Việc chuyển sang trồng đậu nành trên mảnh đất đã trồng khoai trước đó giúp bổ sung và duy trì lượng nitrogen (đạm) trong đất là nhờ các lý do sau:

1. Khả năng cộng sinh với vi khuẩn cố định đạm:

Rễ của các cây họ Đậu (như đậu nành) có khả năng cộng sinh với vi khuẩn thuộc chi Rhizobium. Khi vi khuẩn này xâm nhập vào rễ cây, chúng tạo ra các nốt sần.

2. Cơ chế cố định Nitrogen:

• Vi khuẩn Rhizobium có hệ enzyme nitrogenase cực kỳ đặc biệt. Enzyme này có khả năng phá vỡ liên kết ba bền vững của nitrogen tự do trong không khí để chuyển hóa thành dạng đạm ammonia
• Đây là dạng đạm mà cây trồng có thể hấp thụ được dễ dàng để tổng hợp protein.

3. Bổ sung nguồn đạm cho đất:

• Trong quá trình sinh trưởng, một phần lượng đạm do vi khuẩn cố định sẽ được giải phóng ra môi trường đất xung quanh rễ.
• Sau khi thu hoạch đậu nành, phần thân, lá và đặc biệt là bộ rễ (chứa các nốt sần) thường được để lại hoặc cày vùi vào đất. Khi các bộ phận này phân hủy, chúng giải phóng một lượng lớn đạm hữu cơ, giúp phục hồi độ phì nhiêu cho mảnh đất vốn đã bị cây khoai (loại cây lấy nhiều dinh dưỡng) làm cạn kiệt trước đó.

a. Phân biệt môi trường nuôi cấy không liên tục và liên tục

Sự khác biệt chủ yếu nằm ở việc có thêm mới chất dinh dưỡng và lấy đi chất thải hay không:

• Môi trường nuôi cấy không liên tục: Là môi trường nuôi cấy mà trong suốt quá trình nuôi, người ta không bổ sung thêm chất dinh dưỡng mới và cũng không lấy đi các sản phẩm chuyển hóa (chất thải, độc tố, sinh khối).
• Môi trường nuôi cấy liên tục: Là môi trường nuôi cấy mà người ta liên tục bổ sung chất dinh dưỡng mới vào, đồng thời lấy ra một lượng dịch nuôi cấy tương ứng (bao gồm chất thải và sinh khối vi sinh vật) để duy trì môi trường ổn định.

b. Sự sinh trưởng của quần thể vi khuẩn trong môi trường nuôi cấy không liên tục

Trong môi trường không liên tục, quần thể vi khuẩn sinh trưởng theo một đường cong gồm 4 pha điển hình:

1. Pha tiềm phát (Pha lag)

• Đặc điểm: Số lượng tế bào trong quần thể chưa tăng.
• Nguyên nhân: Vi khuẩn cần thời gian để thích nghi với môi trường mới, chúng bắt đầu tổng hợp các enzyme trao đổi chất và chuẩn bị cho quá trình phân chia.

2. Pha lũy thừa (Pha log)

• Đặc điểm: Số lượng tế bào tăng lên rất nhanh (theo hàm số mũ). Tốc độ sinh trưởng đạt mức tối đa.
• Nguyên nhân: Chất dinh dưỡng còn dồi dào, các điều kiện sống (pH, nhiệt độ...) đang ở trạng thái tối ưu cho sự phân chia.

3. Pha cân bằng

• Đặc điểm: Số lượng tế bào trong quần thể đạt mức cực đại và không đổi theo thời gian.
• Nguyên nhân: Số lượng tế bào sinh ra bằng với số lượng tế bào chết đi. Lúc này chất dinh dưỡng bắt đầu giảm dần và chất thải bắt đầu tích lũy.

4. Pha suy vong

• Đặc điểm: Số lượng tế bào trong quần thể giảm dần.
• Nguyên nhân: Chất dinh dưỡng cạn kiệt nghiêm trọng, chất độc hại từ quá trình chuyển hóa tích lũy quá nhiều làm tế bào bị chết hoặc bị phân hủy (tự phân)

Ở vi sinh vật nhân sơ (Vi khuẩn, Cổ khuẩn)

Do cấu trúc tế bào đơn giản, chưa có nhân hoàn chỉnh và các bào quan có màng, vi sinh vật nhân sơ chủ yếu sinh sản vô tính với tốc độ rất nhanh.

