Câu 1

Đoạn trích “Cây hai ngàn lá” của Pờ Sảo Mìn đã khắc họa vẻ đẹp đáng quý của con người Pa Dí. Dù dân tộc chỉ có “hai ngàn người”, họ vẫn hiện lên đầy sức sống, mạnh mẽ và giàu nghị lực. Người Pa Dí gắn bó sâu sắc với thiên nhiên, cần cù lao động để tạo dựng cuộc sống. Hình ảnh “con trai trần trong mặt trời nắng cháy” cho thấy sự khỏe khoắn, dẻo dai và tinh thần lao động bền bỉ của người đàn ông miền núi. Còn người con gái Pa Dí lại hiện lên đẹp đẽ, khéo léo qua hình ảnh “tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng”. Không chỉ chăm chỉ, họ còn có ý chí chinh phục thiên nhiên: “chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng”. Qua đó, tác giả thể hiện niềm tự hào sâu sắc về dân tộc mình. Đoạn thơ giúp em thêm yêu quý những con người lao động bình dị, đồng thời nhắc nhở bản thân phải biết sống chăm chỉ, kiên cường và trân trọng bản sắc dân tộc.

Câu 2

Trong cuộc sống hiện nay, tinh thần dám đổi mới của thế hệ trẻ có vai trò vô cùng quan trọng. Đổi mới giúp con người sáng tạo, tự tin và thích nghi với sự phát triển không ngừng của xã hội. Nhiều bạn trẻ ngày nay mạnh dạn theo đuổi ước mơ, ứng dụng công nghệ vào học tập, làm việc và khởi nghiệp. Họ không ngại thử thách, sẵn sàng học hỏi những điều mới để phát triển bản thân. Tinh thần ấy góp phần tạo nên một thế hệ năng động, hiện đại và đầy nhiệt huyết. Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là sống bốc đồng hay chạy theo những điều khác lạ một cách thiếu suy nghĩ. Người trẻ cần biết đổi mới đúng hướng, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Là học sinh, em cần rèn luyện tư duy sáng tạo, chăm chỉ học tập và mạnh dạn thể hiện ý tưởng của mình. Có như vậy, thế hệ trẻ mới có thể góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển và văn minh hơn.

Câu 1

- Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do

Câu 2

- Những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai, con gái trong đoạn trích là:

• “Con trai trần trong mặt trời nắng cháy
  Ép đá xanh thành rượu uống hàng ngày”
• “Con gái đẹp trong sương giá đông sang
  Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng.”

Câu 3

Biện pháp tu từ trong hai dòng thơ:

“Biết gọi gió, gọi mưa, gọi nắng
Chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng”

• Biện pháp tu từ: liệt kê, điệp từ (“gọi”), phóng đại.
• Tác dụng: nhấn mạnh sức mạnh, ý chí, sự chăm chỉ và khả năng chinh phục thiên nhiên của con người Pa Dí; đồng thời thể hiện niềm tự hào của tác giả về dân tộc mình.

Câu 4

- Qua đoạn trích, tác giả thể hiện tình yêu quê hương, niềm tự hào sâu sắc về dân tộc Pa Dí nhỏ bé nhưng kiên cường, chăm chỉ lao động, giàu sức sống và luôn hướng tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Câu 5

- Bài học em rút ra từ đoạn trích:
Cần biết yêu quý quê hương, dân tộc mình; sống chăm chỉ, kiên cường, vượt khó và đoàn kết để xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn.

