Câu 1: Phương thức biểu đạt chính

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là Biểu cảm kết hợp với yếu tố tự sự và miêu tả để bộc lộ cảm xúc của tác giả

Câu 2: Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện "năm khốn khó"

Những từ ngữ và hình ảnh tái hiện lại bối cảnh nghèo khó, vất vả trong ký ức của tác giả gồm:

• Thiên tai, cảnh vật: Đồng sau lụt, bờ đê sụt lở.

• Hoạt động/Dáng hình: Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn.

• Cảnh sinh hoạt: Anh em con chịu đói suốt ngày tròn, ngồi co ro bậu cửa, có gì nấu đâu mà nhóm lửa.

• Sự chờ đợi: Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về...

Câu 3: Biện pháp tu từ và tác dụng

Trong hai dòng thơ:

"Dù tiếng lòng con chẳng thể nào vang vọng

Tới vuông đất mẹ nằm lưng núi quê hương."

• Biện pháp tu từ: Ẩn dụ (vuông đất – chỉ nấm mồ/nơi an nghỉ của mẹ) và Hoán dụ (tiếng lòng – chỉ tình cảm, sự hối hận, lời tri ân muộn màng của người con).

• Tác dụng:

• Về nội dung: Nhấn mạnh khoảng cách âm dương cách trở, sự bất lực và nỗi đau xót xa của người con khi không còn mẹ bên cạnh để báo hiếu.

• Về nghệ thuật: Làm cho lời thơ trở nên sâu sắc, giàu giá trị biểu cảm và tăng sức gợi hình, gợi cảm cho người đọc về nỗi mất mát lớn lao.

Câu 4: Hiểu nội dung dòng thơ "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn"

Câu thơ này có thể hiểu theo các ý sau:

• Hình ảnh tả thực: Hình ảnh người mẹ tảo tần, gánh hàng nặng trên vai trở về nhà khi trời đã muộn. Từ láy "xộc xệch" gợi tả bước chân không vững, đôi vai gầy vẹo đi vì sức nặng của đôi gánh và sự mệt mỏi sau một ngày dài.

• Hình ảnh biểu tượng: "Gánh cả hoàng hôn" là cách nói ẩn dụ đầy sức gợi. Mẹ không chỉ gánh hàng hóa mà như gánh cả thời gian, gánh cả sự khắc nghiệt của cuộc đời. Hình ảnh "hoàng hôn" vừa chỉ thời gian, vừa gợi lên bóng tối của sự nghèo đói bao trùm lên cuộc đời mẹ.

• Ý nghĩa: Tôn vinh sự hy sinh thầm lặng, sức chịu đựng bền bỉ của người mẹ trong những năm tháng gian khó để nuôi nấng các con.

Câu 4: Hiểu nội dung dòng thơ "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn"

Câu thơ này có thể hiểu theo các ý sau:

• Hình ảnh tả thực: Hình ảnh người mẹ tảo tần, gánh hàng nặng trên vai trở về nhà khi trời đã muộn. Từ láy "xộc xệch" gợi tả bước chân không vững, đôi vai gầy vẹo đi vì sức nặng của đôi gánh và sự mệt mỏi sau một ngày dài.

• Hình ảnh biểu tượng: "Gánh cả hoàng hôn" là cách nói ẩn dụ đầy sức gợi. Mẹ không chỉ gánh hàng hóa mà như gánh cả thời gian, gánh cả sự khắc nghiệt của cuộc đời. Hình ảnh "hoàng hôn" vừa chỉ thời gian, vừa gợi lên bóng tối của sự nghèo đói bao trùm lên cuộc đời mẹ.

• Ý nghĩa: Tôn vinh sự hy sinh thầm lặng, sức chịu đựng bền bỉ của người mẹ trong những năm tháng gian khó để nuôi nấng các con.

Câu 4: Hiểu nội dung dòng thơ "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn"

Câu thơ này có thể hiểu theo các ý sau:

• Hình ảnh tả thực: Hình ảnh người mẹ tảo tần, gánh hàng nặng trên vai trở về nhà khi trời đã muộn. Từ láy "xộc xệch" gợi tả bước chân không vững, đôi vai gầy vẹo đi vì sức nặng của đôi gánh và sự mệt mỏi sau một ngày dài.

• Hình ảnh biểu tượng: "Gánh cả hoàng hôn" là cách nói ẩn dụ đầy sức gợi. Mẹ không chỉ gánh hàng hóa mà như gánh cả thời gian, gánh cả sự khắc nghiệt của cuộc đời. Hình ảnh "hoàng hôn" vừa chỉ thời gian, vừa gợi lên bóng tối của sự nghèo đói bao trùm lên cuộc đời mẹ.

• Ý nghĩa: Tôn vinh sự hy sinh thầm lặng, sức chịu đựng bền bỉ của người mẹ trong những năm tháng gian khó để nuôi nấng các con.

Câu 5: Thông điệp tâm đắc nhất

Bạn có thể chọn một trong các thông điệp sau và nêu lý do:

• Thông điệp: Sự thấu hiểu và lòng biết ơn đối với sự hy sinh của cha mẹ.

• Lý do: Vì cuộc sống hiện tại đôi khi khiến chúng ta quên đi những vất vả mà cha mẹ đã trải qua. Bài thơ nhắc nhở chúng ta rằng mỗi bát cơm, tấm áo ta có đều đổi bằng mồ hôi, nước mắt của mẹ.

• Thông điệp: Đừng để sự quan tâm trở nên muộn màng.

• Lý do: Hình ảnh người con "khóc giữa chiêm bao" và tiếng lòng không thể "vang vọng tới vuông đất mẹ" là lời cảnh tỉnh: hãy yêu thương và chăm sóc cha mẹ khi họ còn sống, để không phải hối tiếc khi âm dương cách trở.