Tiến hoá nhỏ: sự thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen trong quần thể qua các thế hệ.Tiến hoá lớn: sự hình thành các loài mới và các nhóm phân loại trên loài trong thời gian dài.

- Cơ chế hình thành đặc điểm thích nghi (theo thuyết tiến hoá tổng hợp):

Đột biến và biến dị tổ hợp tạo nguồn biến dị di truyền → chọn lọc tự nhiên giữ lại biến dị có lợi, đào thải biến dị có hại → qua nhiều thế hệ tích lũy đặc điểm thích nghi.

a) Nhân tố sinh thái ảnh hưởng ;Vô sinh: nhiệt độ nước, ánh sáng, lượng oxy hòa tan, dòng chảy của nước ;Hữu sinh: cây thủy sinh, sinh vật làm thức ăn, sinh vật cạnh tranh hoặc săn mồi.

b) Thiết kế bể cá và cách chăm sóc:

Bể có sục khí, nước lưu thông: vì cá thích nước động và giàu oxy. ;Nhiệt độ nước ổn định, không quá lạnh: vì cá chịu lạnh kém. ; ; Trồng cây thủy sinh, đặt đá tạo hốc: để cá trú và ngủ ban đêm. ;Cho ăn ban ngày, thức ăn nổi: vì cá hoạt động ban ngày và ăn ở tầng nổi.

A, Đại Cổ sinh (Paleozoic) và Đại Trung sinh (Mesozoic) 

B,Kỉ Đệ tứ (Quaternary), Đại Tân sinh (Cenozoic)