Trong đoạn trích chèo Trương Viên, nhân vật Thị Phương hiện lên như một hình tượng tiêu biểu cho vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam. Trước hết, Thị Phương là người con dâu hiếu thảo, giàu tình nghĩa. Trong cảnh lưu lạc nơi rừng sâu, khi đối mặt với cái chết, nàng không hề nghĩ đến bản thân mà một mực xin được thế mạng để cứu mẹ chồng. Hành động ấy thể hiện tấm lòng hi sinh cao cả, đặt đạo hiếu lên trên cả sự sống của mình. Không chỉ vậy, Thị Phương còn là người phụ nữ nhân hậu, giàu đức hi sinh và bản lĩnh. Trước những thế lực hung dữ như quỷ dữ, hổ thần, nàng vẫn giữ được sự bình tĩnh, lời lẽ khẩn cầu đầy nghĩa tình, khiến cả thần linh cũng phải cảm động mà tha mạng. Qua đó, nhân vật Thị Phương không chỉ là hình ảnh người phụ nữ chịu nhiều gian khổ mà còn là biểu tượng cho sức mạnh của đạo đức, của tình người. Hình tượng ấy góp phần khẳng định giá trị nhân văn sâu sắc của nghệ thuật chèo cổ Việt Nam.

Câu2

Trong xã hội hiện đại, khi nhịp sống ngày càng nhanh và áp lực học tập, công việc ngày càng lớn, không ít bạn trẻ đang dần hình thành một thói quen đáng lo ngại: “bỏ quên” gia đình. Dù không cố ý, nhưng sự thờ ơ ấy đã và đang làm phai nhạt tình cảm gia đình, ảnh hưởng sâu sắc đến nhân cách và hạnh phúc của mỗi con người. Vì vậy, việc từ bỏ thói quen này là điều vô cùng cần thiết.

“Bỏ quên” gia đình không có nghĩa là rời xa hay chối bỏ gia đình, mà là thái độ thiếu quan tâm trong đời sống tinh thần. Đó là khi người trẻ ít trò chuyện với cha mẹ, không còn chia sẻ niềm vui nỗi buồn, dần xem những hi sinh thầm lặng của gia đình là điều hiển nhiên. Sự vô tâm ấy diễn ra âm thầm nhưng kéo dài, khiến khoảng cách giữa các thành viên trong gia đình ngày càng lớn.

Biểu hiện của thói quen này khá phổ biến. Nhiều bạn trẻ dành phần lớn thời gian cho điện thoại, mạng xã hội, bạn bè mà hiếm khi ngồi ăn cơm cùng gia đình. Có người cáu gắt khi cha mẹ hỏi han, chỉ tìm về gia đình khi gặp khó khăn, còn khi ổn định lại tiếp tục thờ ơ. Không ít bậc cha mẹ sống chung với con nhưng vẫn cảm thấy cô đơn ngay trong chính ngôi nhà của mình.

Thói quen “bỏ quên” gia đình gây ra những tác hại nghiêm trọng. Trước hết, nó làm rạn nứt tình cảm gia đình, khiến cha mẹ tổn thương và buồn tủi. Lâu dần, người trẻ cũng đánh mất điểm tựa tinh thần quan trọng nhất của cuộc đời, dễ rơi vào cảm giác trống rỗng, cô đơn. Nguy hiểm hơn, thói quen này còn làm mai một những giá trị đạo đức truyền thống như lòng hiếu thảo, sự biết ơn. Khi không biết trân trọng gia đình, con người dễ sống ích kỉ, chỉ nghĩ đến bản thân. Đến khi cha mẹ không còn bên cạnh, sự hối hận có thể trở thành nỗi day dứt không gì bù đắp được.

