Câu 1.

Đoạn thơ trong bài Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa thể hiện nỗi niềm day dứt trước sự đổi thay của quê hương trong nhịp sống hiện đại. Hình ảnh “Tôi đi về phía tuổi thơ” gợi hành trình trở về miền kí ức thân thương, nơi lưu giữ những kỉ niệm đẹp của một thời hồn nhiên. Nhưng quê hương giờ đã đổi khác: bạn bè rời làng đi kiếm sống, “đất không đủ cho sức trai cày ruộng”, cuộc sống khó khăn khiến con người phải tha hương. Những nét đẹp truyền thống cũng dần phai nhạt: thiếu nữ không còn hát dân ca, không còn để tóc dài; lũy tre xanh thân thuộc bị thay thế bởi nhà cửa chen chúc. Qua đó, tác giả bộc lộ nỗi buồn tiếc nuối trước sự mai một của những giá trị văn hóa làng quê. Đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ là giọng điệu trầm lắng, giàu cảm xúc; hình ảnh gần gũi, chân thực; phép đối lập giữa quá khứ và hiện tại làm nổi bật sự đổi thay của quê hương. Đoạn thơ không chỉ thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng mà còn nhắc nhở mỗi người biết trân trọng và gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp.

Câu 2.

Mạng xã hội trong cuộc sống hiện đại ngày nay

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống con người. Từ học tập, làm việc đến giải trí, giao tiếp, mạng xã hội xuất hiện ở mọi nơi và tác động sâu sắc đến đời sống hiện đại. Đây vừa là công cụ hữu ích, vừa đặt ra nhiều vấn đề cần suy nghĩ đối với mỗi cá nhân và toàn xã hội.

Mạng xã hội là các nền tảng trực tuyến giúp con người kết nối, chia sẻ thông tin và giao lưu với nhau như Facebook, TikTok, Instagram, Zalo… Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh có kết nối Internet, con người có thể trò chuyện, cập nhật tin tức hay học tập ở bất cứ đâu. Nhờ đó, khoảng cách địa lí được rút ngắn, việc giao tiếp trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn bao giờ hết.

Không thể phủ nhận những lợi ích to lớn mà mạng xã hội mang lại. Trước hết, đây là công cụ giúp con người kết nối và mở rộng các mối quan hệ. Những người thân ở xa vẫn có thể trò chuyện, chia sẻ cuộc sống hằng ngày với nhau. Mạng xã hội cũng hỗ trợ hiệu quả cho việc học tập và làm việc. Nhiều kiến thức bổ ích, bài giảng trực tuyến, thông tin thời sự được cập nhật nhanh chóng giúp con người tiếp cận tri thức dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, mạng xã hội còn tạo cơ hội kinh doanh, quảng bá sản phẩm và phát triển thương hiệu cá nhân. Trong những giai đoạn khó khăn như thiên tai hay dịch bệnh, mạng xã hội còn lan tỏa tinh thần đoàn kết, sẻ chia và giúp cộng đồng hỗ trợ lẫn nhau.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, mạng xã hội cũng đem lại nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Nhiều người quá phụ thuộc vào mạng xã hội dẫn đến lãng phí thời gian, xao nhãng học tập và công việc. Không ít học sinh, thanh thiếu niên bị cuốn vào những nội dung thiếu lành mạnh, những trào lưu vô bổ hoặc sống ảo, thích được chú ý trên không gian mạng. Ngoài ra, tình trạng tung tin giả, xúc phạm danh dự người khác, lừa đảo trực tuyến ngày càng phổ biến gây ảnh hưởng xấu đến cá nhân và xã hội. Việc sử dụng mạng xã hội quá mức còn khiến con người dần xa cách trong giao tiếp thực tế, dễ rơi vào cảm giác cô đơn, áp lực tâm lí.

Vì vậy, mỗi người cần có ý thức sử dụng mạng xã hội một cách văn minh và thông minh. Chúng ta cần biết chọn lọc thông tin, không chia sẻ những nội dung sai sự thật hay độc hại. Học sinh cần cân bằng giữa việc sử dụng mạng xã hội với học tập, rèn luyện và giao tiếp ngoài đời thực. Gia đình và nhà trường cũng cần định hướng để giới trẻ biết khai thác mặt tích cực của mạng xã hội, đồng thời tránh xa những tác động tiêu cực.

Mạng xã hội là thành tựu của thời đại công nghệ và sẽ còn gắn bó lâu dài với cuộc sống con người. Điều quan trọng không phải là loại bỏ mạng xã hội mà là biết sử dụng nó đúng cách. Khi được khai thác hợp lí, mạng xã hội sẽ trở thành công cụ hữu ích giúp con người học tập, kết nối và phát triển bản thân trong xã hội hiện đại.

Câu 1.

Thể thơ của văn bản: thơ tự do.

Câu 2.

Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ:

• xanh
• thơm
• dịu dàng
• vô tư

Câu 3.

Câu thơ:

“Hạnh phúc đôi khi như quả thơm trong im lặng, dịu dàng”

gợi lên quan niệm rằng hạnh phúc không phải lúc nào cũng lớn lao hay ồn ào mà có thể rất giản dị, âm thầm. Hạnh phúc giống như “quả thơm” – kết tinh của những điều tốt đẹp, ngọt ngào trong cuộc sống. “Im lặng, dịu dàng” cho thấy hạnh phúc đôi khi đến từ sự bình yên, yêu thương chân thành và những khoảnh khắc nhẹ nhàng của đời sống.

Câu 4.

Biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ:

“Hạnh phúc đôi khi như sông vô tư trôi về biển cả”

có tác dụng:

• Làm cho hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động và giàu sức gợi.
• Thể hiện hạnh phúc là sự tự nhiên, thanh thản, không toan tính như dòng sông xuôi về biển lớn.
• Qua đó, tác giả gửi gắm quan niệm: con người sẽ hạnh phúc khi biết sống vô tư, thuận theo dòng chảy tích cực của cuộc đời.

Câu 5.

Qua đoạn trích, tác giả quan niệm hạnh phúc là những điều giản dị, gần gũi trong cuộc sống. Hạnh phúc không nhất thiết phải lớn lao mà có thể đến từ thiên nhiên, sự bình yên, tình yêu thương và tâm hồn thanh thản. Đây là quan niệm tích cực, nhân văn, giúp con người biết trân trọng những điều bình dị quanh mình.