• Phân đôi (Binary Fission): Đây là hình thức phổ biến nhất. Tế bào mẹ tăng kích thước, DNA nhân đôi, màng tế bào và thành tế bào thắt lại ở giữa để chia tế bào mẹ thành hai tế bào con đều nhau. Quá trình này không hình thành thoi vô sắc.
• Nảy chồi và phân nhánh: Một số ít vi khuẩn (như vi khuẩn quang hợp) sinh sản bằng cách tạo chồi trên tế bào mẹ, chồi lớn dần rồi tách ra thành cá thể mới.
• Sinh sản bằng bào tử (vô tính): Xảy ra ở một số nhóm như xạ khuẩn. Các bào tử được hình thành từ sự phân cắt ở đầu các sợi khí sinh.
• • Lưu ý: Nội bào tử ở vi khuẩn không phải là hình thức sinh sản mà là dạng nghỉ để chống chọi với môi trường.

Ở vi sinh vật nhân thực (Nấm, Tảo, Động vật nguyên sinh)

Vi sinh vật nhân thực có cấu trúc tế bào phức tạp hơn, do đó hình thức sinh sản của chúng rất đa dạng, bao gồm cả vô tính và hữu tính.

• Sinh sản vô tính:
• • Phân đôi và nảy chồi: Diễn ra thông qua quá trình nguyên phân (có hình thành thoi vô sắc). Nảy chồi rất phổ biến ở nấm men.
  • Sinh sản bằng bào tử vô tính: Nấm và tảo có thể tạo ra nhiều loại bào tử vô tính như bào tử trần, bào tử nang hoặc bào tử động (có roi).
• Sinh sản hữu tính:
• • Hình thức này thường xảy ra khi điều kiện sống khó khăn. Các cá thể hình thành giao tử qua giảm phân, sau đó các giao tử kết hợp với nhau (thụ tinh) để tạo hợp tử. Hợp tử sẽ phát triển thành cá thể mới hoặc bào tử hữu tính.
  • Ví dụ: Bào tử tiếp hợp ở nấm mốc, sinh sản bằng tiếp hợp ở trùng đế giày.

Giai đoạn 1: Hấp phụ Virus sử dụng các gai glycoprotein (ở virus có màng bọc) hoặc protein bề mặt (ở virus trần) để bám đặc hiệu lên các thụ thể trên bề mặt tế bào chủ.

Giai đoạn 2: Xâm nhập Virus tìm cách đưa vật chất di truyền vào bên trong tế bào chủ:

-Với Phage: Tiêm bộ gen vào, để lại vỏ protein bên ngoài.

-Với virus động vật: Đưa cả vỏ capsid hoặc cả virus vào (thông qua thực bào hoặc dung hợp màng), sau đó mới "cởi vỏ" để giải phóng vật chất di truyền.

Giai đoạn 3: Tổng hợp Virus "chiếm dụng" bộ máy di truyền của tế bào chủ (enzyme, nguyên liệu, ribosome, ATP) để:

-Tổng hợp các phân tử acid nucleic mới cho virus.

-Tổng hợp các protein vỏ (capsid) và các enzyme cần thiết.

Giai đoạn 4: Lắp ráp Các thành phần đã tổng hợp (acid nucleic và protein vỏ) sẽ tự động khớp lại với nhau để tạo thành các hạt virus (virion) hoàn chỉnh.

Giai đoạn 5: Giải phóng Virus mới thoát ra ngoài tế bào chủ. Có hai cách:

-Phá vỡ tế bào (sinh tan): Làm tế bào chủ chết ngay lập tức.

-Nảy chồi: Virus thoát ra từ từ, kéo theo màng tế bào chủ làm màng bọc cho mình (thường gặp ở virus có màng bọc), tế bào chủ chết dần.

Ứng dụng trong y học và dược học

-Sản xuất vaccine: Sử dụng virus đã được làm yếu (nhược độc) hoặc bị giết chết (bất hoạt) để kích thích cơ thể tạo ra miễn dịch chủ động. Ví dụ: vaccine phòng bệnh sởi, bại liệt, viêm gan B...

-Sản xuất các chế phẩm sinh học: Nhờ kỹ thuật chuyển gen, người ta dùng virus (thường là phage) làm vector mang gen mã hóa các protein quý từ người hoặc động vật. Sau đó, các gen này được nhân lên trong tế bào vật chủ để sản xuất số lượng lớn các loại thuốc như Insulin (trị tiểu đường), Interferon (chống virus và ung thư), hay các loại hormone tăng trưởng.

-Liệu pháp gen: Sử dụng virus làm "vật vận chuyển" để đưa gen lành vào tế bào người nhằm thay thế hoặc sửa chữa các gen bị đột biến gây bệnh di truyền.

Ứng dụng trong nông nghiệp (Sản xuất thuốc trừ sâu sinh học)

Sử dụng các nhóm virus có khả năng gây bệnh cho côn trùng nhưng vô hại với con người và môi trường để sản xuất thuốc trừ sâu:

-Cơ chế: Virus (phổ biến nhất là Baculovirus) được đưa vào thức ăn hoặc môi trường của sâu hại. Khi sâu ăn phải, virus sẽ nhân lên bên trong cơ thể sâu, phá hủy các mô và làm sâu chết.

