Câu 1. Xác định thể loại của văn bản “Chén thuốc độc”.

→ Văn bản thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2. Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức ngôn ngữ nào?

→ Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức độc thoại (độc thoại nội tâm) của nhân vật Thầy Thông Thu.

⸻

Câu 3. Chỉ ra một số lời chỉ dẫn sân khấu trong văn bản. Các chỉ dẫn sân khấu này có vai trò gì?

* Một số lời chỉ dẫn sân khấu:

* “(Bóp trán nghĩ ngợi)”

* “(Một lát lại nói)”

* “(Một mình, thở dài)”

* “(Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc…)”

* “(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)”

* Vai trò:

* Giúp người đọc hình dung rõ hành động, tâm trạng và trạng thái của nhân vật.

* Thể hiện sự đau khổ, dằn vặt, tuyệt vọng của Thầy Thông Thu.

* Làm cho đoạn kịch sinh động, chân thực và giàu tính biểu cảm hơn.

⸻

Câu 4. Phân tích diễn biến, sự thay đổi tâm lí của thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai và hồi thứ Ba.

* Hồi thứ Hai:

Thầy Thông Thu tỉnh ngộ khi nhận ra mình đã ăn chơi, tiêu xài hoang phí khiến gia sản tiêu tan, nợ nần chồng chất. Nhân vật cảm thấy hối hận, tự trách bản thân vì không nghe lời khuyên của bạn bè, làm khổ gia đình và đánh mất danh dự.

* Hồi thứ Ba:

Tâm trạng chuyển sang tuyệt vọng và bế tắc. Thầy Thông Thu nghĩ đến cái chết để giải thoát khỏi nợ nần và sự nhục nhã. Tuy nhiên, khi chuẩn bị uống thuốc độc, nhân vật lại dao động, nhớ đến mẹ, vợ và em trai. Điều đó cho thấy nhân vật vẫn còn tình cảm gia đình và khát vọng được sống.

⸻

Câu 5. Em có đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu không? Vì sao? (5–7 dòng)

→ Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Dù nhân vật đang rơi vào hoàn cảnh bế tắc, nợ nần và đau khổ nhưng cái chết không phải là cách giải quyết đúng đắn. Con người cần dũng cảm đối mặt với sai lầm, cố gắng sửa chữa và làm lại cuộc đời. Hơn nữa, nếu chết đi thì mẹ, vợ và người thân của thầy sẽ càng đau khổ hơn. Qua đó, văn bản nhắc nhở mỗi người phải sống có trách nhiệm và biết vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

Câu 1

Trong đoạn trích Chén thuốc độc của Vũ Đình Long, diễn biến tâm lí của nhân vật Thông Thu được thể hiện rất chân thực và sâu sắc. Ban đầu, Thông Thu rơi vào trạng thái đau đớn, bàng hoàng khi nhận ra gia sản tiêu tan, nợ nần chồng chất chỉ vì lối sống ăn chơi, tiêu xài hoang phí của mình. Anh day dứt, tự trách bản thân vì không nghe lời khuyên của bạn bè, làm khổ mẹ và gia đình. Từ sự ân hận ấy, tâm trạng nhân vật dần chuyển sang tuyệt vọng. Thông Thu cảm thấy tương lai hoàn toàn bế tắc: tiền bạc mất hết, danh dự không còn, lại có nguy cơ vào tù nên nghĩ đến cái chết như một sự giải thoát. Tuy nhiên, khi cầm chén thuốc độc trên tay, nhân vật lại nhiều lần do dự. Anh nhớ đến mẹ già, vợ và em trai, lo lắng cho cuộc sống của họ nếu mình chết đi. Chính tình cảm gia đình đã khiến Thông Thu giằng xé dữ dội giữa sống và chết. Qua diễn biến tâm lí ấy, tác giả đã khắc họa bi kịch của một con người sa ngã nhưng vẫn còn lương tri và tình thân.

Câu 2

Trong cuộc sống hiện đại, việc chi tiêu là nhu cầu tất yếu của mỗi con người. Tuy nhiên, nếu không biết kiểm soát, thói quen tiêu xài hoang phí sẽ dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Từ cảnh “ném tiền qua cửa sổ” của nhân vật Thông Thu trong đoạn trích Chén thuốc độc, có thể thấy rõ thực trạng tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ hiện nay đang trở thành vấn đề đáng lo ngại.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, mua sắm theo cảm hứng, chạy theo vật chất mà không cân nhắc giá trị thực tế. Hiện nay, nhiều bạn trẻ sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để mua điện thoại đời mới, quần áo hàng hiệu, mỹ phẩm đắt tiền hay ăn uống, giải trí xa hoa dù thu nhập còn phụ thuộc gia đình. Không ít người còn “sống ảo”, thích thể hiện trên mạng xã hội nên cố gắng tiêu dùng để chứng tỏ bản thân.

Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tâm lí đua đòi, muốn khẳng định mình trước bạn bè. Bên cạnh đó, sự phát triển của mạng xã hội và quảng cáo khiến giới trẻ dễ bị cuốn vào lối sống hưởng thụ. Nhiều người thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân, chưa hiểu giá trị của đồng tiền do chưa từng trải qua khó khăn trong lao động kiếm sống. Ngoài ra, việc mua hàng trả góp hay thanh toán trực tuyến quá dễ dàng cũng khiến người trẻ tiêu tiền mà không cân nhắc hậu quả lâu dài.

Tiêu xài thiếu kiểm soát để lại nhiều tác hại. Trước hết, nó khiến nhiều bạn trẻ rơi vào cảnh nợ nần, áp lực tài chính và phụ thuộc vào gia đình. Có người vì muốn đáp ứng nhu cầu vật chất mà nói dối cha mẹ, vay mượn khắp nơi hoặc thậm chí làm những việc sai trái. Thói quen này còn khiến con người trở nên thực dụng, chỉ coi trọng hình thức bên ngoài mà quên đi giá trị tri thức và nhân cách. Về lâu dài, nếu không thay đổi, người trẻ sẽ khó xây dựng cuộc sống ổn định và dễ rơi vào khủng hoảng giống như bi kịch của Thông Thu.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều bạn trẻ biết sống tiết kiệm và chi tiêu hợp lí. Họ lập kế hoạch tài chính rõ ràng, ưu tiên những nhu cầu cần thiết và biết đầu tư cho học tập, phát triển bản thân. Đây là lối sống tích cực cần được lan tỏa.

Mỗi người trẻ cần hiểu rằng giá trị của bản thân không nằm ở những món đồ đắt tiền mà ở tri thức, nhân cách và sự cố gắng. Vì vậy, cần học cách quản lí chi tiêu, phân biệt nhu cầu cần thiết với sở thích nhất thời, tránh chạy theo vật chất và lối sống phô trương. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục cho giới trẻ ý thức tiết kiệm và trách nhiệm với đồng tiền.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm có thể dẫn con người đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Qua bi kịch của Thông Thu, mỗi người cần rút ra bài học về lối sống có trách nhiệm, biết làm chủ bản thân và trân trọng giá trị của đồng tiền.