Câu 1.

Nhân vật Đạm Tiên, dù chỉ xuất hiện thoáng qua trong đoạn trích “Thăm mộ Đạm Tiên” của Nguyễn Du, lại mang một ý nghĩa sâu sắc, góp phần khắc họa bức tranh về thân phận người phụ nữ tài sắc bạc mệnh trong xã hội phong kiến và làm nổi bật tư tưởng nhân đạo của tác giả.Đạm Tiên hiện lên qua lời kể của Vương Quan như một nàng ca nhi tài sắc một thời, từng “nổi danh tài sắc một thì”, được bao người ngưỡng mộ (“hiếm gì yến anh”). Sự nghiệp ca hát đã đưa tên tuổi nàng đến với nhiều người, ngay cả một “khách ở viễn phương” cũng vì danh tiếng mà tìm đến. Điều này cho thấy Đạm Tiên không chỉ sở hữu nhan sắc mà còn có tài năng nghệ thuật đáng ngưỡng mộ.Tuy nhiên, cuộc đời nàng lại là một bi kịch ngắn ngủi, điển hình cho quy luật “hồng nhan bạc mệnh”. Nàng sống giữa tuổi xuân phơi phới (“nửa chừng xuân”), nhưng số phận lại quá mong manh, sớm lìa đời (“thoắt gãy cành thiên hương”). Sự ra đi của nàng để lại một “buồng không lạnh ngắt như tờ”, dấu tích của cuộc đời nàng chỉ còn là “rêu mờ mờ xanh” trên nấm mồ vô danh. Câu chuyện về “thuyền tình” đến nơi thì nàng đã “trâm gãy, bình rơi” càng tô đậm thêm sự trớ trêu, nghiệt ngã của số phận. Nàng chết “nửa chừng xuân”, chết không chồng, không người thân thuộc chăm sóc, chỉ còn là “bụi hồng một nấm”, một “mồ vô chủ” lạnh lẽo.Qua nhân vật Đạm Tiên, Nguyễn Du đã thể hiện sâu sắc tư tưởng nhân đạo cao cả của mình. Tác giả không chỉ thuật lại một câu chuyện mà còn gửi gắm niềm xót thương, đồng cảm sâu sắc đối với kiếp người tài hoa bạc mệnh, đặc biệt là người phụ nữ trong xã hội cũ. Lời than của Kiều: “Đau đớn thay, phận đàn bà! / Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung” chính là tiếng nói chung của Nguyễn Du, thay cho muôn vàn người phụ nữ tài sắc nhưng số phận éo le, bị xã hội vùi dập. Đạm Tiên là hiện thân cho số phận bi thương đó, là một tiếng chuông cảnh tỉnh về sự bất công, tàn nhẫn của số phận và xã hội phong kiến đối với những kiếp người tài hoa.

Câu 2.

Mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại, mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro, đặc biệt là đối với giới trẻ. Thói quen sử dụng mạng xã hội quá nhiều, dẫn đến sao nhãng học tập và thiếu trách nhiệm trong cuộc sống là một thực trạng đáng báo động. Để khắc phục vấn đề này, chúng ta cần có những giải pháp thiết thực và chủ động trong việc sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả.

Trước hết, nhận thức đúng đắn về vai trò của mạng xã hội là yếu tố then chốt. Mạng xã hội là công cụ hỗ trợ, không phải là tất cả. Việc lạm dụng nó sẽ làm lu mờ đi các mối quan hệ thực tế, làm giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần. Chúng ta cần xác định rõ mục đích khi sử dụng mạng xã hội: để kết nối, học hỏi, giải trí lành mạnh, hay chỉ đơn thuần là lướt web vô bổ.Tiếp theo, thiết lập giới hạn thời gian sử dụng là biện pháp cụ thể và cần thiết. Hãy đặt ra quy định cho bản thân về thời gian “vàng” dành cho mạng xã hội mỗi ngày, mỗi tuần. Tắt các thông báo không cần thiết, hạn chế truy cập vào các ứng dụng gây xao nhãng, đặc biệt là trong giờ học và giờ làm việc. Việc này đòi hỏi sự kỷ luật và quyết tâm cao.Đồng thời, ưu tiên nội dung lành mạnh và có giá trị. Thay vì sa đà vào những tin tức giật gân, vô bổ, hoặc các nội dung tiêu cực, hãy tìm kiếm và chia sẻ những kiến thức bổ ích, những câu chuyện truyền cảm hứng, những thông tin có ích cho học tập và cuộc sống. Tham gia vào các nhóm cộng đồng có cùng sở thích tích cực, học hỏi và trao đổi kiến thức.Quan trọng hơn cả là tăng cường các hoạt động ngoại tuyến và xây dựng các mối quan hệ thực tế. Dành thời gian cho gia đình, bạn bè, tham gia các hoạt động thể thao, văn hóa, tình nguyện. Những trải nghiệm thực tế này không chỉ giúp cân bằng cuộc sống mà còn mang lại những giá trị tinh thần sâu sắc mà mạng xã hội khó có thể thay thế.Cuối cùng, phát triển kỹ năng “số” (digital literacy) là điều cần thiết. Học cách đánh giá thông tin, nhận diện tin giả, bảo vệ thông tin cá nhân và ứng xử văn minh trên mạng. Nếu nhận thấy bản thân gặp khó khăn trong việc kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội, đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ gia đình, bạn bè hoặc các chuyên gia tâm lý.

