Câu 1

Trong đoạn trích sử thi Đăm Săn, nhân vật Đăm Săn hiện lên là hình tượng người anh hùng tiêu biểu của cộng đồng Ê-đê. Trước hết, Đăm Săn là người dũng cảm, quyết liệt, thể hiện qua hành động đốn hạ cây thần và dám đối đầu, bắt vạ cả ông Trời. Những hành động ấy cho thấy chàng không cam chịu số phận, không khuất phục trước thế lực siêu nhiên. Bên cạnh đó, Đăm Săn còn là người giàu tinh thần trách nhiệm, luôn hành động vì hạnh phúc của cộng đồng và những người thân yêu như Hơ Nhị, Hơ Bhị. Dù mang màu sắc kì ảo, nhưng nhân vật Đăm Săn vẫn toát lên khát vọng chinh phục tự nhiên, khẳng định sức mạnh và vị thế của con người trong thế giới đầy rẫy thần linh. Qua hình tượng Đăm Săn, tác giả dân gian đã thể hiện ước mơ của con người thời cổ: mong muốn vươn lên làm chủ cuộc sống, bảo vệ cộng đồng và khẳng định giá trị bản thân. Đây chính là vẻ đẹp bền vững của hình tượng anh hùng sử thi.

Câu 2

Trong cuộc sống hiện đại, việc đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài đã trở thành một thói quen khá phổ biến. Nhiều người chỉ nhìn vào cách ăn mặc, ngoại hình hay dáng vẻ bên ngoài để đưa ra nhận xét, thậm chí phán xét về nhân cách và giá trị của một con người. Tuy nhiên, đây là một thói quen không đúng đắn và cần được thay đổi.

Trước hết, vẻ bề ngoài không phản ánh đầy đủ bản chất con người. Ngoại hình có thể gây ấn tượng ban đầu, nhưng phẩm chất, trí tuệ và cách sống mới là những yếu tố quyết định giá trị thật sự của mỗi người. Một người ăn mặc giản dị chưa chắc đã kém cỏi, và một người có vẻ ngoài hào nhoáng cũng chưa chắc đã tốt đẹp. Nếu chỉ đánh giá qua bề ngoài, chúng ta rất dễ hiểu lầm và đối xử thiếu công bằng với người khác.

Bên cạnh đó, thói quen này còn có thể gây tổn thương sâu sắc. Những lời nhận xét dựa trên ngoại hình có thể khiến người khác tự ti, buồn bã và mất niềm tin vào bản thân. Đặc biệt, với người trẻ, sự phán xét ấy có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và cách họ nhìn nhận giá trị của chính mình. Không ai muốn bị đánh giá chỉ vì những điều họ không thể hoặc không cần phải thay đổi.

Hơn nữa, đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài còn khiến chúng ta bỏ lỡ những mối quan hệ tốt đẹp. Khi mở lòng tìm hiểu, ta sẽ nhận ra rằng mỗi con người đều có những điểm đáng trân trọng. Sự cảm thông và tôn trọng sẽ giúp các mối quan hệ trở nên bền vững, chân thành hơn.

Vì vậy, thay vì nhìn vào bề ngoài, chúng ta hãy học cách lắng nghe, quan sát và cảm nhận bằng trái tim. Hãy đánh giá người khác qua cách họ đối xử với mọi người, qua hành động và nhân cách sống. Khi từ bỏ thói quen đánh giá qua vẻ bề ngoài, chúng ta không chỉ làm cho xã hội trở nên nhân văn hơn mà còn giúp chính mình sống bao dung, tích cực và hạnh phúc hơn.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là tự sự

Câu 2.

Sau khi Đăm Săn đốn hạ cây thần, chị em Hơ Nhị, Hơ Bhị lại chết vì:

• Cây thần gắn liền với sự sống và số phận của họ.
• Khi cây thần bị chặt đổ, nguồn sống bị cắt đứt nên họ không thể tồn tại.

Câu 3.

Chi tiết kì ảo:

• “Hơ Nhị, Hơ Bhị đã lúa mục cỏ nát, bị ma quỷ bắt đi, nay lại được ông Trời cho sống lại.”

Tác dụng của chi tiết kì ảo:

• Làm cho câu chuyện thêm hấp dẫn, li kì.
• Thể hiện niềm tin của người Ê-đê vào thế giới thần linh (ông Trời, ma quỷ).
• Tôn vinh hình ảnh Đăm Săn – người anh hùng có sức mạnh và số phận đặc biệt.

Câu 4.

Tóm tắt văn bản:

Đăm Săn đốn hạ cây thần khiến chị em Hơ Nhị, Hơ Bhị chết. Sau đó, họ được ông Trời cho sống lại. Câu chuyện phản ánh mối quan hệ giữa con người với thần linh và thể hiện sức mạnh, khát vọng của người anh hùng Đăm Săn.

Nhận xét cốt truyện:

• Cốt truyện mang đậm màu sắc sử thi và kì ảo.
• Xoay quanh hành động phi thường của người anh hùng.
• Thể hiện thế giới quan, tín ngưỡng của cộng đồng người Ê-đê.

Câu 5.

Hành động đốn hạ cây thần và bắt vạ ông Trời cho thấy Đăm Săn là:

• Người dũng cảm, quyết liệt, không khuất phục trước thần linh.
• Có ý thức bảo vệ quyền lợi và hạnh phúc của cộng đồng.

Những hành động ấy thể hiện:

• Khát vọng chinh phục tự nhiên của con người thời cổ.
• Bước chuyển từ sự lệ thuộc tuyệt đối vào thần linh sang đề cao sức mạnh con người.