a. Vì sao đã có phép lặp từ mà đoạn văn vẫn rời rạc?

Mặc dù các câu có lặp từ “hiền tài”, nhưng nội dung các câu không triển khai theo một mạch ý thống nhất, mỗi câu nói một ý tách biệt, không liên kết theo quan hệ:

• giải thích → mở rộng → dẫn chứng → kết luận

Thay vào đó, chúng chỉ liệt kê rời rạc các ý khác nhau về hiền tài, không có câu nào nối tiếp hoặc làm rõ cho câu trước.

→ Lặp từ chỉ tạo liên kết hình thức, nhưng không có liên kết nội dung nên đoạn văn vẫn rời rạc.

b. Đoạn văn đã mắc lỗi mạch lạc như thế nào?

Đoạn văn mắc lỗi lạc đề / thiếu thống nhất chủ đề:

• Câu 1 nói về việc Nhà nước coi trọng hiền tài.
• Câu 2 nói sang năng lực vượt trội của hiền tài.
• Câu 3 lại chuyển sang hiền tài thời nào cũng có.
• Câu 4 tiếp tục một ý khác: nhân dân ghi nhớ tên tuổi hiền tài.

Các ý này không xoay quanh một luận điểm chung, cũng không phát triển theo một trình tự logic.

→ Vì vậy đoạn văn thiếu mạch lạc, các câu không hướng về một chủ ý duy nhất, khiến bài viết “nhảy ý” và rời rạc.

a. Tại sao đây được coi là một đoạn văn?

Đoạn trích được coi là một đoạn văn vì:

• Nó có một chủ đề thống nhất: bản chất con người vốn giàu lòng đồng cảm và chỉ người thật sự thông minh – không bị áp lực xã hội làm mất đi sự đồng cảm ấy – mới trở thành “nghệ sĩ”.
• Các câu đều phát triển xoay quanh một ý chính, không rời khỏi chủ đề.
• Hình thức trình bày theo một cụm câu liên tiếp, kết thúc bằng dấu chấm, ngắt đoạn rõ ràng.

→ Vì có chủ đề, cấu tạo và hình thức của một đoạn văn nên được xem là đoạn văn hoàn chỉnh.

b. Chỉ ra mạch lạc giữa các câu trong đoạn văn

Các câu trong đoạn văn mạch lạc vì:

1. Câu 1 nêu luận điểm:
   Con người vốn có nghệ thuật, giàu lòng đồng cảm.
2. Câu 2 giải thích và mở rộng:
   Vì chịu áp lực xã hội nên lòng đồng cảm bị che lấp, mai một.
3. Câu 3 bổ sung luận cứ:
   Người thông minh thì không để hoàn cảnh làm mất lòng đồng cảm.
4. Câu 4 kết luận:
   Những người giữ được lòng đồng cảm ấy chính là “nghệ sĩ”.

→ Các câu nối tiếp theo quan hệ nguyên nhân → kết quả → mở rộng → kết luận, tạo thành mạch suy nghĩ liền lạc, chặt chẽ.

c. Dấu hiệu cho thấy đoạn văn này liên kết với đoạn văn kề trước

Đoạn văn này có sự liên kết với đoạn trước nhờ:

• Từ “nói cách khác”: đây là tín hiệu rõ nhất cho thấy người viết đang diễn đạt lại, khái quát lại hoặc chuyển ý từ đoạn trước.
• Nó cho biết đoạn này tiếp nối, giải thích lại ý của đoạn văn kề trước trong văn bản Yêu và đồng cảm.

→ Nhờ cụm từ chuyển ý này, hai đoạn văn có sự liên kết chặt chẽ về nội dung.

d. Những từ ngữ được lặp lại? Tác dụng?

Từ ngữ được lặp nhiều lần:

• “lòng đồng cảm”
• “con người” (ý lặp, thông qua các đại từ “người ta”, “những người ấy”)
• “nghệ sĩ” xuất hiện 2 lần (trực tiếp và qua mô tả “con người ta vốn là nghệ thuật”).

Tác dụng của việc lặp từ:

• Nhấn mạnh chủ đề chính: lòng đồng cảm là bản chất quý giá của con người, và người giữ được nó là nghệ sĩ.
• Tạo sự liên kết hình thức giữa các câu trong đoạn.
• Làm cho lập luận mạch lạc, rõ ràng và có chiều sâu cảm xúc.

Văn bản mạch lạc vì giữ một tư tưởng xuyên suốt và triển khai hợp lý; liên kết chặt chẽ nhờ lặp, thế, nối và lập luận logic.
Nhờ vậy, tư tưởng “hiền tài là nguyên khí” được trình bày rõ ràng, thuyết phục và sâu sắc.