Câu 1. Thấu hiểu chính mình là điều vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Khi hiểu rõ bản thân, chúng ta sẽ biết được điểm mạnh để phát huy và nhận ra hạn chế để khắc phục. Người biết mình thường sống tự tin, có mục tiêu và dễ đưa ra những lựa chọn đúng đắn trong học tập cũng như cuộc sống. Ngược lại, nếu không hiểu bản thân, con người sẽ dễ sống mơ hồ, thiếu định hướng và bị tác động bởi người khác. Việc thấu hiểu bản thân không chỉ là hiểu năng lực mà còn là hiểu cảm xúc, suy nghĩ và ước mơ của mình. Để làm được điều đó, mỗi người cần thường xuyên nhìn lại bản thân, biết lắng nghe ý kiến của mọi người và không ngừng học hỏi, rèn luyện. Ai cũng có ưu điểm và khuyết điểm nên cần biết chấp nhận bản thân nhưng không ngừng cố gắng hoàn thiện mình. Thấu hiểu chính mình sẽ giúp con người trưởng thành hơn, sống tích cực hơn và dễ đạt được thành công trong tương lai. Câu 2. Bài thơ “Chuyện của mẹ” của Nguyễn Ba là khúc ca xúc động về những hi sinh lớn lao của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh. Qua những câu thơ giản dị nhưng giàu cảm xúc, tác giả đã khắc họa hình ảnh người mẹ chịu nhiều đau thương, mất mát khi chồng và các con lần lượt ra đi vì Tổ quốc. Người con đầu hi sinh trên dòng Thạch Hãn, người con thứ hai ngã xuống gần Sài Gòn, người chị gái cũng dành cả tuổi thanh xuân cho những năm tháng dân công hỏa tuyến. Những mất mát ấy khiến cuộc đời mẹ đầy đau thương nhưng mẹ vẫn âm thầm chịu đựng và dành trọn tình yêu thương cho con cái. Người con còn sống trở về cũng mang trong lòng nỗi day dứt khi nhìn thấy mẹ già yếu, đôi mắt mờ lòa vẫn ngày đêm khóc thương con. Bài thơ không chỉ ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng mà còn làm nổi bật hình ảnh người mẹ Việt Nam giàu đức hi sinh và lòng yêu nước. Từ tình yêu dành cho gia đình, mẹ đã trở thành biểu tượng của những bà mẹ Việt Nam anh hùng trong chiến tranh. Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thơ tự do với ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi nhưng giàu sức gợi cảm. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh chân thực như “dòng Thạch Hãn”, “Trường Sơn”, “Vị Xuyên” để tái hiện sự khốc liệt của chiến tranh và những hi sinh lớn lao của con người Việt Nam. Giọng thơ tha thiết, nghẹn ngào kết hợp với cách kể chuyện tự nhiên đã tạo nên cảm xúc chân thành, lay động lòng người. Qua bài thơ “Chuyện của mẹ”, Nguyễn Ba đã làm nổi bật hình ảnh người mẹ Việt Nam giàu đức hi sinh, chịu nhiều đau thương mất mát nhưng vẫn luôn yêu thương con và hết lòng vì đất nước. Với giọng thơ chân thành, xúc động cùng những hình ảnh giàu sức gợi, bài thơ đã để lại trong lòng người đọc niềm cảm phục và biết ơn sâu sắc đối với những bà mẹ Việt Nam anh hùng trong thời chiến.

Câu 1:Thể thơ: Tự do. Số chứ ở các dòng không bằng nhau

Câu 2: Vẻ đẹp của con trai và con gái Những dòng thơ miêu tả vẻ đẹp của con người trong lao động:Con trai:"Con trai trần trong mặt trời nắng cháy Ép đá xanh thành rượu uống hàng ngày"=> Vẻ đẹp khỏe khoắn, nghị lực phi thường, đối mặt với khắc nghiệt để tạo ra thành quả.Con gái:"Con gái đẹp trong sương giá đông sang Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng."=> Vẻ đẹp của sự cần cù, khéo léo và sức sống bền bỉ bất chấp thời tiết giá lạnh.

