Câu 1 :

Trong bối cảnh xã hội hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động chính là "chìa khóa vàng" giúp mỗi cá nhân làm chủ vận mệnh và chạm tay tới thành công. Chủ động không đơn thuần là việc hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn, mà đó là tâm thế sẵn sàng kiểm soát suy nghĩ, hành động và tự chịu trách nhiệm với cuộc đời mình thay vì chờ đợi sự sắp đặt của hoàn cảnh. Tầm quan trọng của lối sống này trước hết nằm ở khả năng tận dụng thời cơ. Khi chúng ta chủ động tích lũy kiến thức và rèn luyện kỹ năng, chúng ta sẽ nhận ra và nắm bắt được những cơ hội quý giá mà người thụ động thường bỏ lỡ. Bên cạnh đó, sự chủ động còn là "bộ giáp" vững chắc giúp con người rèn luyện bản lĩnh, sự tự tin để đối mặt với những nghịch cảnh bất ngờ. Chẳng hạn, một học sinh chủ động tìm tòi phương pháp học tập mới sẽ dễ dàng thích nghi với sự thay đổi của chương trình hơn là chỉ đợi sự hướng dẫn một chiều. Ngược lại, lối sống thụ động, ỷ lại sẽ khiến con người trở nên trì trệ, mất phương hướng và dễ bị đào thải khỏi guồng quay của thời đại. Tóm lại, chủ động không phải là một năng khiếu bẩm sinh mà là một lựa chọn. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất như tự lập thời gian biểu hay chủ động đặt câu hỏi trong giờ học, vì chỉ khi cầm lái con tàu cuộc đời mình, bạn mới có thể đi đến bến bờ mà mình mong muốn

Câu 2 :

Trong dòng chảy của thơ ca trung đại Việt Nam, Nguyễn Trãi hiện lên như một ngôi sao khuê rực rỡ không chỉ bởi tài năng quân sự mà còn bởi một tâm hồn nghệ sĩ nhạy cảm, thiết tha với cuộc đời. Bài thơ "Cảnh ngày hè" (Bảo kính cảnh giới số 43) là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất trong tập "Quốc âm thi tập", thể hiện vẻ đẹp tâm hồn giao hòa với thiên nhiên và tấm lòng nhân hậu, luôn đau đáu vì dân vì nước của Ức Trai.

Mở đầu bài thơ là một phong thái ung dung, tự tại của nhà thơ trong những ngày về ở ẩn:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường”

Chữ "Rồi" ở đầu câu cho thấy sự nhàn rỗi, thảnh thơi hiếm hoi của một vị quan cả đời lo cho nước. Trong cái "nhàn" ấy, nhãn quan của nhà thơ đã thu trọn bức tranh thiên nhiên ngày hè với một sức sống căng tràn, mạnh mẽ:

"Hoè lục đùn đùn tán rợp trương.

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ.

Hồng liên trì đã tịn mùi hương."

Bức tranh không hề tĩnh lặng mà đầy ắp cử động và màu sắc. Các động từ mạnh như "đùn đùn", "phun" kết hợp với các tính từ chỉ màu sắc rực rỡ (lục, đỏ, hồng) gợi lên một nguồn sống mãnh liệt từ bên trong đang trào dâng, bứt phá. Cây hòe xanh ngắt, hoa lựu đỏ rực như lửa, hương sen thơm ngát tận cuối mùa; tất cả tạo nên một không gian hè rực rỡ, tinh khôi và tràn đầy nhựa sống.

Không chỉ dừng lại ở cảnh vật, hồn thơ Nguyễn Trãi còn mở rộng để đón nhận những âm thanh lao xao của cuộc sống đời thường:

"Lao xao chợ cá làng ngư phủ,

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương."

Tiếng "lao xao" từ phía chợ cá xa xa hòa cùng tiếng ve kêu ngân vang như tiếng đàn "dắng dỏi" dưới ánh nắng chiều tà. Nghệ thuật đảo ngữ và từ láy tượng thanh đã làm nổi bật nhịp sống thanh bình, ấm no của người dân. Đó không phải là âm thanh của sự ồn ào, náo nhiệt mà là âm thanh của sự sống, của niềm vui hạnh phúc trong cuộc sống bình dị.

Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp thiên nhiên và sự thảnh thơi ấy vẫn là một trái tim luôn hướng về nhân dân:

"Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,

Dân giàu đủ khắp đòi phương."

Hai câu cuối là sự dồn nén của toàn bộ cảm xúc bài thơ. Nguyễn Trãi mượn điển tích về cây đàn của vua Thuấn để bày tỏ khát vọng cháy bỏng của mình: Mong cho nhân dân muôn nơi đều được giàu đủ, ấm no. Câu thơ cuối chỉ có sáu chữ (lục ngôn) như một sự khẳng định chắc nịch, ngắn gọn nhưng đầy sức nặng về tư tưởng "lấy dân làm gốc". Dù đang trong cảnh "hóng mát" nhưng tâm trí ông chưa bao giờ rời xa vận mệnh của nhân dân.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt giản dị, tự nhiên nhưng vô cùng điêu luyện. Cách ngắt nhịp linh hoạt cùng việc đan xen câu lục ngôn vào bài thơ thất ngôn đã tạo nên một nhịp điệu mới mẻ, giàu sức gợi cảm.

Tóm lại, "Cảnh ngày hè" không chỉ là một bức tranh thiên nhiên rực rỡ sắc màu mà còn là bức chân dung tinh thần cao đẹp của Nguyễn Trãi. Tác phẩm đã khẳng định một nhân cách vĩ đại: một tâm hồn yêu thiên nhiên tha thiết luôn đi đôi với một tấm lòng nhân đạo cao cả, suốt đời vì cuộc sống thái bình của nhân dân.

Câu 1

-Bài thơ trên thuộc thể thơ : Thất ngôn bát cú Đường luật

-Dấu hiệu nhận biết : Bài thơ có tám dòng, mỗi dòng có bảy chữ

Câu 2

-Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả : hình ảnh "một mai, một quốc", "thu ăn măng trúc, đông ăn giá", "xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao"

Câu 3

-Biện pháp liệt kê nằm ở câu thơ đầu: "Một mai, một cuốc, một cần câu".
- Tác dụng:
- Gợi ra sự chuẩn bị chu đáo, sẵn sàng cho cuộc sống lao động thuần túy của một ẩn sĩ. Các danh từ (mai, cuốc, cần câu) đi kèm số từ "một" tạo nên sự nhịp nhàng, thong dong.

-Giúp câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn hơn, tăng tính nhịp điệu cho câu thơ, nhấn mạnh lối sống giản dị

-Câu thơ không chỉ tả thực mà còn là một lời khẳng định đầy yêu thương và tự hào về lối sống thanh cao, trọng nhân cách hơn vật chất của tác giả.

Câu 4

Điểm đặc biệt trong quan niệm "dại - khôn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm là phép nói ngược (nghệ thuật đối lập):
+Ta dại : Tìm nơi vắng vẻ (nơi tĩnh tại, không tranh giành, giữ được nhân cách thanh cao).

+Người khôn : Đến chốn lao xao (trốn quan trường, nơi xô bồ, đầy rẫy những toan tính và hiểm nguy).

-Ý nghĩa : Cái "dại" của tác giả thực chất là cái ''khôn" của một bậc đại trí, thấu hiểu quy luật cuộc đời. Ông chọn rời xa danh lợi để bảo vệ tâm hồn mình, đó là sự lựa chọn trí tuệ và bản lĩnh.

Câu 5

Qua bài thơ "Nhàn", ta thấy hiện lên vẻ đẹp nhân cách cao cả của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đó là một nhân cách thanh cao, không màng danh lợi, sẵn sàng từ bỏ chốn quan trường "lao xao" để về với cuộc sống thuần hậu, chất phác. Ông chọn lối sống hòa hợp với thiên nhiên, tìm thấy niềm hạnh phúc chân thực trong sự đạm bạc "măng trúc, giá đỗ". Hơn hết, nhân cách ấy còn tỏa sáng ở trí tuệ mẫn tiệp, thấu hiểu sự hữu hạn của phú quý chỉ như một "giấc chiêm bao". Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ sống cho riêng mình mà còn khẳng định một thái độ sống tích cực: giữ gìn thiên tính tốt đẹp trước