Câu 1. (2,0 điểm)

Nhân vật Lý Hữu Chi trong Chuyện Lý tướng quân là hình tượng tiêu biểu cho kiểu người tham lam, tàn bạo và ngạo mạn, cuối cùng phải nhận lấy sự trừng phạt của đạo trời. Từ một người nông dân bình thường, nhờ có sức khỏe và tài đánh trận, Lý được trọng dụng, phong làm tướng quân. Tuy nhiên, khi có quyền thế, hắn tha hóa đạo đức, ỷ quyền thế để bóc lột dân lành, “coi nho sĩ như kẻ thù”, “ham sắc đẹp, mê của cải, tham lam không chán”. Cảnh hắn chiếm đất, đuổi dân, xây nhà cửa nguy nga, vơ vét của cải cho thấy bản chất ích kỉ, tàn nhẫn và vô đạo. Dù đã được thầy tướng cảnh báo về hậu quả, hắn vẫn ngoan cố, tự phụ “trời dù có giỏi cũng phải tránh ta không kịp”. Chính sự ngạo mạn và mù quáng ấy đã khiến hắn phải chịu hình phạt ghê rợn ở cõi âm, minh chứng cho quy luật “gieo gió gặt bão”. Nhân vật Hữu Chi vì thế trở thành lời cảnh tỉnh về luật nhân quả, nhắc nhở con người phải biết tu thân, hành thiện, không để lòng tham và quyền lực làm mờ mắt.

Câu 2. (4,0 điểm)

Trong Chuyện Lý tướng quân, Lý Hữu Chi vì lòng tham không đáy, chỉ biết hưởng lạc và vơ vét của cải mà phải chịu kết cục bi thảm. Câu chuyện ấy cho ta bài học sâu sắc về tác hại khôn lường của lòng tham trong cuộc sống con người.

Lòng tham là sự muốn chiếm hữu quá mức, vượt ngoài giới hạn chính đáng, không biết điểm dừng. Khi lòng tham lấn át lý trí, con người dễ dàng mất đi nhân tính, đạo đức, bất chấp thủ đoạn để đạt mục đích. Trong đời sống hiện nay, lòng tham biểu hiện ở nhiều dạng: người tham tiền tài mà gian dối, hối lộ; học sinh tham điểm số mà gian lận trong thi cử; người tham danh vọng mà chà đạp lên người khác. Những hành vi ấy không chỉ gây tổn hại cho người khác, mà còn phá hủy nhân cách và danh dự của chính mình, làm băng hoại đạo đức xã hội. Thực tế cho thấy, biết bao vụ tham nhũng, gian lận hay lừa đảo đều bắt nguồn từ lòng tham vô độ — và kết cục của chúng thường là mất hết danh dự, tự do, thậm chí cả mạng sống.

Để hạn chế và loại bỏ lòng tham, mỗi người cần rèn luyện đức tính trung thực, biết đủ, biết dừng lại đúng lúc, sống bằng lao động chân chính. Gia đình, nhà trường và xã hội phải giáo dục con người về giá trị đạo đức, về lẽ sống nhân hậu và công bằng, khuyến khích tinh thần sẻ chia, tương thân tương ái. Chỉ khi biết sống tiết chế, đặt đạo đức lên trên lợi ích, con người mới có thể tìm thấy bình yên và hạnh phúc đích thực.

Câu chuyện về Lý Hữu Chi là lời cảnh tỉnh muôn đời: Lòng tham là ngọn lửa thiêu rụi tất cả — chỉ có sống lương thiện và biết đủ mới giúp con người thoát khỏi bi kịch do chính mình tạo ra.

Câu 1.
Văn bản trên thuộc thể loại truyện truyền kì.

Câu 2.
Ngôi kể được sử dụng trong văn bản là ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, kể về các nhân vật).

Câu 3.
Nhân vật chính là Lý Hữu Chi (Lý tướng quân).
Nhân vật được miêu tả với những nét tính cách: tham lam, tàn bạo, ngạo mạn, coi thường đạo lý và trời đất, cuối cùng phải chịu báo ứng vì tội ác của mình.

Câu 4.
Chi tiết hoang đường, kì ảo: Thúc Khoản được quỷ dẫn xuống âm phủ chứng kiến cảnh xử tội cha mình và các linh hồn khác.
→ Tác dụng: Làm nổi bật quan niệm “ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác”, thể hiện niềm tin về luật nhân quả, công lý của đạo trời, đồng thời tăng sức hấp dẫn, màu sắc li kì cho truyện.

Câu 5.
Ý nghĩa của văn bản: Truyện thể hiện niềm tin vào đạo lý nhân quả, khẳng định thiện thắng ác, công lý không bao giờ mất, qua đó phê phán những kẻ tham lam, tàn ác, coi thường đạo lý.
→ Bài học: Con người cần sống lương thiện, biết tôn trọng đạo trời, thương người, tránh tham lam và bạo ngược, bởi mọi hành động xấu đều sẽ phải trả giá.