Câu 3: Biện pháp tu từ và tác dụngBiện pháp tu từ:Liệt kê: gió, mưa, nắng; suối, sông.Điệp cấu trúc: Biết gọi...; Chặn... ngăn... bắt...Nói quá (Phóng đại): gọi gió, gọi mưa; bắt nước ngược dòng.Tác dụng:Nhấn mạnh sức mạnh vĩ đại và ý chí kiên cường của con người trong việc chinh phục, cải tạo thiên nhiên.Tăng sức gợi hình, gợi cảm và tạo nhịp điệu mạnh mẽ, hùng tráng cho lời thơ.Thể hiện niềm tự hào về khả năng phi thường của dân tộc.

Câu 4: Tình cảm, cảm xúc của tác giả Qua đoạn trích, tác giả thể hiện:Niềm tự hào sâu sắc về nguồn gốc, truyền thống và sức sống mãnh liệt của dân tộc mình (dân tộc Pa Dí) dù dân số ít.Sự trân trọng, ca ngợi vẻ đẹp khỏe khoắn, cần cù trong lao động của con người vùng cao.Tình yêu quê hương gắn liền với niềm tin vào tương lai hạnh phúc, ấm no.

Câu 5: Bài học rút ra cho bản thân Mỗi người có thể rút ra những bài học khác nhau về Ý chí và nghị lực: Luôn nỗ lực, không ngại khó khăn, gian khổ để đạt được mục tiêu và xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn.Lòng tự hào dân tộc: Biết trân trọng, giữ gìn bản sắc văn hóa và những giá trị truyền thống của dân tộc mình.Trân trọng lao động: Hiểu rằng mọi thành quả "hạnh phúc ấm no" đều đến từ bàn tay và khối óc của con người.

--- Câu 1 Bài thơ “Chiếc lá đầu tiên” của Hoàng Nhuận Cầm là khúc hoài niệm sâu lắng về tuổi học trò trong trẻo và đầy xúc cảm. Nội dung bài thơ gợi lại những kỉ niệm thân thương gắn với mái trường, thầy cô, bạn bè và mối tình đầu ngây thơ. Những hình ảnh như hoa súng tím, chùm phượng hồng, tiếng ve, sân trường… đều mang đậm dấu ấn của một thời tuổi trẻ hồn nhiên nhưng cũng man mác buồn khi phải chia xa. Đặc biệt, nỗi nhớ và sự tiếc nuối được thể hiện rõ khi thời gian trôi đi không thể quay trở lại. Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thơ tự do, giọng điệu thiết tha, giàu cảm xúc. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh giàu tính gợi hình, gợi cảm và các biện pháp tu từ như ẩn dụ, nhân hóa (“tiếng ve… xé đôi hồ nước”) làm tăng sức biểu đạt. Ngôn ngữ giản dị nhưng tinh tế, giàu chất nhạc đã góp phần khắc họa rõ nét vẻ đẹp của tuổi học trò. Tất cả tạo nên một bài thơ vừa nhẹ nhàng vừa sâu lắng, dễ đi vào lòng người. --- Câu 2 Câu nói trong tác phẩm của James Michener: “Mặc dù bọn trẻ ném đá vào lũ ếch để đùa vui, nhưng lũ ếch không chết đùa mà chết thật” đã gợi ra một bài học sâu sắc về cách con người ứng xử với người khác. Trước hết, câu nói nhấn mạnh sự khác biệt giữa góc nhìn của người gây ra hành động và người chịu hậu quả. Với bọn trẻ, việc ném đá chỉ là trò đùa vô hại, nhưng với lũ ếch, đó lại là nỗi đau và cái chết thật sự. Điều này cho thấy, có những hành động mà ta cho là vô tình, vui đùa nhưng lại gây tổn thương nghiêm trọng cho người khác. Trong cuộc sống, không ít người đã vô tư nói những lời trêu chọc, chế giễu hay thực hiện những hành vi tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng lại khiến người khác bị tổn thương sâu sắc về tinh thần, thậm chí cả thể chất. Từ đó, câu nói gửi gắm thông điệp về sự đồng cảm và trách nhiệm. Mỗi người cần biết đặt mình vào vị trí của người khác để suy nghĩ và hành động đúng đắn hơn. Đừng vì niềm vui nhất thời của bản thân mà gây đau khổ cho người khác. Đặc biệt, trong môi trường học đường, hiện tượng trêu chọc, bắt nạt vẫn còn xảy ra, để lại hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, mỗi học sinh cần ý thức được hành vi của mình, biết tôn trọng, yêu thương và giúp đỡ bạn bè. Bên cạnh đó, câu nói cũng nhắc nhở con người phải sống có trách nhiệm với mọi hành động của mình. Một hành động nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn, vì vậy cần suy nghĩ kĩ trước khi làm. Đồng thời, xã hội cũng cần giáo dục ý thức, xây dựng môi trường sống lành mạnh, nhân văn. Tóm lại, câu nói là lời cảnh tỉnh sâu sắc: hãy sống có trách nhiệm, biết yêu thương và thấu hiểu người khác, bởi điều ta xem là “trò đùa” có thể là nỗi đau thật sự của người khác.