Từ bỏ thói quen “bỏ quên” gia đình mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Gia đình trở nên ấm áp hơn, các thành viên thấu hiểu và gắn bó với nhau hơn, đồng thời người trẻ cũng có thêm động lực tinh thần để vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Thói quen này hình thành chủ yếu do áp lực học tập, công việc, sự chi phối mạnh mẽ của công nghệ và mạng xã hội, cùng với việc thiếu ý thức giữ gìn giá trị gia đình.

Để khắc phục, cần có những giải pháp đồng bộ. Về phía cá nhân, mỗi bạn trẻ cần thay đổi nhận thức, hiểu rằng gia đình là điều không gì thay thế được; hãy chủ động dành thời gian cho cha mẹ, hỏi han, trò chuyện, giúp đỡ những việc nhỏ và biết nói lời yêu thương. Về phía gia đình, cha mẹ cần lắng nghe, chia sẻ, tạo không khí ấm áp để con cái cảm thấy được thấu hiểu và gắn bó. Về phía nhà trường và xã hội, cần tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tuyên truyền về giá trị gia đình và lan tỏa những tấm gương hiếu thảo.

Gia đình là cội nguồn của yêu thương và là nền tảng hình thành nhân cách con người. Từ bỏ thói quen “bỏ quên” gia đình không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách để mỗi bạn trẻ sống nhân ái, trưởng thành và hạnh phúc hơn. Hãy trân trọng gia đình khi còn có thể, bởi đó là điều quý giá nhất trong cuộc đời mỗi chúng ta.

Câu 1. Xác định chủ đề của văn bản

ca ngợi phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam, đặc biệt là lòng hiếu thảo, đức hi sinh, nghĩa tình và tiết hạnh của Thị Phương trong cảnh lưu lạc, hiểm nguy. Đồng thời, văn bản cũng đề cao tình cảm mẹ chồng – nàng dâu nhân hậu, gắn bó, coi trọng đạo lý làm người.

Câu 2. Chỉ ra những lối nói, làn điệu xuất hiện trong văn bản

Trong văn bản xuất hiện các lối nói, làn điệu đặc trưng của chèo cổ, như:

Nói (nói thường, nói sử): dùng để kể chuyện, dẫn dắt tình huống (lời của người mẹ, lời trình bày của Thị Phương).

Nói lối: lời nói có nhịp điệu, giàu tính biểu cảm, chuyển tiếp sang hát.

Lời nhân vật mang tính ước lệ, khoa trương

(lời Thần rừng/Hổ): tạo màu sắc huyền ảo, kịch tính cho sân khấu chèo.

Câu 3. Qua hai lần suýt chết, Thị Phương hiện lên là một người phụ nữ như thế nào?

Qua hai lần đối diện với cái chết, Thị Phương hiện lên là người phụ nữ

Hiếu thảo, giàu đức hi sinh: sẵn sàng dâng mạng sống của mình để cứu mẹ chồng.

Nhân hậu, vị tha: không nghĩ đến bản thân, chỉ lo cho người khác.

Kiên cường, giàu bản lĩnh: dù gặp cảnh hiểm nghèo vẫn giữ trọn đạo nghia

Đây là hình tượng tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam truyền thống: “giàu tình, nặng nghĩa”.

Câu 4. Nhận xét về thái độ, cách ứng xử của người mẹ chồng đối với Thị Phương

Người mẹ chồng:

Yêu thương, trân trọng con dâu như con ruột.Nhân hậu, giàu tình mẫu tử, sẵn sàng nhận cái chết về mình để cứu con dâu

.Ứng xử đạo đức, cảm động, thể hiện mối quan hệ mẹ chồng – nàng dâu lý tưởng, trái ngược với những định kiến khắt khe thường thấy Tình cảm ấy làm nổi bật hơn giá trị nhân vân của tpham

Câu 5. Bài học rút ra cho bản thân và chia sẻ suy nghĩ

Qua đoạn trích, có thể rút ra nhiều bài học ý nghĩa:

Sống nhân ái, biết hi sinh vì ngườikhác.

Giữ gìn và trân trọng đạo hiếu, đạo nghĩa trong gia đình.

