Câu 1: Ngôi kể được sử dụng là ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mặt, toàn tri), giúp bao quát toàn bộ câu chuyện và tâm lý nhân vật. 

Câu 2: Đề tài của văn bản là bi kịch gia đình và sự tha hóa của con người trong xã hội Pháp thế kỷ XIX, nơi tình yêu thương bị đồng tiền và sự phù phiếm chi phối. 

Câu 3: Lời nói của lão Goriot gợi cảm nhận về tình yêu thương con vô bờ bến, mù quáng và bi kịch tột cùng của sự cô đơn. Dù bị con cái bỏ rơi, lão vẫn giữ tình yêu thuần khiết, coi con là lẽ sống, phản ánh một "nỗi khát" tình thân không bao giờ được thỏa mãn. 

Câu 4: Lão Goriot khao khát gặp con vì tình yêu con đã trở thành một bản năng, một tôn giáo mà lão không thể rũ bỏ, ngay cả khi lý trí nhận ra sự vô ơn của chúng. Sự nguyền rủa chỉ là nỗi đau tức thời, còn mong muốn được thấy con là khao khát được sống và được yêu thương. 

Câu 5: Tình cảnh cuối đời của lão Goriot rất bi đát, cô độc và thê thảm. Lão chết trong sự nghèo đói tại khu nhà trọ tồi tàn, không có con gái bên cạnh, chỉ có Rastignac chứng kiến. Đây là kết cục cay đắng cho một người cha hi sinh tất cả cho con cái. 

Câu 1: Phân tích nhân vật lão Goriot (Khoảng 200 chữ)

Nhân vật lão Goriot trong tiểu thuyết cùng tên của Balzac là hiện thân đau đớn cho tình phụ tử mù quáng và sự băng hoại đạo đức trong xã hội đồng tiền. Vốn là một người cha yêu con đến mức cực đoan, lão sẵn sàng hy sinh tất cả tài sản, danh dự và cả sự sống để nuông chiều những ham muốn phù phiếm của hai cô con gái. Lão Goriot không chỉ là nạn nhân của chủ nghĩa thực dụng – nơi tình thân bị cân đo bằng vàng bạc – mà còn là nạn nhân của chính tình yêu thương không giới hạn của mình. Hình ảnh lão qua đời trong cô độc, nghèo khổ, trong khi các con mải mê với những buổi dạ hội, đã tạo nên một sức ám ảnh mãnh liệt. Qua đó, Balzac không chỉ khắc họa bi kịch của một cá nhân mà còn phơi bày bộ mặt tàn nhẫn của xã hội thượng lưu Pháp thế kỷ XIX, nơi đồng tiền đã bóp nghẹt nhân tính.

Trong nhịp sống hối hả của thế kỷ XXI, con người dường như có đủ mọi phương tiện để kết nối nhưng lại dễ dàng rơi vào trạng thái cô đơn nhất ngay trong chính ngôi nhà của mình. Một trong những thực trạng đáng báo động hiện nay chính là khoảng cách ngày càng nới rộng giữa cha mẹ và con cái – một "hố sâu ngăn cách" âm thầm nhưng đầy nguy hiểm, làm rạn nứt nền tảng tình cảm gia đình. Sự xa cách này không chỉ đơn thuần là khoảng cách về địa lý mà là sự đứt gãy về tâm hồn, khi các thành viên sống chung dưới một mái nhà nhưng lại trở thành những "người lạ thân thuộc". Hình ảnh thường thấy trong các gia đình hiện đại là mỗi người cầm một chiếc điện thoại, đắm chìm vào thế giới ảo riêng biệt, thay vì dành cho nhau những lời hỏi han chân thành sau một ngày làm việc và học tập căng thẳng.

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này trước hết xuất phát từ áp lực kinh tế và sự bận rộn cực độ. Cha mẹ mải mê cuốn theo vòng xoáy kiếm tiền để đảm bảo điều kiện vật chất tốt nhất, trong khi con cái lại bị cuốn vào lịch trình học tập dày đặc. Thời gian dành cho những bữa cơm sum họp hay những buổi trò chuyện tâm tình trở nên xa xỉ. Bên cạnh đó, sự khác biệt về thế hệ (generation gap) cũng là một rào cản lớn. Cha mẹ thường có xu hướng áp đặt kinh nghiệm, định kiến cũ kỹ lên con cái, trong khi người trẻ lại khao khát khẳng định cái tôi cá nhân và tiếp cận với những giá trị mới mẻ. Sự thiếu thấu hiểu dẫn đến những cuộc tranh cãi, và để tránh xung đột, con cái chọn cách im lặng, đóng cửa phòng và tìm đến mạng xã hội như một nơi để giải tỏa. Chính sự bùng nổ của công nghệ vô tình trở thành bức tường ngăn cách, khiến con người dễ dàng trút bầu tâm sự với người lạ trên mạng hơn là đối thoại trực tiếp với đấng sinh thành.