Tóm lại, mạng xã hội là con dao hai lưỡi. Việc sử dụng nó một cách lành mạnh và hiệu quả phụ thuộc hoàn toàn vào ý thức và sự chủ động của mỗi người. Bằng cách nhận thức đúng đắn, thiết lập giới hạn, chọn lọc nội dung và cân bằng với cuộc sống thực, chúng ta có thể tận dụng tối đa những lợi ích mà mạng xã hội mang lại, đồng thời tránh xa những tác động tiêu cực, xây dựng một cuộc sống số văn minh và ý nghĩa.

Câu 1.

Đoạn văn bản trên được viết theo thể thơ Lục bát

Câu 2.

Hai dòng thơ này thể hiện kiểu lời thoại lời dẫn gián tiếp (hoặc lời thuật lại lời nói), được thể hiện qua động từ “Rằng” ngay trước câu hỏi.

Câu 3.

Hệ thống từ láy (từ ghép có yếu tố lặp lại hoặc láy âm/vần) được Nguyễn Du sử dụng rất điêu luyện, góp phần tạo nên nhạc điệu và tính biểu cảm cao cho đoạn thơ:

1. Tạo hình ảnh và không gian:

◦ Sè sè, dầu dầu: Gợi tả trạng thái buồn bã, tiêu điều của cảnh vật (cỏ cây héo úa, tiết trời se lạnh) ngay từ đầu, tạo không khí trang nghiêm, u ám cho nơi viếng mộ.

2. Diễn tả tính chất và cảm xúc:

◦ Vắng tanh: Nhấn mạnh sự vắng vẻ, đìu hiu, trái ngược với sự nổi tiếng của Đạm Tiên (“hương khói vắng tanh”).

◦ Xôn xao: Gợi không khí náo nhiệt, ngưỡng mộ trước đây của người đời dành cho tài sắc của Đạm Tiên.

◦ Lạnh ngắt: Cảm giác lạnh lẽo, tiêu điều bao trùm căn phòng, sự cô đơn sau khi nhân vật qua đời.

◦ Lờ mờ: Diễn tả sự cũ kỹ, thời gian phủ lấp dấu tích ngày xưa (“rêu lờ mờ xanh”).

◦ Dầm dầm, đầm đầm: Từ láy tượng thanh, tượng hình thể hiện cường độ mạnh mẽ của tiếng khóc và dòng nước mắt tuôn rơi của Thúy Kiều.

Tác dụng: Hệ thống từ láy này không chỉ làm tăng tính nhạc điệu, nhịp nhàng của thơ lục bát mà còn giúp miêu tả chân thực, sống động cảnh vật và cảm xúc, thể hiện tài năng bậc thầy của Nguyễn Du trong việc dùng ngôn ngữ.

Câu 4.

Tâm trạng, cảm xúc của Thúy Kiều:

Khi nghe Vương Quan kể về cuộc đời tài hoa bạc mệnh, ngắn ngủi của Đạm Tiên (tài sắc một thì, gãy cành thiên hương, mồ vô chủ), Kiều đã lập tức có phản ứng mạnh mẽ: “Thoắt nghe Kiều đã dầm dầm châu sa” (nước mắt tuôn rơi).

Cảm xúc chủ đạo là sự đồng cảm sâu sắc, xót thương cho một “tài mệnh tương đố” (tài hoa nhưng bạc mệnh). Kiều nhận ra số phận bi kịch của Đạm Tiên chính là sự phản chiếu, là “lời chung” cho số phận mong manh của những người phụ nữ tài sắc như mình: “Đau đớn thay, phận đàn bà! / Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.”

Điều này cho thấy Thúy Kiều là người con gái:

1. Có lòng trắc ẩn và nhân hậu: Kiều không vô cảm trước nỗi đau của người khác, dù Đạm Tiên là người xa lạ.

2. Sâu sắc và tinh tế: Nàng nhận ra ngay sự tương đồng giữa bi kịch của Đạm Tiên và bi kịch tiềm ẩn trong chính cuộc đời mình, thể hiện sự thấu hiểu sâu sắc về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ.

3. Nhạy cảm với cái đẹp và cái tài: Kiều đau xót vì cái tài hoa không được trân trọng và bị cuộc đời vùi dập quá sớm.

Câu 5.

Từ bi kịch của Đạm Tiên và sự đồng cảm của Thúy Kiều, chúng ta có thể rút ra một số bài học quan trọng:

1. Trân trọng giá trị và tài năng cá nhân: Cuộc đời Đạm Tiên là lời nhắc nhở rằng tài năng, nhan sắc và tuổi xuân là vô cùng quý giá nhưng cũng rất mong manh. Chúng ta cần nỗ lực phát huy những giá trị tốt đẹp của bản thân ngay khi còn có thể, tránh để tài hoa bị lãng phí.

2. Đồng cảm và nhân ái với số phận người khác: Sự rơi lệ của Kiều cho thấy tầm quan trọng của lòng trắc ẩn.