt tới độ tinh luyện, hàm súc, sáng tạo – thì người viết mới thật sự xứng đáng được gọi là nhà thơ.Ông còn lấy ví dụ về thiên tài Vích-to Huy-gô, cho thấy ngay cả người vĩ đại cũng có lúc không được “tái cử” trong “cuộc bầu của chữ” – một cách nói vừa hình tượng vừa khiêm nhường.
d)
Kết luận: Lao động chữ là con đường làm nên nhà thơ
Cuối bài, Lê Đạt khẳng định:
“Một nhà thơ phải cúc cung tận tụy dùi mài và lao động chữ, biến ngôn ngữ công cộng thành ngôn ngữ đặc sản độc nhất.”Đây chính là mục tiêu tối thượng của người làm thơ: không chỉ sáng tạo cá nhân mà còn làm giàu thêm cho tiếng mẹ đẻ.
🔹
Tóm tắt ý chính
Lê Đạt triển khai quan điểm “chữ bầu lên nhà thơ” bằng cách:
- Khẳng định vai trò quyết định của chữ trong thơ.
- Phê phán quan niệm làm thơ theo cảm hứng, coi nhẹ lao động nghệ thuật.
- Đề cao sự kiên trì, lao động sáng tạo với chữ.
- Xem “chữ” là thước đo chân chính của tài năng và tư cách nhà thơ.
Kết luận:
Quan điểm “chữ bầu lên nhà thơ” thể hiện tư tưởng nghệ thuật sâu sắc của Lê Đạt:
Các lí lẽ mà tác giả đưa ra
Trong phần 2, Lê Đạt trình bày một chuỗi lí lẽ để phản bác quan niệm sai lầm cho rằng nhà thơ chỉ cần cảm hứng, “trời cho” là đủ, đồng thời khẳng định giá trị của lao động nghệ thuật nghiêm túc.
Các lí lẽ chính gồm:
Làm thơ không chỉ là sự bốc đồng hay năng khiếu thiên phú, vì “trời cho thì trời lại lấy đi” và “những cơn bốc đồng thường ngắn ngủi.”Thơ hay là kết quả của sự kiên trì, đắm đuối và rèn luyện, chứ không phải của may mắn:
“Những câu thơ hay đều kì ngộ, nhưng là kì ngộ kết quả của một thành tâm kiên trì… chứ không phải may rủi đơn thuần.”Phê phán định kiến cho rằng “các nhà thơ Việt Nam chín sớm nên tàn sớm” — vì những người chỉ sống bằng “vốn trời cho” thì sớm cạn kiệt.Đề cao sự lao động bền bỉ của người làm thơ, ví von nhà thơ như người nông dân “một nắng hai sương, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ.”Đưa dẫn chứng cụ thể, có giá trị thuyết phục:
Tôn-xtôi và Phlô-be – những nhà văn nổi tiếng, công phu, cẩn trọng trong từng chữ.Lý Bạch, Xa-a-đi, Gớt, Ta-go – những nhà thơ lớn vẫn sáng tạo rực rỡ ở tuổi già.Ét-mông Gia-bét – nhà thơ nói “chữ bầu lên nhà thơ”, nhấn mạnh sự thử thách khắc nghiệt của ngôn ngữ.Vích-to Huy-gô – dù là thiên tài nhưng không phải lúc nào cũng xứng đáng với danh xưng “nhà thơ”, cho thấy thơ ca là quá trình liên tục tự chứng minh năng lực.
2. Nhận xét về cách lập luận
Lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyết phục: tác giả kết hợp lí lẽ logic với dẫn chứng tiêu biểu từ văn học thế giới.Ngôn ngữ sinh động, giàu hình ảnh: sử dụng ẩn dụ “cánh đồng giấy”, “hạt chữ”, “ứng cử vào cuộc bầu cử của chữ”… làm cho lập luận không khô khan mà có tính nghệ thuật.Giọng điệu vừa trí tuệ, vừa tâm huyết: thể hiện niềm tin sâu sắc và sự trân trọng với lao động sáng tạo của người nghệ sĩ chân chính.
Câu nói của Lê Đạt sử dụng hình ảnh ẩn dụ nông nghiệp (“một nắng hai sương”, “lực điền”, “cánh đồng giấy”, “hạt chữ”) để nói về lao động sáng tạo nghệ thuật của người làm thơ.“Nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền” gợi hình ảnh người nông dân cần cù, vất vả, kiên trì.“Cánh đồng giấy” tượng trưng cho trang viết – nơi người thơ gieo trồng cảm xúc, tư tưởng.“Đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ” nhấn mạnh công sức, mồ hôi và tâm huyết mà nhà thơ phải bỏ ra để có được những câu thơ tinh luyện, có giá trị.
2. Ý nghĩa tư tưởng
Lê Đạt muốn khẳng định: làm thơ là một quá trình lao động nghệ thuật nghiêm túc, gian khổ, không thể chỉ dựa vào cảm hứng hay năng khiếu trời cho.Ông phản đối quan niệm coi thơ chỉ là “cảm xúc bốc đồng”, và đề cao sự rèn luyện, học hỏi, mài giũa ngôn từ.Với ông, thơ là nghề của chữ, người làm thơ phải biết “lao động chữ” – tìm tòi, chọn lựa, gọt giũa từng từ để mỗi chữ đều có “độ vang, sức gợi và hóa trị” riêng.
3. Ý nghĩa nhân văn và nghệ thuật
Hình ảnh ấy ca ngợi đức tính cần cù, khiêm tốn, bền bỉ của người nghệ sĩ chân chính – những người “lầm lũi” nhưng tạo ra những “hạt chữ” nuôi dưỡng tâm hồn con người.Câu nói thể hiện quan niệm nghệ thuật hiện đại, sâu sắc của Lê Đạt:
Thơ không phải là món quà của thần linh, mà là kết quả của mồ hôi, trí tuệ và tâm huyết.
Lê Đạt rất ghét “cái định kiến quái gở” cho rằng “các nhà thơ Việt Nam thường chín sớm nên cũng tàn lụi sớm.”Ông không mê những nhà thơ thần đồng, những người chỉ dựa vào “vốn trời cho”, sáng tác theo cảm hứng bốc đồng, không có sự rèn luyện, lao động nghiêm túc với chữ
→ Ngược lại, ông “ưa”:Lê Đạt ưa những nhà thơ “một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy”, tức là những người làm thơ chăm chỉ, kiên trì, miệt mài lao động nghệ thuật, “đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ.”Ông đề cao những nhà thơ lớn như Lý Bạch, Xa-a-đi, Gớt, Ta-go, những người dù tuổi đã cao vẫn giữ được sức sáng tạo, thể hiện nội lực và tâm huyết thực sự với ngôn ngữ và thơ ca.