Câu 1. Thể thơ: Thơ tự do (không bị ràng buộc về số câu, số chữ, vần điệu linh hoạt). --- Câu 2. Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (bộc lộ cảm xúc, nỗi nhớ, hoài niệm về tuổi học trò). --- Câu 3. Ít nhất 5 hình ảnh, dòng thơ tiêu biểu: “Hoa súng tím vào trong mắt lắm mê say” “Chùm phượng hồng yêu dấu ấy rời tay” “Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước” “Một lớp học buông khuâng màu xanh rủ” “Sân trường đêm – rụng xuống trái bàng đêm” “Cây bàng hẹn hò chia tay vậy mãi” Nhận xét: Những kỉ niệm này rất trong trẻo, hồn nhiên, gắn với thiên nhiên và mái trường, vừa đẹp vừa man mác buồn vì gắn với sự chia xa của tuổi học trò. --- Câu 4. Biện pháp tu từ trong câu: “Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước” là ẩn dụ kết hợp nhân hóa. Tác dụng: Làm âm thanh tiếng ve trở nên có hình khối, có sức tác động mạnh. Gợi cảm giác không gian yên tĩnh bị xao động, chia cắt. Thể hiện nỗi xao xuyến, rung động trong lòng người khi hè đến, gợi nhớ kỉ niệm. --- Câu 5. (Trả lời mẫu) Em ấn tượng nhất với hình ảnh: “Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước”. Vì hình ảnh này rất độc đáo và giàu sức gợi. Tiếng ve vốn quen thuộc nhưng được miêu tả như có thể “xé” không gian, làm nổi bật sự tĩnh lặng của cảnh vật và nỗi xao động trong lòng người. Nó khiến em cảm nhận rõ hơn không khí mùa hè và nỗi nhớ tuổi học trò.

C1:thế giới đa dạng ngày nay, việc tôn trọng sự khác biệt của người khác là một chuẩn mực đạo đức và lối sống văn minh không thể thiếu. Tôn trọng sự khác biệt trước hết là thừa nhận và chấp nhận những đặc điểm riêng biệt về ngoại hình, tính cách, quan điểm hay đức tin của mỗi cá nhân mà không phán xét hay kỳ thị. Điều này có ý nghĩa vô cùng to lớn, giúp chúng ta mở mang tư duy, học hỏi được những góc nhìn mới mẻ từ người xung quanh, từ đó hoàn thiện bản thân mình hơn. Khi biết tôn trọng cái "tôi" của người khác, chúng ta sẽ xây dựng được những mối quan hệ bền vững dựa trên sự thấu hiểu và lòng vị tha. Hơn thế nữa, thái độ này còn góp phần đẩy lùi bạo lực ngôn từ và sự chia rẽ, tạo nên một cộng đồng đoàn kết, nơi mỗi cá nhân đều có cơ hội tự do phát triển tài năng. Ngược lại, nếu luôn giữ cái nhìn hẹp hòi và ép buộc người khác phải theo khuôn mẫu của mình, chúng ta sẽ tự cô lập bản thân và kìm hãm sự phát triển của xã hội. Vì vậy, mỗi người hãy bắt đầu bằng việc lắng nghe chân thành và dành cho sự khác biệt một cái nhìn bao dung, bởi chính những mảnh ghép khác màu mới tạo nên một bức tranh cuộc sống rực rỡ và sống động.