Câu 1:

"Chiếc lá đầu tiên" của Hoàng Nhuận Cầm là một trong những bài thơ hay nhất về hoài niệm tuổi học trò. Về nội dung, bài thơ không chỉ đơn thuần là nỗi nhớ trường lớp, thầy cô hay những kỷ niệm "hoa súng", "tiếng ve" mà sâu sắc hơn, đó là tiếng lòng của một người đã đi qua tuổi trẻ, nhìn lại mối tình đầu trong trẻo nhưng đầy tiếc nuối. Hình ảnh "chiếc lá đầu tiên" biểu tượng cho sự khởi đầu thuần khiết, đồng thời cũng là sự đánh dấu thời khắc tuổi ngây ngô vĩnh viễn khép lại. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu biến hóa linh hoạt theo mạch cảm xúc, từ sôi nổi đến trầm lắng. Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, sử dụng các biện pháp tu từ như điệp từ "nỗi nhớ", nhân hóa "cây bàng", "phượng hồng" giúp vạn vật trở nên có linh hồn. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa cái tôi trữ tình tha thiết và bút pháp lãng mạn đã tạo nên một không gian hoài niệm mênh mang, khiến bài thơ luôn chạm đến những góc khuất tinh tế nhất trong trái tim người đọc.

Câu 2:

Câu 1:

Thể thơ: Tự do 

Câu 2

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Câu 3:

• 5 hình ảnh, dòng thơ tiêu biểu:
• "Chùm phượng hồng yêu dấu ấy rời tay".
• "Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước".
• "Một lớp học buâng khuâng màu xanh rủ".
• "Sân trường đêm - rụng xuống trái bàng đêm".
• "Hết thời cầm dao khắc lăng nhăng lên bàn ghế cũ".
• Điểm đặc biệt của những kỉ niệm: Đó là những kỉ niệm vô cùng tinh khôi, trong sáng và pha chút nghịch ngợm của tuổi học trò ("khắc lăng nhăng lên bàn ghế"). Chúng gắn liền với những âm thanh, màu sắc đặc trưng của mùa hè và tình cảm đầu đời chớm nở, khiến người đọc cảm nhận được sự nuối tiếc về một thời vàng son đã xa.
• Câu 4:
• Biện pháp tu từ: Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác ("tiếng ve" - thính giác được cảm nhận bằng thị giác "trong veo" và xúc giác/tác động vật lý "xé đôi").
• Tác dụng:
• • Làm cho âm thanh tiếng ve trở nên hữu hình, sắc lẹm và có sức công phá mạnh mẽ vào không gian yên tĩnh.
  • Gợi tả cái tĩnh lặng tuyệt đối của mặt hồ trước khi tiếng ve vang lên, đồng thời nhấn mạnh sự ngỡ ngàng, thảng thốt của lòng người khi nhận ra mùa hè (thời điểm chia xa) đã đến.
  • Tăng tính biểu cảm và sự sinh động cho lời thơ.
  • Câu 5:
  • Hình ảnh ấn tượng: "Chiếc lá buổi đầu tiên".
  • Vì sao: Đây là hình ảnh mang tính biểu tượng cao. Nó không chỉ là cái tên của bài thơ mà còn đại diện cho những gì nguyên sơ, trong trẻo và quý giá nhất của tuổi học trò. Dù thời gian có trôi qua, dù tác giả có đi xa đến đâu, việc không tìm thấy "chiếc lá đầu tiên" trên sân trường cũ cho thấy sự nuối tiếc khôn nguôi về một thời thanh xuân không bao giờ trở lại.

CÂU 1:

Trong cuộc sống, mỗi con người là một cá thể riêng biệt với suy nghĩ, tính cách và lối sống khác nhau, vì vậy việc tôn trọng sự khác biệt của người khác là vô cùng cần thiết. Khi biết tôn trọng sự khác biệt, chúng ta sẽ có cái nhìn cởi mở hơn, dễ dàng thấu hiểu và đồng cảm với người xung quanh. Điều này giúp xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp, tránh được những mâu thuẫn không đáng có do định kiến hay phán xét vội vàng. Ngược lại, nếu không biết tôn trọng sự khác biệt, con người dễ trở nên bảo thủ, ích kỉ và áp đặt suy nghĩ của mình lên người khác. Trong một xã hội hiện đại, sự đa dạng chính là yếu tố làm nên sự phát triển, vì mỗi người đều đóng góp những giá trị riêng. Do đó, mỗi chúng ta cần học cách lắng nghe, chấp nhận và tôn trọng sự khác biệt, bởi đó không chỉ là biểu hiện của sự văn minh mà còn là cách để hoàn thiện bản thân.

