Câu 1. Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ)

Trong cuộc sống, mỗi người đều có hoàn cảnh, tính cách và lựa chọn riêng, vì thế sự khác biệt là điều tất yếu. Tôn trọng sự khác biệt của người khác chính là biểu hiện của lòng nhân ái và sự văn minh. Khi biết tôn trọng, ta sẽ không vội vàng phán xét, không áp đặt suy nghĩ của mình lên người khác, từ đó tạo ra một môi trường sống hài hòa, đa dạng và giàu tính nhân bản. Sự khác biệt giúp xã hội phong phú hơn, mở ra nhiều góc nhìn mới mẻ, nhiều sáng tạo độc đáo. Nếu ai cũng giống nhau, cuộc sống sẽ trở nên đơn điệu và nghèo nàn. Ngược lại, khi ta biết chấp nhận và trân trọng sự khác biệt, ta học được cách lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ. Điều đó không chỉ làm giàu thêm vốn sống của bản thân mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng gắn kết, nhân văn. Vì vậy, tôn trọng sự khác biệt của người khác chính là tôn trọng giá trị của chính mình và là chìa khóa để sống hạnh phúc, hòa hợp trong xã hội hiện đại.

Câu 2.
Trong dòng chảy của phong trào Thơ mới, Lưu Trọng Lư là một trong những gương mặt tiêu biểu, được mệnh danh là “con nai vàng ngơ ngác” của thi đàn. Ông đem đến cho thơ ca Việt Nam những vần thơ giàu cảm xúc, tinh tế và chan chứa nỗi niềm riêng tư. Bài thơ Nắng mới là một tác phẩm đặc sắc, thể hiện rõ phong cách nghệ thuật của ông: vừa gợi cảnh vừa gợi tình, vừa mang âm hưởng hoài niệm vừa thấm đẫm tình mẫu tử thiêng liêng.

Ngay từ khổ thơ đầu, hình ảnh “nắng mới hắt bên song” cùng tiếng gà trưa “gáy não nùng” đã dựng lên một không gian quen thuộc của làng quê Việt Nam. Ánh nắng mới vốn gợi sự tươi vui, nhưng trong cảm nhận của nhà thơ lại trở thành tín hiệu khơi gợi nỗi buồn. Cái “não nùng” của tiếng gà trưa hòa cùng ánh nắng khiến lòng người “rượi buồn theo thời dĩ vãng”. Nỗi buồn ấy không phải là nỗi buồn vô cớ, mà là nỗi buồn của một tâm hồn đang sống lại những ngày thơ ấu, những ký ức gắn liền với hình bóng người mẹ.

Khổ thơ thứ hai và thứ ba đưa người đọc trở về với tuổi thơ của tác giả. Hình ảnh mẹ hiện lên qua những chi tiết rất đời thường: “áo đỏ người đưa trước giậu phơi”, “nét cười đen nhánh sau tay áo”. Đó là những ký ức giản dị nhưng giàu sức gợi, khắc họa một người mẹ tần tảo, hiền hậu, gắn bó với không gian quê nhà. Cách miêu tả của Lưu Trọng Lư không cầu kỳ, không phô trương, nhưng lại chân thực và xúc động. Người mẹ hiện lên vừa gần gũi vừa thiêng liêng, trở thành điểm tựa tinh thần cho đứa con thơ.

Bài thơ mang đậm phong cách Thơ mới: Cái tôi cá nhân được bộc lộ rõ ràng qua nỗi nhớ, nỗi buồn riêng tư. Ngôn ngữ giàu nhạc điệu, mềm mại, uyển chuyển, kết hợp giữa cảnh vật và tâm trạng. Hình ảnh giàu sức gợi: nắng mới, tiếng gà trưa, áo đỏ phơi giậu, nụ cười sau tay áo… tất cả đều là những chi tiết nhỏ bé nhưng gợi cả một không gian ký ức. Thủ pháp hoài niệm: từ hiện tại (ánh nắng mới) gợi nhớ quá khứ (hình ảnh mẹ), tạo nên sự đan xen giữa thời gian và cảm xúc.

Qua bài thơ, ta cảm nhận được tình mẫu tử thiêng liêng, sự gắn bó máu thịt giữa người con và mẹ. Nỗi nhớ mẹ không chỉ là nỗi nhớ cá nhân của Lưu Trọng Lư mà còn là tình cảm chung của mỗi con người. Bài thơ nhắc nhở ta trân trọng tình cảm gia đình, đặc biệt là tình mẹ – nguồn cội của yêu thương. Đồng thời, tác phẩm cũng thể hiện một nét đẹp của văn hóa Việt Nam: sự gắn bó giữa con người với quê hương, với những ký ức bình dị mà sâu nặng.

Nắng mới của Lưu Trọng Lư là một khúc ca hoài niệm, một bản tình ca về tình mẹ. Nó vừa là tiếng lòng riêng tư của nhà thơ, vừa là tiếng nói chung của nhân loại về tình cảm gia đình. Đọc bài thơ, ta không chỉ thấy một tâm hồn nhạy cảm, giàu yêu thương, mà còn thấy được sức sống lâu bền của tình mẫu tử trong thơ ca và trong đời sống. Chính vì thế, Nắng mới xứng đáng là một trong những tác phẩm tiêu biểu của phong trào Thơ mới, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người đọc.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính của văn bản: nghị luận (bàn luận, phân tích về thói quen phán xét và định kiến trong cuộc sống).

Câu 2.
Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1):

• tằn tiện ↔ phung phí
• hào phóng ↔ keo kiệt
  Ngoài ra còn có: thích ở nhà ↔ ưa bay nhảy.

Câu 3.
Tác giả cho rằng không nên phán xét người khác một cách dễ dàng vì:

• Mỗi người có hoàn cảnh, tính cách, lựa chọn riêng.
• Việc phán xét thường xuất phát từ định kiến chủ quan, dễ dẫn đến sai lầm.
• Phán xét vội vàng làm ta mệt mỏi, mất đi sự thấu hiểu và tôn trọng lẫn nhau.

Câu 4.
Quan điểm “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó” có thể hiểu:

• Khi ta để định kiến chi phối, ta đánh mất sự tự do trong suy nghĩ và hành động.
• Cuộc sống trở nên nặng nề, không còn là chính mình, mà bị điều khiển bởi cái nhìn của người khác.
• Đây là sự tự hạn chế bản thân, khiến ta không thể sống chân thật và hạnh phúc.

Câu 5.
Thông điệp rút ra cho bản thân:

• Hãy biết lắng nghe chính mình, sống theo giá trị và lựa chọn của bản thân.
• Tôn trọng sự khác biệt, không vội vàng phán xét người khác.
• Giữ tâm thế cởi mở, tránh để định kiến chi phối cuộc sống.
• Tự tin và bản lĩnh để sống đúng với trái tim mình.