Hậu quả của sự xa cách này vô cùng nặng nề. Khi không có sự kết nối và định hướng từ cha mẹ, con cái dễ rơi vào trạng thái trầm cảm, cô độc hoặc bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội do thiếu điểm tựa tinh thần. Ngược lại, cha mẹ cũng cảm thấy bất lực, tổn thương khi không thể chạm tới thế giới nội tâm của con mình. Gia đình – vốn là pháo đài bình yên nhất – giờ đây có nguy cơ trở nên lạnh lẽo và lỏng lẻo. Để hàn gắn vết thương này, giải pháp quan trọng nhất chính là sự lắng nghe và thấu cảm từ cả hai phía. Cha mẹ cần học cách "làm bạn" cùng con, hạ bớt cái tôi áp đặt để hiểu được những áp lực mà con đang gánh chịu. Đồng thời, con cái cũng cần chủ động mở lòng, trân trọng những hy sinh thầm lặng của cha mẹ thay vì chỉ nhìn thấy những bất đồng quan điểm. Mỗi gia đình nên thiết lập những "khoảng thời gian không công nghệ" để thực sự nhìn vào mắt nhau và trò chuyện.

Tóm lại, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái không phải là một định mệnh tất yếu của xã hội hiện đại, mà là kết quả của sự thiếu quan tâm và thấu hiểu. Đừng để đến khi mọi thứ trở nên quá muộn mới bắt đầu hàn gắn. Hãy thu hẹp khoảng cách ngay từ hôm nay bằng những hành động nhỏ nhất, bởi tình cảm gia đình là tài sản quý giá nhất mà không một giá trị vật chất nào có thể thay thế được.

*Câu 1 (khoảng 200 chữ).*

Bài tứ tuyệt “Khán ‘Thiên gia thi’ hữu cảm” của Hồ Chí Minh là một tuyên ngôn nghệ thuật cô đọng. Hai câu đầu khái quát thơ xưa: “Cổ thi thiên ái thiên nhiên mỹ / Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong” – chỉ yêu vẻ đẹp thiên nhiên, liệt kê sơn, thủy, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong như một bức tranh tĩnh lặng. Hai câu sau chuyển sang quan niệm mới: “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết / Thi gia dã yếu hội xung phong”. Ẩn dụ “thiết” (thép) đặt đối lập với “mỹ” (đẹp) để nhấn mạnh chất chiến đấu, bản lĩnh cách mạng; nhà thơ không còn là kẻ ẩn dật mà phải “xung phong” như chiến sĩ. Trong hoàn cảnh đất nước bị thực dân – phong kiến áp bức, Bác đang chịu cảnh tù đày, thơ cần trở thành vũ khí. Cấu tứ đối sánh “xưa – nay”, hình ảnh hàm súc, giọng điệu khẳng khái khiến bài thơ ngắn gọn mà mang sức nặng tư tưởng: nghệ thuật phải gắn với hành động cứu nước.

*Câu 2 (khoảng 600 chữ).*

Giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống là ý thức gắn bó giữa quá khứ và hiện tại, đặc biệt quan trọng với thế hệ trẻ – những người quyết định diện mạo tương lai của dân tộc. Văn hóa truyền thống không phải là những hiện vật nằm im trong bảo tàng, mà là lối sống, phong tục, tiếng nói, điệu múa, tri thức dân gian… đã hun đúc bản sắc Việt qua hàng nghìn năm. Khi toàn cầu hóa làm ranh giới văn hóa trở nên mong manh, ý thức này càng trở thành “thép” tinh thần giúp người trẻ không bị hòa tan.

Trước hết, cần thấy rõ thực trạng hai mặt. Một bộ phận thanh niên hôm nay rất chủ động tìm về cội nguồn: học chữ Nôm, chơi nhạc cụ dân tộc, mặc áo dài cách tân, lan tỏa ca trù, hát xẩm trên mạng xã hội; nhiều dự án khởi nghiệp dùng họa tiết thổ cẩm, tranh Đông Hồ để thiết kế sản phẩm hiện đại. Đó là dấu hiệu tích cực cho thấy truyền thống có thể “sống” cùng thời đại. Tuy nhiên, cũng có không ít bạn trẻ thờ ơ, xem di sản là “cũ kỹ”, chạy theo trào lưu ngoại lai một cách thiếu chọn lọc; thậm chí có thái độ xem thường lễ hội làng, coi tiếng địa phương là “quê mùa”. Sự đứt gãy này một phần do giáo dục chưa khơi được cảm xúc, phần khác do nhịp sống nhanh khiến người trẻ ít thời gian lắng lại.

Ý thức bảo tồn không đồng nghĩa với sao chép máy móc. Giữ gìn là hiểu đúng giá trị cốt lõi: nhân nghĩa, cộng đồng, tôn trọng thiên nhiên, tinh thần lạc quan…; bảo tồn là hành động cụ thể: học hỏi, ghi chép, số hóa tư liệu, tham gia lễ hội, sửa sang đình chùa; phát huy là sáng tạo trên nền truyền thống để nó tiếp tục sinh sôi. Ví dụ, khi đưa hát xoan, quan họ lên TikTok với phần hòa âm mới, ta không “bóp méo” mà làm cho di sản gần hơn với khán giả trẻ. Khi khởi nghiệp bằng gốm Bát Tràng kết hợp thiết kế tối giản, ta vừa giữ nghề vừa mở thị trường.