CÂU 2:

Bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư là một tác phẩm giàu cảm xúc, thể hiện nỗi nhớ thương tha thiết về người mẹ đã khuất cùng những kỉ niệm tuổi thơ trong trẻo. Ngay từ những câu thơ đầu, hình ảnh “nắng mới” hiện lên vừa tươi sáng vừa gợi cảm giác hoài niệm. Tiếng gà trưa, ánh nắng và không gian quen thuộc đã đánh thức trong lòng nhân vật trữ tình những kí ức xưa cũ.

Nỗi nhớ mẹ được thể hiện sâu sắc qua những dòng thơ giản dị mà xúc động. Hình ảnh người mẹ hiện lên qua những chi tiết gần gũi như “áo đỏ”, “giậu phơi”, gợi nên một cuộc sống bình dị nhưng đầy yêu thương. Đặc biệt, câu thơ “Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời” như một lời bộc bạch chân thành, thể hiện tình cảm tha thiết của người con đối với mẹ.

Không chỉ dừng lại ở nỗi nhớ, bài thơ còn mang màu sắc tiếc nuối khi người mẹ đã không còn. Hình ảnh mẹ trở nên mờ xa trong kí ức, chỉ còn lại những kỉ niệm chập chờn, khiến nỗi buồn càng thêm sâu lắng. Giọng điệu thơ nhẹ nhàng, tha thiết, kết hợp với những hình ảnh giàu sức gợi đã tạo nên một không gian trữ tình đậm chất hoài niệm.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, giàu cảm xúc, hình ảnh gần gũi và giọng điệu man mác buồn. Tất cả góp phần làm nổi bật chủ đề tình mẫu tử thiêng liêng và nỗi nhớ quá khứ.

“Nắng mới” không chỉ là lời nhớ mẹ mà còn là tiếng lòng của những ai đã từng trải qua mất mát, khiến người đọc thêm trân trọng tình cảm gia đình và những kỉ niệm tuổi thơ.

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính:
→ Nghị luận

Câu 2

2 cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1):

• tằn tiện ↔ phung phí
• hào phóng ↔ keo kiệt
  (hoặc: ở nhà ↔ ưa bay nhảy)

Câu 3

→ Vì mỗi người có một hoàn cảnh, cách sống và suy nghĩ khác nhau. Việc đánh giá người khác thường mang tính chủ quan, phiến diện và dễ bị chi phối bởi định kiến. Nếu phán xét vội vàng, ta có thể hiểu sai và gây tổn thương cho người khác.

Câu 4

Hiểu về quan điểm: “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó”

→ Câu nói nhấn mạnh:

• Định kiến vốn đã tiêu cực, nhưng nguy hiểm hơn là khi ta chấp nhận bị nó chi phối.
• Khi đó, ta sẽ đánh mất suy nghĩ độc lập, sống theo cách nhìn áp đặt của người khác.
• Điều này khiến con người trở nên hạn hẹp, thiếu tự do và không còn là chính mình.

Câu 5

Thông điệp rút ra:

→ Cần biết tôn trọng sự khác biệt, không vội vàng phán xét người khác và phải sống theo suy nghĩ, cảm nhận đúng đắn của bản thân, tránh để định kiến chi phối.

Câu 1:

Đoạn thơ trong bài Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi nhớ da diết về tuổi thơ và những đổi thay của làng quê. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” như một hành trình trở về ký ức, nơi lưu giữ những kỷ niệm trong trẻo. Tuy nhiên, cảnh làng quê hiện tại đã khác xưa: bạn bè rời làng mưu sinh, đồng ruộng không đủ nuôi sống con người, những nét đẹp bình dị như “dân ca”, “lũy tre” dần biến mất. Những câu thơ mang đậm nỗi buồn và sự tiếc nuối trước sự thay đổi của thời gian. Nghệ thuật của đoạn thơ nổi bật ở thể thơ tự do, ngôn ngữ giản dị mà giàu hình ảnh, cùng biện pháp liệt kê và đối lập giữa quá khứ – hiện tại, làm nổi bật sự đổi thay. Giọng thơ trầm lắng, tha thiết, thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc của tác giả. Qua đó, đoạn thơ không chỉ là nỗi nhớ cá nhân mà còn gợi lên suy nghĩ về việc gìn giữ những giá trị truyền thống của làng quê Việt Nam.

