Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Văn bản của Nguyễn Ngọc Tư là một tản văn giàu tính thời sự, phản ánh sâu sắc thực trạng xuống cấp trong cách ứng xử giữa con người với con người trong xã hội hiện đại. Tác giả mở ra câu chuyện bằng một “vết rạn” trong tình yêu, khi người y sĩ quên đi y đức, biến nỗi đau của bệnh nhân thành công cụ “câu like”. Từ đó, vấn đề được mở rộng: sự vô cảm không còn là hiện tượng cá biệt mà đã trở thành phổ biến, len lỏi vào nhiều khía cạnh đời sống, đặc biệt qua mạng xã hội và truyền thông. Những dẫn chứng về tin đồn thất thiệt, những hành vi “hôi của”, hay sự đắn đo trước sinh mạng con người cho thấy một thực tế đáng lo ngại: con người dần đánh mất khả năng đồng cảm. Giọng văn nhẹ nhàng nhưng thấm thía, giàu suy tư, kết hợp với hình ảnh giàu sức gợi như “mồi người”, “lời nguyền” đã tạo nên ám ảnh sâu sắc. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp: trong một thế giới kết nối, điều cần giữ gìn nhất chính là tình người, bởi nếu đánh mất nó, con người sẽ ngày càng xa cách dù đang ở rất gần nhau.

Câu 2 (khoảng 600 chữ):

Trong xã hội hiện đại, khi đời sống vật chất ngày càng phát triển và công nghệ kết nối con người nhanh chóng hơn bao giờ hết, thì một nghịch lý đáng buồn lại xuất hiện: con người trở nên thờ ơ, vô cảm với nhau. Đây không chỉ là một hiện tượng cá biệt mà đã trở thành vấn đề đáng suy ngẫm, ảnh hưởng sâu sắc đến đạo đức và chất lượng đời sống xã hội.

Thờ ơ, vô cảm là trạng thái con người thiếu quan tâm, không rung động trước nỗi đau, niềm vui hay số phận của người khác. Biểu hiện của nó rất đa dạng: thấy người gặp nạn nhưng không giúp đỡ, chứng kiến bất công nhưng im lặng, hay thậm chí quay phim, chụp ảnh người gặp nạn để đăng tải lên mạng nhằm thu hút sự chú ý. Trong đời sống hằng ngày, không khó để bắt gặp những trường hợp tai nạn giao thông nhưng người qua đường chỉ đứng nhìn, hoặc những thông tin sai lệch lan truyền nhanh chóng mà ít ai kiểm chứng. Tất cả cho thấy một sự lạnh lùng đáng sợ đang len lỏi trong xã hội.

Nguyên nhân của hiện tượng này đến từ nhiều phía. Trước hết là lối sống thực dụng, đề cao lợi ích cá nhân khiến con người dần thu hẹp sự quan tâm đến người khác. Bên cạnh đó, sự phát triển của mạng xã hội khiến nhiều người bị cuốn vào “thế giới ảo”, nơi cảm xúc dễ bị chai sạn và giá trị thật bị bóp méo. Áp lực cuộc sống, sự bận rộn mưu sinh cũng khiến con người ít thời gian và năng lượng để quan tâm đến xung quanh. Ngoài ra, tâm lý sợ liên lụy, sợ trách nhiệm cũng góp phần khiến người ta chọn cách đứng ngoài.

Hậu quả của sự vô cảm là vô cùng nghiêm trọng. Nó làm suy giảm các giá trị đạo đức, khiến xã hội trở nên lạnh lẽo, thiếu tình người. Khi con người không còn biết yêu thương và chia sẻ, các mối quan hệ trở nên rời rạc, niềm tin xã hội bị xói mòn. Nguy hiểm hơn, sự vô cảm có thể gián tiếp gây ra những bi kịch đáng tiếc khi người gặp nạn không được giúp đỡ kịp thời. Một xã hội mà con người quay lưng với nhau sẽ khó có thể phát triển bền vững.

