a. Dấu hiệu nổi bật là:

- Câu cuối (“Nó tuy rất tiện lợi…”) không ăn khớp với các câu trước về chủ đề.

- Các câu trước nói về thói quen đọc sách và sự thờ ơ của con người với sách, nhưng câu cuối lại chuyển sang nói về điện thoại thông minh mà không có sự chuyển ý rõ ràng.
=> Vì thế, mạch ý bị đứt gãy, đoạn văn thiếu sự thống nhất nội dung — đó là lỗi mạch lạc.

b. Lỗi liên kết thể hiện ở:

- Từ “nó” trong câu cuối không có từ ngữ thay thế rõ ràng — người đọc khó xác định “nó” là “điện thoại thông minh” hay “sách”.

- Câu cuối không có từ nối hoặc quan hệ logic để liên kết với ý của các câu trước (chuyển từ “sách” sang “điện thoại” đột ngột).

=> Kết quả: đoạn văn thiếu liên kết về hình thức (từ ngữ, phép thế, phép nối) và về nội dung (quan hệ ý nghĩa).

c. Giữ nguyên chủ đề “đọc sách”:

Thay vì cầm một cuốn sách để đọc, nhiều người bây giờ chỉ biết lăm lăm trong tay một chiếc điện thoại thông minh. Không ít người có nhận thức rất mơ hồ về ích lợi của sách trong việc bồi dưỡng tâm hồn, phát huy trí tưởng tượng và rèn luyện cách suy nghĩ. Nhưng họ hầu như đã vứt bỏ thói quen đọc sách. Việc đọc sách tuy đòi hỏi nhiều thời gian và sự kiên nhẫn, nhưng lại giúp con người tìm được sự yên tĩnh, lắng sâu trong tâm hồn.

a. Mặc dù tác giả có lặp lại từ “hiền tài” trong các câu, nhưng:

- Các ý không được sắp xếp theo trình tự logic, chưa thể hiện rõ mối quan hệ giữa các câu.

- Mỗi câu nêu một ý riêng lẻ, chưa có sự chuyển tiếp, phát triển ý từ câu trước sang câu sau.

- Vì vậy, dù có lặp từ, đoạn văn vẫn thiếu sự liên kết về nội dung, nên trở nên rời rạc, thiếu mạch lạc.

b. Đoạn văn mắc lỗi mạch lạc về quan hệ ý nghĩa giữa các câu:

- Các câu không được triển khai theo trình tự hợp lý .

- Ý sau không bổ sung hay làm rõ ý trước, mà chỉ đặt cạnh nhau một cách rời rạc.

a. Vì đoạn trích triển khai một ý hoàn chỉnh về bản chất giàu lòng đồng cảm của con người và người nghệ sĩ, có các câu gắn bó chặt chẽ với nhau xoay quanh một chủ đề thống nhất, thể hiện trọn vẹn một nội dung tư tưởng.

b. Các câu trong đoạn văn được sắp xếp theo trình tự logic:

- Câu 1 nêu luận điểm chung: con người vốn giàu lòng đồng cảm.

- Câu 2 giải thích nguyên nhân khiến lòng đồng cảm ấy bị giảm sút.

- Câu 3 nêu ngoại lệ: chỉ người thông minh mới giữ được lòng đồng cảm ấy.

- Câu 4 kết luận, khái quát: những người như thế chính là nghệ sĩ.

c. Ở đoạn trước, tác giả nói về vai trò của lòng đồng cảm trong nghệ thuật và trong con người nói chung.Đoạn này tiếp tục làm rõ ý đó, bằng cách khẳng định nguồn gốc và sự khác biệt của người nghệ sĩ – những người vẫn giữ được lòng đồng cảm dù bị cuộc đời tác động.

=> Như vậy, nội dung và chủ đề của hai đoạn có sự liên kết chặt chẽ, tiếp nối nhau tự nhiên.

d. Những từ ngữ được lặp lại: “đồng cảm”, “người”, “nghệ sĩ”.

→ Tác dụng:

- Tạo liên kết giữa các câu, làm cho đoạn văn thống nhất.

- Nhấn mạnh ý chính của đoạn: lòng đồng cảm là bản chất quý báu của con người và là phẩm chất đặc trưng của người nghệ sĩ.

1. Về mạch lạc:

- Văn bản có mạch lạc rõ ràng, logic và chặt chẽ.

- Các ý được sắp xếp theo trình tự hợp lý.

- Cách triển khai ý mạch lạc giúp người đọc dễ hiểu, dễ thấy được tư tưởng chủ đạo: hiền tài là yếu tố quyết định sự hưng thịnh của đất nước.

2. Về liên kết:

- Các câu, các đoạn trong văn bản có sự liên kết chặt chẽ bằng cả: Phép lặp, Phép nối và thế, Liên kết về nội dung: mọi luận điểm, dẫn chứng đều xoay quanh một chủ đề thống nhất .