Biết yêu thương, cảm thông giữa người với người, nhất là trong hoạn nạn.

Bài học tâm đắc nhất là bài học về lòng hiếu thảo và sự hi sinh. Trong cuộc sống hiện đại, không phải lúc nào sự hi sinh cũng lớn lao như trong tác phẩm, nhưng chỉ cần biết quan tâm, chia sẻ, sống có trách nhiệm với người thân thì đó đã là cách giữ gìn những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Câu1

Bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão là tác phẩm tiêu biểu cho hào khí Đông A thời Trần, thể hiện vẻ đẹp lí tưởng và khát vọng cống hiến của con người trung đại. Về nội dung, hai câu đầu khắc họa hình ảnh người tráng sĩ và quân đội nhà Trần với tư thế hiên ngang, khí thế mạnh mẽ. Hình ảnh “tam quân tì hổ khí thôn ngưu” đã làm nổi bật sức mạnh dũng mãnh, tinh thần chiến đấu oai hùng của quân đội, qua đó thể hiện niềm tự hào sâu sắc của tác giả về sức mạnh dân tộc. Hai câu sau bộc lộ chí làm trai cao đẹp: con người sống phải gắn với công danh, với trách nhiệm đối với đất nước. Nỗi “thẹn” khi chưa trả xong nợ công danh cho thấy nhân cách lớn lao, khiêm nhường và khát vọng lập công không ngừng của người anh hùng.Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật cô đọng, hình ảnh mang tính biểu tượng, biện pháp so sánh và phóng đại giàu sức gợi. Tất cả góp phần làm nên một tác phẩm ngắn gọn mà hàm súc, giàu ý nghĩa tư tưởng.

Câu2:

Bài Làm

Trong mọi giai đoạn lịch sử, thế hệ trẻ luôn giữ vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của đất nước. Ngày nay, khi Việt Nam đang từng bước hội nhập sâu rộng với thế giới, trách nhiệm của thế hệ trẻ không chỉ là tiếp nối truyền thống cha ông mà còn là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc bằng tri thức, bản lĩnh và hành động cụ thể.

Trước hết, trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước có thể hiểu là ý thức sống, học tập và cống hiến nhằm góp phần vào sự phát triển chung của dân tộc. Đó là việc mỗi người trẻ biết đặt lợi ích của cộng đồng, của quốc gia bên cạnh lợi ích cá nhân, đồng thời không ngừng hoàn thiện bản thân để trở thành công dân có ích cho xã hội.

Biểu hiện rõ nhất của tinh thần trách nhiệm ở thế hệ trẻ là thái độ nghiêm túc trong học tập và rèn luyện. Người trẻ có trách nhiệm sẽ chủ động tiếp thu tri thức, làm chủ khoa học – công nghệ, trau dồi đạo đức và kĩ năng sống. Bên cạnh đó, trách nhiệm còn thể hiện ở việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, tôn trọng lịch sử, biết ơn những thế hệ đã hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Nhiều bạn trẻ ngày nay đã tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, bảo vệ môi trường, hỗ trợ cộng đồng, qua đó lan tỏa những giá trị sống tốt đẹp.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, vẫn còn một bộ phận giới trẻ sống thiếu trách nhiệm. Họ lười học, thờ ơ với các vấn đề của xã hội, chạy theo lối sống thực dụng, hưởng thụ, thiếu lí tưởng và mục tiêu sống rõ ràng. Những biểu hiện này nếu kéo dài sẽ gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng.

Việc sống thiếu trách nhiệm không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến bản thân người trẻ mà còn tác động xấu đến sự phát triển của đất nước. Một thế hệ thiếu tri thức, thiếu đạo đức và bản lĩnh sẽ khiến xã hội trì trệ, đất nước tụt hậu so với các quốc gia khác. Đồng thời, sự mai một các giá trị văn hóa truyền thống có thể làm phai nhạt bản sắc dân tộc trong quá trình hội nhập.