C2:thơ "Nắng mới" là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới, thể hiện tình cảm gia đình thiêng liêng và nỗi nhớ mẹ da diết của tác giả.Thể thơ bảy chữ với nhịp điệu chậm rãi, nhẹ nhàng như lời tâm tình, thủ thỉ.Bài thơ không chỉ là tiếng lòng của riêng Lưu Trọng Lư mà còn chạm đến trái tim của mọi độc giả nhờ sự chân thành và tình yêu thương vô bờ bến dành cho đấng sinh thành. Tác phẩm đã khẳng định vị thế của ông trong nền văn học dân tộc.

C1 Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận (bày tỏ quan điểm, ý kiến về vấn đề định kiến và phán xét trong cuộc sống).

C2 Cặp 1: ưa bay nhảy đối lập với ở nhà.Cặp 2: chê cười đối lập với không biết hưởng thụ (hoặc phớt lờ - nhận ra). Một cặp rõ rệt khác là việc người khác nói đối lập với kinh nghiệm (của bản thân)

C3 Bởi vì mỗi người có một hoàn cảnh, lối sống và cách hưởng thụ cuộc sống riêng. Việc phán xét dựa trên định kiến cá nhân sẽ khiến chúng ta không chấp nhận sự khác biệt, gây tổn thương cho người khác và làm hẹp đi góc nhìn của chính mình.

C4 Đây là lời cảnh báo về việc đánh mất bản sắc cá nhân. Khi ta để định kiến của người khác (hoặc của chính mình) điều khiển, ta sẽ sống theo tiêu chuẩn của đám đông, luôn lo sợ và không dám sống thật với cảm xúc, khát vọng của bản thân. Đó là sự "tự giam cầm" về mặt tư tưởng.

C5 Tôn trọng sự khác biệt: Ngừng phán xét người khác chỉ vì họ không giống mình.Sống bản lĩnh: Hãy lắng nghe tiếng nói bên trong ("thì thầm của trái tim") để tự tin đi trên con đường mình chọn thay vì bị lung lay bởi định kiến xã hội.