Tuy nhiên, không phải xã hội chỉ toàn những gam màu tối. Vẫn có rất nhiều tấm gương giàu lòng nhân ái, sẵn sàng giúp đỡ người khác trong hoạn nạn. Những hành động đẹp ấy cần được lan tỏa để khơi dậy niềm tin và đánh thức sự đồng cảm trong mỗi người.

Để khắc phục tình trạng vô cảm, trước hết mỗi cá nhân cần tự ý thức rèn luyện lòng nhân ái, biết quan tâm, sẻ chia với người xung quanh. Gia đình và nhà trường cần giáo dục đạo đức, nuôi dưỡng tâm hồn cho thế hệ trẻ. Đồng thời, xã hội cần lên án những hành vi vô cảm, cổ vũ những nghĩa cử cao đẹp. Đặc biệt, mỗi người cần sử dụng mạng xã hội một cách có trách nhiệm, không tiếp tay cho những nội dung phản cảm, vô nhân đạo.

sự thờ ơ, vô cảm là một căn bệnh tinh thần nguy hiểm trong xã hội hiện đại. Chỉ khi con người biết yêu thương, đồng cảm và hành động vì nhau, xã hội mới thực sự trở nên tốt đẹp và đáng sống hơn.

l

Câu 1.
Văn bản thuộc thể loại tản văn (văn xuôi nghị luận – cảm nhận xã hội).

Câu 2.
Đề tài của văn bản:
→ Phản ánh sự vô cảm, lệch lạc trong cách ứng xử giữa con người với con người, đặc biệt trong bối cảnh mạng xã hội và truyền thông phát triển; đồng thời đặt ra vấn đề về đạo đức, lòng nhân ái trong đời sống hiện đại.

Câu 3.
Biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng qua hàng loạt các sự việc: tin bắp luộc có pin đèn, hủ tiếu có chuột cống, chè có thuốc rầy, tin đồn ngộ độc…

Tác dụng:

• Làm nổi bật sự dồn dập, lan tràn của các tin đồn thất thiệt trong xã hội.
• Nhấn mạnh hậu quả nghiêm trọng: người buôn bán lương thiện bị ảnh hưởng, mất kế sinh nhai.
• Gợi cảm giác hoang mang, bất an cho người đọc về môi trường thông tin.
• Qua đó, tác giả phê phán thói “câu view”, thiếu trách nhiệm, vô cảm của một bộ phận người dùng mạng và truyền thông.

Câu 4.
Hai câu văn gợi ra nhiều suy nghĩ đáng lo ngại về thực trạng đạo đức hiện nay:

• Con người có xu hướng chỉ quan tâm đến lợi ích, hiện tượng bề ngoài (tiền, bia…) mà quên đi nỗi đau của người khác.
• Phản ánh sự vô cảm, thiếu tình người, thậm chí tranh giành trên nỗi bất hạnh của người khác.
• Cho thấy một bộ phận xã hội đang xuống cấp về đạo đức, thiếu ý thức giúp đỡ người gặp nạn.

→ Đây là lời cảnh tỉnh: con người cần sống có trách nhiệm, biết đồng cảm và sẻ chia.

Câu 5.
Những bài học rút ra từ văn bản:

• Cần giữ gìn lòng nhân ái, biết tôn trọng và cảm thông với người khác.
• Sử dụng mạng xã hội có ý thức, không lan truyền thông tin sai lệch hoặc khai thác nỗi đau của người khác để trục lợi.
• Biết phân biệt đúng – sai, thật – giả, không a dua theo đám đông.
• Luôn đặt đạo đức và tình người lên trên lợi ích cá nhân.
• Nhận thức rằng trong xã hội hiện đại, dù kết nối dễ dàng hơn nhưng con người vẫn cần chủ động gìn giữ sự gắn bó và thấu hiểu lẫn nhau.