Đoạn trích Chén thuốc độc của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch tâm lí của nhân vật thầy Thông Thu – một con người sa ngã rồi rơi vào bế tắc. Trước hết, ở hồi thứ Hai, nhân vật đã có sự thức tỉnh khi nhận ra sự ăn chơi, hoang phí của mình khiến gia tài tiêu tan. Những lời độc thoại dồn dập, đầy tự trách cho thấy nỗi ân hận, xấu hổ và ý thức về giá trị sống đúng đắn. Sang hồi thứ Ba, tâm trạng ấy chuyển thành tuyệt vọng khi thầy đối diện với nguy cơ tù tội, danh dự mất hết. Ý định tự tử xuất hiện như một lối thoát tiêu cực, thể hiện sự khủng hoảng tinh thần sâu sắc. Tuy nhiên, trong giây phút cận kề cái chết, nhân vật vẫn có những giằng xé nội tâm khi nghĩ đến mẹ, vợ, em, cho thấy phần lương tri và tình cảm chưa hoàn toàn mất đi. Qua đó, tác giả không chỉ phê phán lối sống ăn chơi, sa đọa mà còn bày tỏ sự cảm thông với bi kịch con người trong xã hội cũ. Đoạn trích giàu kịch tính, ngôn ngữ sinh động đã góp phần làm nổi bật giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm.

Văn bản “Chén thuốc độc” thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2.

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại (độc thoại nội tâm của nhân vật).

Câu 3.

Một số lời chỉ dẫn sân khấu: (Bóp trán nghĩ ngợi), (Một lát), (Thở dài), (Đứng dậy lấy chai…), (Cầm cốc nâng lên…), (Lại khuấy)…

Vai trò:

Giúp thể hiện rõ hành động, cử chỉ, trạng thái tâm lí của nhân vật.

Làm cho cảnh kịch sinh động, chân thực, giúp người đọc/người xem hiểu sâu hơn nội dung và diễn biến tâm trạng.

Câu 4.

Hồi thứ Hai: Thầy Thông Thu tỉnh ngộ, ân hận khi nhận ra sự ăn chơi khiến gia sản tiêu tan; tự trách bản thân, xấu hổ vì sống vô ích.

Hồi thứ Ba: Tâm lí chuyển sang tuyệt vọng, bế tắc, nghĩ đến tù tội nên muốn tự tử. Tuy nhiên, có lúc do dự, giằng xé khi nghĩ đến mẹ, vợ, em → cho thấy vẫn còn tình cảm và ý thức trách nhiệm, nhưng cuối cùng vẫn nghiêng về ý định cái chết.

Câu 5.

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Vì cái chết không giải quyết được vấn đề mà còn để lại đau khổ cho người thân. Dù mắc sai lầm, con người vẫn có thể sửa chữa và làm lại cuộc đời. Thầy nên đối diện hậu quả, cố gắng trả nợ và chăm lo cho gia đình. Việc trốn tránh bằng cái chết là biểu hiện của sự yếu đuối, thiếu trách nhiệm. Chỉ khi sống và thay đổi, con người mới có cơ hội chuộc lỗi.