-Thành tựu: Chế tạo được các loại thuốc diệt sâu tơ, sâu xanh hại rau màu. Loại thuốc này có tính đặc hiệu cao, không gây ô nhiễm môi trường và không để lại dư lượng độc hại trên nông sản.

Ứng dụng trong nghiên cứu khoa học và công nghệ sinh học

-Làm vector chuyển gen: Virus được dùng phổ biến để đưa các đoạn DNA mong muốn vào tế bào đích trong các thí nghiệm về công nghệ di truyền.

-Nghiên cứu di truyền: Do có cấu trúc đơn giản, virus là đối tượng lý tưởng để các nhà khoa học nghiên cứu cơ chế sao chép DNA, tổng hợp protein và sự điều hòa gen.

câu 1: thể thơ Thất ngôn xen lục ngôn

câu 2: "Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng" (Mượn ý cho câu 8: Đen gần mực, đỏ gần son).

câu 3:

Dòng thơ: "Đen gần mực, đỏ gần son."

Biện pháp tu từ: Đối (Đen gần mực >< Đỏ gần son) và Ẩn dụ (Mực/Đen tượng trưng cho cái xấu, cái tiêu cực; Son/Đỏ tượng trưng cho cái tốt, cái cao đẹp).

Tác dụng:

- Làm cho lời thơ cân xứng, nhịp nhàng, dễ nhớ, dễ thuộc.

-Nhấn mạnh sức mạnh tác động của môi trường sống đối với việc hình thành nhân cách con người.

-Khuyên người ta phải biết chọn nơi tử tế mà ở, chọn người tốt mà chơi.

câu 4:

-Đề tài: Giáo dục đạo đức, rèn luyện nhân cách (Đề tài thế sự, đạo lý).

-Chủ đề: Khẳng định tầm quan trọng của môi trường sống và các mối quan hệ xã hội (bạn bè, hàng xóm) đối với việc hình thành tính cách, đạo đức của mỗi cá nhân. Từ đó khuyên con người cần tỉnh táo, chọn lọc môi trường sống tích cực.

câu 5:

-Chọn bạn mà chơi: Phải biết chọn những người bạn tốt, người khôn để học hỏi điều hay, tránh xa kẻ xấu kẻ dại để không bị ảnh hưởng tiêu cực.

-Ý thức tự chủ: Dù môi trường quan trọng, nhưng bản thân cần có bản lĩnh để nhận diện cái xấu, cái tốt.

-Thích nghi tích cực: Phải biết rèn luyện mình để phù hợp với những quy chuẩn đạo đức tốt đẹp trong xã hội ("rắp khuôn" theo những gì tốt đẹp).

Dân cư và lao động: Là lực lượng sản xuất và nguồn tiêu thụ. Quyết định quy mô và kinh nghiệm thâm canh (ví dụ: vùng đông dân giỏi trồng lúa).

Khoa học - công nghệ: Giúp tăng năng suất, thay đổi giống cây trồng/vật nuôi và giảm sự lệ thuộc vào thời tiết, đất đai.

Thị trường tiêu thụ: Nhân tố điều tiết sản xuất. Thị trường cần gì, nông dân trồng nấy; thị trường biến động thì cơ cấu cây trồng thay đổi theo.

Chính sách: Là "đòn bẩy" định hướng. Quyết định hình thức tổ chức (trang trại, hợp tác xã) và thúc đẩy người dân đầu tư vốn.

Chia làm 3 nhóm chính:

Vị trí địa lí: Tự nhiên, kinh tế, chính trị.

Nguồn lực tự nhiên: Đất, nước, khí hậu, khoáng sản, sinh vật.

Nguồn lực kinh tế - xã hội: Lao động, vốn, khoa học - công nghệ, thị trường, chính sách

Vị trí địa lí không trực tiếp tạo ra sản phẩm nhưng là điều kiện thuận lợi hoặc khó khăn để phát triển:

• Định hướng ngành nghề: Quyết định thế mạnh vùng (ví dụ: giáp biển thì mạnh về thủy sản, vận tải biển; trung du thì mạnh về lâm nghiệp).
• Giao lưu quốc tế: Vị trí "cửa ngõ" giúp dễ dàng thu hút vốn đầu tư (FDI), mở rộng thị trường và tiếp cận công nghệ mới.
• Phân bố sản xuất: Quyết định nơi nào sẽ hình thành đô thị, khu công nghiệp hoặc các trung tâm kinh tế lớn.