Truyện ngắn “Anh béo và anh gầy” của nhà văn Nga Anton Sê-khốp là một tác phẩm tiêu biểu cho phong cách trào phúng của ông. Bằng tình huống gặp lại bất ngờ của hai người bạn cũ, tác giả đã khắc họa rõ nét sự thay đổi thái độ của con người trước quyền lực và qua đó phê phán thói nịnh bợ, sùng bái địa vị trong xã hội.

Trước hết, tác phẩm gây ấn tượng bởi tình huống truyện đặc sắc: hai người bạn học cũ tình cờ gặp lại nhau tại sân ga sau nhiều năm xa cách. Ban đầu, cuộc gặp gỡ diễn ra vô cùng thân mật và xúc động. Họ nhận ra nhau, ôm hôn thắm thiết, nhắc lại những kỉ niệm thời thơ ấu và hỏi han về cuộc sống hiện tại. Không khí lúc này rất tự nhiên, chân thành, thể hiện tình bạn trong sáng từ thuở nhỏ. Tuy nhiên, khi anh gầy biết anh béo đã trở thành một viên chức cấp cao, thái độ của anh lập tức thay đổi. Chính sự thay đổi đột ngột này đã tạo nên mâu thuẫn và làm nổi bật chủ đề của truyện.

Nhân vật anh gầy được khắc họa với tính cách nịnh bợ và sùng bái quyền lực. Khi chưa biết chức vị của bạn, anh nói chuyện thân mật, thoải mái. Nhưng ngay khi nghe anh béo là viên chức bậc ba, anh gầy lập tức “tái mét mặt”, “rúm ró”, “so vai rụt cổ khúm núm”. Cách nói chuyện của anh cũng thay đổi, từ “cậu – mình” sang “bẩm quan trên”, “quan lớn”. Không chỉ bản thân anh gầy thay đổi mà ngay cả vợ con anh cũng trở nên rụt rè, khép nép. Chi tiết “mấy thứ vali, hộp, túi của anh ta cũng co rúm lại, nhăn nhó” là một hình ảnh phóng đại đầy hài hước, làm nổi bật sự khúm núm đến mức đáng cười của anh gầy. Qua nhân vật này, tác giả châm biếm sâu sắc thói nịnh bợ và tâm lí tự ti trước người có chức quyền.

Trái ngược với anh gầy, anh béo hiện lên là người thẳng thắn và chân thành. Dù có địa vị cao trong xã hội, anh vẫn muốn giữ tình bạn bình thường như trước. Khi thấy bạn thay đổi cách xưng hô và tỏ ra khúm núm, anh tỏ ra khó chịu và nói: “Mình với cậu là bạn từ thuở nhỏ, việc gì cậu lại giở giọng quan cách thế”. Điều đó cho thấy anh béo không coi trọng khoảng cách chức vị trong tình bạn. Tuy nhiên, khi thấy anh gầy vẫn tiếp tục nịnh bợ quá mức, anh cảm thấy “buồn nôn” và nhanh chóng rời đi. Chi tiết này thể hiện thái độ chán ghét của anh béo đối với sự giả tạo và nịnh hót.

Bằng nghệ thuật trào phúng đặc sắc, tác giả đã tạo nên tiếng cười châm biếm sâu cay. Những chi tiết phóng đại, miêu tả ngoại hình và cử chỉ của nhân vật khiến câu chuyện vừa hài hước vừa ý nghĩa. Qua đó, nhà văn phê phán thói sùng bái chức quyền, đồng thời đề cao sự chân thành và bình đẳng trong các mối quan hệ giữa con người.

Tóm lại, “Anh béo và anh gầy” là một truyện ngắn ngắn gọn nhưng giàu ý nghĩa. Tác phẩm không chỉ mang lại tiếng cười châm biếm mà còn gửi gắm bài học sâu sắc về lòng tự trọng và tình bạn chân thành. Qua câu chuyện này, người đọc nhận ra rằng trong cuộc sống, điều đáng quý nhất không phải là chức vị hay quyền lực mà chính là sự chân thành và nhân cách của con người.

