Chế độ thực dân đã gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đối với các quốc gia Đông Nam Á. Về chính trị, các nước mất độc lập, chủ quyền, bị đặt dưới ách cai trị của thực dân. Về kinh tế, thực dân tiến hành bóc lột tài nguyên, sức lao động, kìm hãm sự phát triển kinh tế bản địa. Về xã hội, mâu thuẫn dân tộc và giai cấp ngày càng gay gắt, đời sống nhân dân vô cùng cực khổ.

Bên cạnh đó, chế độ thực dân cũng đem đến một số yếu tố mới như cơ sở hạ tầng, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, nhưng tất cả đều nhằm phục vụ cho mục đích thống trị và khai thác.

Liên hệ Việt Nam: Việt Nam bị thực dân Pháp xâm lược và thống trị hơn 80 năm. Nhân dân Việt Nam vừa chịu áp bức dân tộc, vừa chịu bóc lột giai cấp, kinh tế lạc hậu, xã hội phân hóa sâu sắc. Tuy nhiên, chính hoàn cảnh đó đã làm bùng nổ các phong trào yêu nước và đấu tranh giải phóng dân tộc, tiêu biểu là Cách mạng tháng Tám năm 1945, giành lại độc lập cho đất nước.

Từ thế kỉ XVI, cùng với các cuộc phát kiến địa lí, các nước tư bản phương Tây như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hà Lan, Anh… bắt đầu xâm nhập vào khu vực Đông Nam Á hải đảo. Ban đầu, họ dùng con đường buôn bán và truyền giáo để thâm nhập, lập các thương điếm và chiếm giữ những vị trí quan trọng về kinh tế, quân sự.

Sau đó, khi có đủ điều kiện, các nước phương Tây chuyển sang dùng vũ lực xâm lược, từng bước đặt ách thống trị.

Đến cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, hầu hết các quốc gia Đông Nam Á hải đảo đều trở thành thuộc địa của thực dân phương Tây (In-đô-nê-xi-a thuộc Hà Lan, Phi-líp-pin thuộc Tây Ban Nha rồi Mĩ, Ma-lai-xi-a và Xin-ga-po thuộc Anh…).