Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Sau khi đọc bài thơ Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trãi, em cảm nhận được nhiều bài học ý nghĩa về cách sống và cách lựa chọn môi trường xung quanh. Qua những câu thơ giản dị nhưng sâu sắc, tác giả nhắc nhở con người rằng môi trường sống và những người ta tiếp xúc hằng ngày có ảnh hưởng rất lớn đến nhân cách và hành động của mỗi người. Nếu sống gần những người tốt, ta sẽ học được nhiều điều hay và trở nên tốt hơn. Ngược lại, nếu kết giao với những người xấu, ta cũng dễ bị ảnh hưởng theo hướng tiêu cực. Câu thơ “Đen gần mực, đỏ gần son” đã khẳng định rõ điều đó. Bài thơ không chỉ thể hiện kinh nghiệm sống sâu sắc của tác giả mà còn là lời khuyên chân thành dành cho mỗi người. Qua bài thơ, em nhận ra rằng bản thân cần biết lựa chọn bạn bè tốt, sống trong môi trường lành mạnh và luôn cố gắng rèn luyện bản thân để trở thành người tốt hơn. Những lời dạy trong bài thơ tuy được viết từ rất lâu nhưng vẫn còn nguyên giá trị trong cuộc sống ngày nay.

Câu 2 (khoảng 400 chữ):

Trong cuộc sống, môi trường sống và những người xung quanh có ảnh hưởng rất lớn đến suy nghĩ, hành động và nhân cách của mỗi con người. Điều đó được ông cha ta đúc kết qua câu tục ngữ: “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”. Câu tục ngữ muốn nhấn mạnh rằng con người thường chịu ảnh hưởng từ môi trường và những người mà mình tiếp xúc hằng ngày.

“Mực” tượng trưng cho những điều xấu, những thói quen không tốt; còn “đèn” tượng trưng cho điều tốt đẹp, sáng sủa. Khi ở gần mực thì dễ bị dây bẩn, cũng giống như khi tiếp xúc với những người xấu hoặc môi trường tiêu cực thì con người cũng dễ bị ảnh hưởng và thay đổi theo hướng xấu. Ngược lại, khi ở gần ánh đèn sáng, con người sẽ được soi sáng, học hỏi những điều tốt đẹp và ngày càng hoàn thiện bản thân. Qua hình ảnh giản dị nhưng giàu ý nghĩa, câu tục ngữ đã khẳng định vai trò quan trọng của môi trường sống và việc lựa chọn bạn bè.

Trong thực tế, điều này rất dễ nhận thấy. Một học sinh nếu chơi với những bạn chăm chỉ học tập, có ý thức tốt thì sẽ có động lực học hành nghiêm túc hơn. Ngược lại, nếu thường xuyên đi cùng những người lười biếng, ham chơi thì rất dễ sa vào những thói quen xấu và bỏ bê việc học. Tuy nhiên, câu tục ngữ không có nghĩa là con người hoàn toàn bị phụ thuộc vào môi trường. Nếu có ý chí và bản lĩnh vững vàng, mỗi người vẫn có thể giữ được những phẩm chất tốt đẹp của mình dù sống trong hoàn cảnh khó khăn.

Câu tục ngữ “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” là một lời khuyên sâu sắc cho mỗi người trong cuộc sống. Chúng ta cần biết lựa chọn môi trường sống lành mạnh, kết giao với những người tốt để học hỏi những điều tích cực. Đồng thời, mỗi người cũng cần rèn luyện bản thân, giữ vững lập trường và nhân cách của mình. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể phát triển tốt và trở thành người có ích cho xã hội.

Câu 1.

Thể thơ của văn bản: thơ Nôm Đường luật (thất ngôn bát cú).

Câu 2.

Một câu thành ngữ, tục ngữ được tác giả mượn ý: “Đen gần mực, đỏ gần son.”

Câu 3.

Biện pháp tu từ được sử dụng ở dòng thơ cuối là phép đối lập (đối) giữa “đen – đỏ”, “mực – son”.

→ Tác dụng: làm nổi bật ý nghĩa rằng môi trường sống và những người xung quanh có ảnh hưởng lớn đến con người, gần điều xấu dễ bị ảnh hưởng xấu, gần điều tốt sẽ trở nên tốt hơn.

Câu 4.

• Đề tài: Những bài học về cách sống và cách ứng xử trong cuộc sống.
• Chủ đề: Khuyên con người nên chọn môi trường sống và bạn bè tốt, vì con người dễ bị ảnh hưởng bởi những người xung quanh.

Câu 5.

Bài học rút ra sau khi đọc văn bản:

• Cần biết lựa chọn bạn bè tốt để chơi và học hỏi điều hay.
• Tránh xa những thói quen xấu và những người có ảnh hưởng tiêu cực.
• Luôn rèn luyện bản thân để trở thành người tốt.

Tác giả của bài thơ là Nguyễn Trãi.