Bài thơ “Khi mùa mưa đến” thể hiện cảm hứng vui tươi, tha thiết của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống quê hương. Mùa mưa hiện lên đầy sức sống, làm cho dòng sông, bãi bờ và làng quê trở nên tươi tốt, tràn đầy sinh khí. Trong cơn mưa, tác giả cảm nhận được sự bình yên của đất trời, đồng thời khơi dậy những cảm xúc vừa vui vừa sâu lắng. Đặc biệt, mùa mưa còn mang theo niềm hi vọng về những mùa màng no đủ, cuộc sống ấm no của người dân. Qua đó, bài thơ bộc lộ tình yêu quê hương tha thiết và khát vọng được cống hiến cho cuộc đời của nhà thơ.

Ý thơ “Ta hoá phù sa mỗi bến chờ” thể hiện ước nguyện của tác giả muốn được dâng hiến, cống hiến những điều tốt đẹp cho quê hương và cuộc sống. Giống như phù sa của dòng sông bồi đắp cho bãi bờ thêm màu mỡ, con người cũng mong muốn góp sức mình để làm giàu đẹp cho quê hương, mang lại sự sống và niềm hi vọng về những mùa màng no đủ. Qua đó, câu thơ bộc lộ tình yêu quê hương tha thiết và khát vọng sống có ích của tác giả

Bài thơ “Mẹ” gợi trong em nhiều cảm xúc sâu lắng và xúc động về tình mẫu tử. Qua hình ảnh hoa sen, tác giả đã so sánh người mẹ nghèo nhưng giàu tình yêu thương, suốt đời âm thầm hi sinh vì con. Mẹ “nghèo như đóa hoa sen”, lặng lẽ trải qua bao năm tháng vất vả, chịu đựng gian khổ để nuôi con khôn lớn. Những “giọt máu hòa theo dòng lệ” cho thấy sự hi sinh thầm lặng và tình yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho con. Khi con trưởng thành, bay xa đến những chân trời rộng lớn thì mẹ lại dần già yếu, cuộc đời lặng lẽ trôi về phía hoàng hôn. Đến khi mẹ qua đời, hình ảnh “mẹ thành ngôi sao lên trời” khiến em vừa buồn vừa xúc động, như muốn nói rằng mẹ vẫn luôn dõi theo và che chở cho con. Bài thơ giúp em càng thấu hiểu công lao to lớn của mẹ và nhắc nhở em phải biết yêu thương, kính trọng, trân trọng mẹ khi mẹ còn ở bên cạnh mình.

Nếu gặp lại một người bạn như anh gầy, em sẽ giữ thái độ thân mật, chân thành như những người bạn cũ, không vì địa vị hay hoàn cảnh khác nhau mà thay đổi cách cư xử. Em cũng có thể nhắc bạn hãy thoải mái, tự nhiên, không cần phải quá kính cẩn hay nịnh bợ như vậy vì tình bạn vốn dựa trên sự bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau.

Cách ứng xử của anh béo gợi cho em bài học rằng tình bạn chân thành không nên bị chi phối bởi chức vị hay quyền lực. Anh béo vẫn muốn giữ quan hệ bạn bè bình thường, không thích việc anh gầy khúm núm và nịnh bợ mình. Điều đó nhắc nhở chúng ta nên tôn trọng người khác, sống tự trọng và giữ sự bình đẳng trong các mối quan hệ.

• Khắc họa rõ tính cách nô lệ, sùng bái quyền thế của anh gầy.
• Tạo hiệu quả châm biếm, mỉa mai sâu sắc.
• Qua đó, tác giả phê phán tâm lí sính chức quyền và thói nịnh bợ của con người trong xã hội lúc bấy giờ.