Câu 1:

Trong nhịp sống hối hả của thời đại 4.0, lối sống chủ động chính là "chiếc chìa khóa" vàng mở ra cánh cửa thành công cho mỗi cá nhân. Sống chủ động không chỉ đơn thuần là việc tự giác làm bài tập hay đi làm đúng giờ, mà đó là một tư thế sống tích cực: biết tự nắm bắt cơ hội, tự chịu trách nhiệm và không ngừng vươn lên mà không đợi ai nhắc nhở hay thúc ép. Tầm quan trọng của lối sống này là vô cùng lớn. Thứ nhất, nó giúp chúng ta làm chủ thời gian và công việc, biến những thách thức thành cơ hội để rèn luyện bản thân. Khi chủ động, bạn sẽ luôn ở trong tư thế sẵn sàng, từ đó dễ dàng đạt được mục tiêu và gặt hái thành công. Thứ hai, người sống chủ động thường có tư duy độc lập, sáng tạo, không bị phụ thuộc hay dựa dẫm vào người khác, điều này tạo nên bản lĩnh và sự tự tin cần thiết. Cuối cùng, lối sống này còn lan tỏa năng lượng tích cực đến cộng đồng, thúc đẩy sự phát triển chung của xã hội. Ngược lại, nếu chọn lối sống thụ động, chúng ta sẽ mãi là "cái bóng" của người khác và dễ dàng bị đào thải. Vì vậy, hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất như lập kế hoạch cho ngày mới, chủ động học hỏi kiến thức mới để mỗi ngày trôi qua đều thực sự ý nghĩa.

Câu 2:

Nguyễn Trãi không chỉ là một nhà quân sự lỗi lạc, một anh hùng dân tộc mà còn là một tâm hồn thi sĩ nhạy cảm, tinh tế. Trong tập "Quốc âm thi tập" – tập thơ Nôm sớm nhất của văn học trung đại Việt Nam, bài thơ "Cảnh ngày hè" (Bảo kính cảnh giới – bài 43) nổi lên như một bức tranh sơn dầu rực rỡ về thiên nhiên và là bài ca về tấm lòng nhân ái, luôn đau đáu nỗi lo cho dân, cho nước của Ức Trai.

Nguyễn Trãi không chỉ là một nhà quân sự lỗi lạc, một anh hùng dân tộc mà còn là một tâm hồn thi sĩ nhạy cảm, tinh tế. Trong tập "Quốc âm thi tập" – tập thơ Nôm sớm nhất của văn học trung đại Việt Nam, bài thơ "Cảnh ngày hè" (Bảo kính cảnh giới – bài 43) nổi lên như một bức tranh sơn dầu rực rỡ về thiên nhiên và là bài ca về tấm lòng nhân ái, luôn đau đáu nỗi lo cho dân, cho nước của Ức Trai. Mở đầu bài thơ là tâm thế thảnh thơi của nhà thơ khi về sống ẩn dật tại Côn Sơn: "Rồi hóng mát thuở ngày trường" Câu thơ sáu chữ ngắn gọn, ngắt nhịp 1/2/3 cho thấy một tư thế ung dung, tự tại. "Rồi" ở đây là rảnh rỗi. Giữa cái "ngày trường" (ngày dài), nhà thơ tìm đến thiên nhiên để giao hòa. Và từ điểm nhìn đó, một bức tranh mùa hè tràn đầy nhựa sống đã hiện ra: "Hoè lục đùn đùn tán rợp trương. Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ. Hồng liên trì đã tiễn mùi hương." Cảnh vật mùa hè dưới ngòi bút Nguyễn Trãi không hề oi nồng, mệt mỏi mà vô cùng mãnh liệt. Các động từ mạnh như "đùn đùn", "phun", "tiễn" đã diễn tả cái thần của cảnh vật: sức sống từ bên trong cây cỏ đang trào dâng, ứa căng, không gì kìm lại được. Màu xanh mướt của lá hòe, màu đỏ rực của hoa lựu hòa quyện với hương thơm của sen hồng tạo nên một không gian đa sắc, đa hương. Thiên nhiên lúc cuối ngày ("tịch dương") lẽ ra phải tàn úa, nhưng ở đây lại rực rỡ và tràn trề sinh lực nhất. Không chỉ dừng lại ở màu sắc, bức tranh ngày hè còn sống động bởi âm thanh của cuộc đời: "Lao xao chợ cá làng ngư phủ; Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương." Nghệ thuật đảo ngữ đưa từ láy "lao xao" và "dắng dỏi" lên đầu câu đã nhấn mạnh sự nhộn nhịp của cuộc sống. Tiếng chợ cá xa xa vọng lại là âm thanh của sự ấm no, hạnh phúc. Tiếng ve kêu như tiếng đàn cầm vang lên rộn rã trong buổi chiều tà. Nhà thơ không chỉ nhìn bằng mắt mà còn nghe bằng cả tâm hồn, một tâm hồn luôn mở rộng để đón nhận những vang động dù là nhỏ nhất của cuộc đời chung. Và khi cảm xúc dâng trào đến đỉnh điểm, nỗi lòng thi sĩ đã bộc lộ rõ nét ở hai câu kết: "Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương." Nguyễn Trãi sử dụng điển tích về cây đàn của vua Thuấn (Ngu cầm). Thuở xưa, vua Thuấn gảy khúc Nam phong cầu cho mưa thuận gió hòa, dân chúng ấm no. Ức Trai cũng ước có cây đàn ấy để tấu lên khúc nhạc cầu cho dân chúng khắp mọi nơi ("đòi phương") được giàu đủ. Đây chính là đỉnh cao của tư tưởng nhân nghĩa. Dù thân đang nhàn nhưng tâm chưa bao giờ nhàn; niềm vui thực sự của ông không phải là cảnh điền viên mà là hạnh phúc của nhân dân. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn xen lục ngôn linh hoạt, ngôn ngữ tiếng Việt giản dị mà giàu sức gợi. Hình ảnh thơ vừa gần gũi vừa mang tính ước lệ cao quý. "Cảnh ngày hè" là một bài thơ đặc sắc kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp thiên nhiên và vẻ đẹp tâm hồn. Qua đó, ta thấy được một Nguyễn Trãi yêu đời, yêu thiên nhiên tha thiết và trên hết là một nhân cách lớn luôn lấy niềm vui của nhân dân làm mục đích sống của cuộc đời mình.