Để ý thức này thành hành động, cần ba điểm tựa. Thứ nhất, giáo dục – không chỉ dạy kiến thức mà khơi gợi trải nghiệm: cho học sinh về làng nghề, mời nghệ nhân vào lớp, để các em “chạm” vào chất liệu văn hóa. Thứ hai, gia đình – ông bà kể chuyện cổ tích, cha mẹ duy trì bữa cơm truyền thống, ngôn ngữ địa phương được dùng tự nhiên trong nhà. Thứ ba, xã hội – chính sách hỗ trợ nghệ nhân, quỹ bảo tồn, không gian sáng tạo mở cho người trẻ thử nghiệm. Công nghệ cũng là cầu nối: số hóa di sản, làm podcast về lịch sử địa phương, xây bản đồ 3D đình làng… khiến truyền thống trở thành một phần của đời sống số.

Giữ gìn văn hóa truyền thống không phải là “đóng băng” quá khứ mà là thắp lên ngọn lửa từ tro tàn, như tinh thần “thiết” mà Hồ Chí Minh nhắc: mềm mại của cái đẹp cần có cứng cỏi của ý chí hành động. Khi người trẻ ý thức được mình là mắt xích trong dòng chảy văn hóa, họ sẽ tự tin hội nhập mà không đánh mất mình, biến bản sắc thành lợi thế cạnh tranh mềm của đất nước.

*Câu 1. Thể thơ:*

Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật (bài thơ chữ Hán 4 câu, mỗi câu 7 chữ).

*Câu 2. Luật của bài thơ:*

- Gieo vần bằng (vần “-ong”: câu 1 “mỹ” không vần, câu 2 _phong_, câu 4 _phong_; câu 2-4 cùng vần, câu 1 thường tự do).

- Niêm: chữ thứ 2 của câu 1 (thi) – câu 2 (thủy) – câu 3 (đại) – câu 4 (gia) đều là thanh bằng/trắc xen kẽ, các câu 1-2, 3-4 niêm với nhau đúng luật.

- Đối: hai câu 3-4 đối ý (hiện đại thi… / thi gia…) và hai câu 1-2 liệt kê hình ảnh thiên nhiên, tạo thế đối “xưa – nay”. => Bài thuộc luật trắc vần bằng.

*Câu 3. Biện pháp tu từ ấn tượng – ẩn dụ “thiết” (thép):*

- “Thiết” (thép) là ẩn dụ cho chất chiến đấu, tinh thần cứng cỏi, bản lĩnh cách mạng.

- Tác dụng: (1) Tạo hình ảnh cụ thể, rắn rỏi đối lập với vẻ “mỹ” mềm mại, mơ mộng của thơ xưa; (2) Gợi liên tưởng đến “thép đã tôi” – phẩm chất người chiến sĩ; (3) Chuyển tải quan niệm nghệ thuật mới: thơ không chỉ đẹp mà phải có sức mạnh hành động, trở thành vũ khí tinh thần; (4) Làm câu thơ hàm súc, mang tính tuyên ngôn, gây ấn tượng mạnh trong khuôn khổ ngắn gọn.

*Câu 4. Vì sao tác giả cho rằng “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết / Thi gia dã yếu hội xung phong”?*

Vì hoàn cảnh lịch sử đòi hỏi: đất nước đang chịu ách thực dân – phong kiến, chiến tranh thế giới II tàn phá, phong trào cứu nước 1939-1945 sôi sục; bản thân Bác đang bị giam cầm nhưng vẫn hướng tới cách mạng. Đọc _Thiên gia thi_, Bác nhận thấy thơ xưa “thiên ái thiên nhiên mỹ” (chỉ ca ngợi sơn, thủy, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong) – đẹp nhưng xa rời thực tế đấu tranh. Do đó, thơ hiện đại cần có “thép” – chất chiến đấu, ý chí cách mạng; nhà thơ không thể chỉ thưởng ngoạn mà phải “xung phong” như chiến sĩ, dùng thơ làm vũ khí cổ vũ, dẫn đường cho hành động giải phóng dân tộc.

*Câu 5. Nhận xét về cấu tứ:*

Bài thơ xây dựng theo cấu tứ đối sánh – chuyển tiếp chặt chẽ:

- Hai câu đầu khái quát đặc trưng thơ xưa (yêu thiên nhiên, liệt kê: sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong).

- Hai câu sau nêu quan điểm về thơ nay (phải có “thiết”, nhà thơ phải “xung phong”).

=> Cấu trúc “xưa – nay”, “cảnh – người”, “mỹ – thiết” tạo thế đối lập rồi nâng lên thành tuyên ngôn nghệ thuật. Tứ thơ đi từ nhận xét – bình giá đến khẳng định quan niệm, ngắn gọn mà hàm súc, mang tính luận đề rõ rệt.