Câu 2:

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu đối với con người, đặc biệt là giới trẻ. Các nền tảng như Facebook, TikTok hay Instagram không chỉ là nơi kết nối bạn bè mà còn là không gian chia sẻ thông tin, thể hiện bản thân và cập nhật xu hướng. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích rõ rệt, mạng xã hội cũng mang đến không ít tác động tiêu cực, đòi hỏi mỗi người phải có nhận thức và cách sử dụng đúng đắn.

Trước hết, không thể phủ nhận những mặt tích cực của mạng xã hội. Đây là công cụ giúp con người kết nối dễ dàng dù khoảng cách địa lý xa xôi. Nhờ mạng xã hội, chúng ta có thể giữ liên lạc với bạn bè, người thân, học hỏi kiến thức mới và cập nhật tin tức nhanh chóng. Đặc biệt, trong học tập, học sinh có thể tham gia các nhóm học tập, trao đổi bài vở và tiếp cận nhiều nguồn tài liệu hữu ích. Ngoài ra, mạng xã hội còn là nơi để nhiều người thể hiện tài năng, sáng tạo nội dung và thậm chí tạo ra thu nhập.

Tuy vậy, mạng xã hội cũng tồn tại nhiều mặt trái đáng lo ngại. Việc sử dụng quá nhiều thời gian cho mạng xã hội có thể khiến con người sao nhãng học tập, công việc và các mối quan hệ ngoài đời thực. Nhiều bạn trẻ bị cuốn vào thế giới ảo, sống phụ thuộc vào lượt thích, lượt xem mà quên đi giá trị thực của bản thân. Bên cạnh đó, thông tin trên mạng xã hội không phải lúc nào cũng chính xác, dễ dẫn đến hiểu lầm hoặc lan truyền tin giả. Tình trạng bạo lực mạng, bình luận tiêu cực cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, đặc biệt là học sinh.

Vì vậy, mỗi người cần có ý thức sử dụng mạng xã hội một cách hợp lý. Cần biết chọn lọc thông tin, không tin tưởng mù quáng và không chia sẻ những nội dung chưa được kiểm chứng. Đồng thời, nên cân đối thời gian sử dụng, ưu tiên cho học tập và các hoạt động ngoài đời thực. Gia đình và nhà trường cũng cần định hướng để học sinh sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh.

Tóm lại, mạng xã hội là một công cụ hữu ích nếu được sử dụng đúng cách, nhưng cũng có thể trở thành con dao hai lưỡi nếu lạm dụng. Vì thế, mỗi người, đặc biệt là giới trẻ, cần trang bị cho mình ý thức và kỹ năng để tận dụng tối đa lợi ích mà mạng xã hội mang lại, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực của nó.

Câu 1: thể thơ tự do

Câu 2: Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ:

xanh, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư

Câu 3: Hạnh phúc được ví như quả chín, mang vẻ đẹp nhẹ nhàng, sâu lắng, không ồn ào mà êm đềm, tinh tế, đem lại cảm giác bình yên trong tâm hồn.

Câu 4:

Tác dụng của biện pháp so sánh:

• Làm cho hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động
• Thể hiện hạnh phúc như dòng sông vô tư trôi, tự nhiên, không toan tính
• Qua đó nhấn mạnh: hạnh phúc là sự tự do, thanh thản, không ràng buộc

Câu 5:

Tác giả cho rằng hạnh phúc là những điều giản dị, nhẹ nhàng, tự nhiên, không cần quá lớn lao hay phức tạp. Đó có thể là những khoảnh khắc bình yên, trong trẻo trong cuộc sống.