câu 1

Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động và thử thách, lối sống chủ động đóng vai trò vô cùng quan trọng, là chìa khóa để mỗi cá nhân làm chủ cuộc đời mình và đạt được thành công. Sống chủ động không chỉ đơn thuần là việc tự mình lên kế hoạch, thực hiện mục tiêu mà còn là thái độ sẵn sàng đối mặt, ứng phó với mọi hoàn cảnh, dù thuận lợi hay khó khăn, mà không bị động chờ đợi hay phó mặc cho số phận.Một lối sống chủ động mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết, nó giúp chúng ta trở nên tự tin, bản lĩnh và linh hoạt hơn khi đối diện với mọi tình huống, từ đó có thể vượt qua nghịch cảnh và hiện thực hóa ước mơ. Những người chủ động thường có tầm nhìn xa, biết nắm bắt cơ hội, không ngừng học hỏi, sáng tạo và trau dồi bản thân, điều này giúp họ tiến xa hơn trong sự nghiệp và cuộc sống. Hơn nữa, lối sống chủ động còn lan tỏa năng lượng tích cực, tạo sức ảnh hưởng tốt đẹp đến cộng đồng, góp phần xây dựng một xã hội năng động và phát triển.Ngược lại, lối sống thụ động dễ dẫn đến sự trì trệ, thiếu quyết đoán và bỏ lỡ nhiều cơ hội quý báu. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm, luôn giữ thái độ lạc quan và sẵn sàng hành động để kiến tạo nên một cuộc sống ý nghĩa và trọn vẹn.

câu 2

Bảo kính cảnh giới” là một trong số 300 bài thơ chữ Hán của Nguyễn Trãi được tập hợp trong tập thơ chữ Nôm “Quốc âm thi tập”. Đây không chỉ là bức tranh tả cảnh sinh hoạt, thiên nhiên thanh bình, mà còn là tuyên ngôn về lý tưởng sống cao đẹp của nhà thơ ẩn mình sau vẻ ngoài nhàn tản. Đoạn trích ngắn này tập trung vào hình ảnh hưởng thụ sự an nhàn, thanh thản sau những năm tháng lao tâm khổ trí.

Câu thơ đầu tiên: “Rồi hóng mát thuở ngày trường.”Từ “Rồi” ở đây mang ý nghĩa là sau khi hoàn thành những trọng trách hoặc sau khi đã nếm trải gian truân, thể hiện trạng thái rảnh rang, nhàn hạ, thư thái.

“Thuở ngày trường” gợi lên quãng thời gian dài, có thể là quãng đời đã qua với nhiều lo toan chính sự hoặc những năm tháng ở ẩn. Hành động “hóng mát” là một cách tận hưởng cuộc sống bình dị, thư thái, đối lập với những bận rộn trước đó.

Các câu thơ sau khắc họa bức tranh cuộc sống an bình, trù phú: “Hoa lục đùn đùn tán rợp trường.” và “Thạch lưu hiện còn phun thức đó.”: Cảnh vật mùa hè hiện lên rực rỡ, tươi tốt. Hoa màu xanh lục (lục) rậm rạp, che rợp cả khoảng sân vườn. Cây thạch lựu (thạch lưu) vẫn đang nở hoa đỏ rực như phun châu báu. Đây là hình ảnh thiên nhiên chan hòa, đầy sức sống.“Hồng liên trì đã tin mùi hương.”: Hoa sen (hồng liên) trong ao sen dường như đã gửi hương thơm lan tỏa, một nét đẹp thanh cao, tao nhã mang đậm chất thi vị phương Đông.“Lao xao chợ cá làng ngư phủ;”: Cuộc sống thường nhật của người dân hiện lên sinh động qua âm thanh “lao xao” của chợ cá làng chài. Sự nhộn nhịp, mua bán này ngầm chỉ sự sung túc, đời sống ấm no của người dân.

“Đội cầm ve lầu tịch dương.”: Hình ảnh lầu cao trong ánh chiều tà (tịch dương) với tiếng ve kêu râm ran. Đây là một hình ảnh tĩnh lặng, lãng mạn nhưng vẫn đượm nét thanh vắng, an nhiên.

Câu kết khẳng định lý tưởng chính trị: “Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, / Dân giàu đủ khắp đối phương.”: Đây là điểm nhấn quan trọng nhất. Nguyễn Trãi mượn điển cố “Ngu cầm đàn” (ám chỉ vua Ngu Thuấn, người có tài đàn thiền ca khiến lòng người quy thuận, trời đất hòa hợp) để thể hiện ước mong cháy bỏng: Chỉ cần có một vị vua sáng suốt, biết dùng người hiền tài (“cầm đàn một tiếng”), thì đất nước sẽ thái bình (“Dân giàu đủ khắp đối phương”). Đây là niềm hy vọng về một xã hội lý tưởng, nơi người dân được ấm no, hạnh phúc dưới sự cai trị nhân từ.

Đoạn thơ thể hiện sự giao thoa tinh tế giữa cái tôi cá nhân và trách nhiệm cộng đồng của Nguyễn Trãi. Vẻ thư thái, nhàn tản (“hóng mát”) không phải là sự thoát ly thực tại mà là sự tạm gác lại để chiêm nghiệm và khao khát xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn cho nhân dân. Các hình ảnh thơ vừa cụ thể, gần gũi (chợ cá, hoa sen) vừa hàm chứa ý nghĩa sâu xa, thể hiện bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc của thơ ca trung đại.

câu 1

thể thơ thất ngôn bát cú đường luật

câu 2

những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc,thanh cao của tác giả là :

thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

câu 3

biện pháp tu từ liệt kê:một mai, một cốc một cần câu.

tác dụng:

nhấn mạnh các công dụng cụ lao động giản dị,quen thuộc của nhà nôn.

thể hiện cuộc sống bình yên thong thả xa rời chốn quan trường xô bồ của tác giả

câu 4

quan niệm ngược đời nhưng sâu sắc:”ta dại” là tìm nơi vắng vẻ,”người khôn” là đến chốn lao xao. đặc biệt tác giả tu coi mình là "dại" khi chọn lối sống ẩn dật, nhàn nhã, xa rời danh lợi ("chốn lao xao" - nơi quan trường).Thực tế: Đó là cái dại của một bậc hiền triết, trái ngược với cái "khôn" chạy theo danh vọng, phú quý phù phiếm của người đời, nhằm bảo toàn nhân cách cao thượng.

5. Vẻ đẹp nhân cách Nguyễn Bỉnh Khiêm

Qua văn bản, nhân cách Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là một bậc hiền triết có lối sống cao đẹp.Ông trân trọng sự nhàn nhã, thanh cao, lánh xa danh lợi và xô bồ của cõi nhân gian. Nhân cách ông còn thể hiện qua sự hài hòa với thiên nhiên, xem phú quý vật chất chỉ như giấc mộng phù du. Đó là bản lĩnh của một người giữ vững đạo đức, chọn lối sống thuận theo tự nhiên thay vì chạy theo công danh chốn quan trường.