Câu 1: Văn bản trên được viết theo thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật. Câu 2: Những hình ảnh nói lên nét sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả bao gồm: - Dụng cụ lao động: "Một mai, một cuốc, một cần câu" - Thức ăn dân dã: "Thu ăn măng trúc, đông ăn giá". -Nếp sinh hoạt hòa hợp thiên nhiên: "Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao". -Phong thái: "Thơ thẩn". Câu 3: Biện pháp liệt kê: "mai", "cuốc", "cần câu". Tác dụng: - Khắc họa hình ảnh một lão nông tri điền với đầy đủ công cụ sản xuất, thể hiện sự chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc sống tự cung tự cấp. - Tạo nhịp điệu thong thả, nhấn mạnh sự chủ động và niềm vui trong lao động của tác giả. - Cho thấy lối sống giản dị, tách biệt khỏi vòng danh lợi, thể hiện cốt cách thanh cao của một bậc đại trí. Câu 4: Quan niệm này có điểm đặc biệt ở cách nói ngược nghĩa và triết lý sống sâu sắc. Tác giả tự nhận mình là "dại" khi tìm đến "nơi vắng vẻ" để giữ gìn cốt cách. Tác giả cho rằng người đời "khôn" khi đến "chốn lao xao". Thực chất, cái "dại" của Nguyễn Bỉnh Khiêm là cái "đại trí" của người thấu hiểu quy luật cuộc đời. Ông thà chịu "dại" để tâm hồn được thảnh thơi, còn hơn cái "khôn" để rồi đánh mất bản thân trong danh lợi phù phiếm. Câu 5: Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm trong bài thơ "Nhàn" tỏa sáng qua thái độ sống coi thường danh lợi và khát vọng hòa hợp với tự nhiên. Ông không chạy theo vinh hoa phú quý mà chọn lối sống đạm bạc, tự tại, tìm thấy niềm vui trong lao động đơn sơ và sự tĩnh lặng của tâm hồn. Nhân cách ấy còn thể hiện ở sự tỉnh táo, bản lĩnh trước những cám dỗ của "chốn lao xao", xem giàu sang chỉ như một giấc chiêm bao. Qua đó, ta thấy một trí tuệ mẫn tiệp, một tấm lòng thanh cao, trọng nghĩa khinh tài của một bậc đại ẩn giữa cuộc đời.