--- Câu 1 Đoạn thơ trong bài “Phía sau làng” của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi niềm sâu lắng về sự đổi thay của làng quê và nỗi nhớ tuổi thơ da diết. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ”, “giẫm lên dấu chân” thể hiện hành trình trở về với ký ức, nơi lưu giữ những kỉ niệm trong trẻo, thân thương. Tuy nhiên, thực tại lại hiện lên đầy trăn trở khi những người bạn rời làng đi kiếm sống, ruộng đồng không còn đủ nuôi sống con người, mồ hôi không hóa thành “bát cơm no”. Những chi tiết ấy phản ánh sự khó khăn của cuộc sống nông thôn và tình trạng ly hương quen thuộc. Bên cạnh đó, hình ảnh “thiếu nữ không còn hát dân ca”, “cánh đồng chen chúc nhà cửa”, “không còn lũy tre ngày xưa” cho thấy sự mai một của nét đẹp truyền thống trước nhịp sống hiện đại. Nghệ thuật của đoạn thơ nổi bật ở giọng điệu trầm buồn, giàu cảm xúc, kết hợp với hình ảnh giản dị mà gợi nhiều suy tư. Qua đó, tác giả thể hiện nỗi tiếc nuối và tình yêu tha thiết với quê hương. --- Câu 2 Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu đối với con người, đặc biệt là giới trẻ. Nó mang lại nhiều lợi ích to lớn nhưng cũng tiềm ẩn không ít tác động tiêu cực, đòi hỏi mỗi người cần có cái nhìn đúng đắn và cách sử dụng hợp lí. Trước hết, không thể phủ nhận những mặt tích cực mà mạng xã hội mang lại. Đây là công cụ giúp con người kết nối với nhau một cách nhanh chóng, dù ở bất cứ đâu. Nhờ mạng xã hội, chúng ta có thể dễ dàng trò chuyện, chia sẻ thông tin, học hỏi kiến thức và cập nhật tin tức trong nước cũng như quốc tế. Đối với học sinh, mạng xã hội còn là phương tiện hỗ trợ học tập hiệu quả khi có thể tham gia các nhóm học tập, trao đổi bài vở hay tiếp cận với nguồn tài liệu phong phú. Ngoài ra, mạng xã hội cũng mở ra nhiều cơ hội trong công việc, kinh doanh và phát triển bản thân. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, mạng xã hội cũng mang đến nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Việc sử dụng quá nhiều thời gian cho mạng xã hội có thể khiến con người sao nhãng học tập, công việc và giảm tương tác trực tiếp ngoài đời thực. Không ít người, đặc biệt là giới trẻ, dễ bị cuốn vào những nội dung vô bổ, thiếu lành mạnh, thậm chí là thông tin sai lệch. Tình trạng “sống ảo”, chạy theo lượt thích, lượt chia sẻ cũng khiến nhiều người đánh mất giá trị thực của bản thân. Bên cạnh đó, các vấn đề như bắt nạt qua mạng, xâm phạm quyền riêng tư hay lừa đảo trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến và nguy hiểm. Vì vậy, việc sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và có trách nhiệm là vô cùng cần thiết. Mỗi người cần biết chọn lọc thông tin, không tin tưởng hay chia sẻ những nội dung chưa được kiểm chứng. Đồng thời, cần quản lí thời gian sử dụng mạng xã hội hợp lí, tránh để nó ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống. Đặc biệt, giới trẻ nên ý thức xây dựng hình ảnh cá nhân tích cực, ứng xử văn minh trên không gian mạng và ưu tiên phát triển các mối quan hệ ngoài đời thực. Tóm lại, mạng xã hội là một công cụ hữu ích nếu được sử dụng đúng cách, nhưng cũng có thể trở thành “con dao hai lưỡi” nếu lạm dụng. Vì vậy, mỗi người cần tỉnh táo và có trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội để tận dụng tối đa lợi ích mà nó mang lại, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực, góp phần xây dựng một môi trường mạng lành mạnh.

Câu 1. Văn bản được viết theo thể thơ tự do. --- Câu 2. Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh, nồng, tràn, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư. --- Câu 3. Đoạn thơ “Hạnh phúc / đôi khi như quả / thơm trong im lặng, dịu dàng” cho thấy hạnh phúc không phải lúc nào cũng ồn ào, rực rỡ mà có thể rất nhẹ nhàng, lặng lẽ. Hạnh phúc giống như hương thơm của quả chín, âm thầm lan tỏa và mang lại cảm giác dễ chịu, bình yên. Qua đó, tác giả nhấn mạnh giá trị của những niềm vui giản dị trong cuộc sống. --- Câu 4. Biện pháp tu từ so sánh “hạnh phúc như sông vô tư trôi về biển cả” có tác dụng làm cho hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động hơn. Qua đó, gợi lên hạnh phúc là sự tự nhiên, nhẹ nhàng, không gượng ép, cứ thế diễn ra như dòng chảy của cuộc đời. Điều này giúp người đọc dễ dàng cảm nhận được vẻ đẹp của hạnh phúc. --- Câu 5. Qua đoạn trích, tác giả thể hiện quan niệm về hạnh phúc rất giản dị mà sâu sắc. Hạnh phúc không phải là những điều to lớn, xa vời mà có thể bắt nguồn từ những điều nhỏ bé, gần gũi trong cuộc sống. Đó có thể là sự tươi mới, tràn đầy sức sống, là sự dịu dàng, lặng lẽ hay cảm giác vô tư, bình yên trong tâm hồn. Quan niệm này mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhắc nhở mỗi người biết trân trọng những điều bình dị và sống chậm lại để cảm nhận hạnh phúc đích thực.