câu 1 Đọc Những dặm đường xuân, em cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp Tết Việt và tình cảm tha thiết của con người với quê hương, xứ sở. Những câu văn mềm mại, thấm đượm chất trữ tình đã vẽ nên bức tranh xuân rộn ràng, ấm áp: chợ Tết đông vui, hàng hương, lá trầu, câu đối đỏ, tranh dân gian… Tất cả tạo nên linh hồn Tết – vừa giản dị, vừa thiêng liêng. Băng Sơn không chỉ miêu tả cảnh sắc mà còn lay động cảm xúc người đọc bằng những suy tư nhân văn: mong điều thiện nở hoa, mong con người sống tử tế, mong cuộc sống yên bình. Đặc biệt, nỗi lòng người xa quê được tái hiện chân chất, khiến mỗi độc giả đều bồi hồi nhớ về làng quê, về mẹ, về cánh đồng lúa xanh rờn, về quãng đời thơ ấu. Từ trang văn, em thấy yêu hơn ngày Tết dân tộc, trân trọng hơn những giá trị văn hóa truyền thống và cảm nhận rõ giá trị tinh thần mà mùa xuân mang đến: niềm tin, hi vọng, đoàn viên và khát vọng sống tốt đẹp hơn

câu 2 Trong dòng chảy hội nhập toàn cầu, mỗi dân tộc muốn tồn tại và phát triển bền vững phải biết giữ gìn bản sắc văn hóa của mình. Bản sắc văn hóa không chỉ là ngôn ngữ, trang phục, lễ hội mà còn là phong tục, đạo lý, lối sống và tâm hồn con người Việt Nam. Vì vậy, trách nhiệm bảo tồn và phát huy những giá trị ấy thuộc về mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ – lực lượng nòng cốt của tương lai đất nước.

Giữ gìn bản sắc văn hóa không phải là hoài cổ hay bảo thủ, mà là biết trân trọng cội nguồn. Khi giới trẻ hiểu lịch sử dân tộc, trân trọng tiếng Việt, tự hào về áo dài, về bánh chưng, múa lân, hát quan họ… đó là lúc văn hóa sống trong đời sống. Tuy nhiên, một bộ phận thanh niên hiện nay thờ ơ với truyền thống, sính ngoại, lạm dụng mạng xã hội, lai căng lối sống… Điều này khiến giá trị văn hóa có nguy cơ phai mờ. Vì vậy, người trẻ cần ý thức rõ vai trò của mình: học hỏi tinh hoa thế giới nhưng không đánh mất bản sắc Việt.

Trách nhiệm ấy thể hiện qua những hành động cụ thể: tôn trọng tiếng Việt, mặc áo dài trong dịp lễ, tham gia hoạt động văn hóa truyền thống, giới thiệu văn hóa Việt với bạn bè quốc tế, ứng xử văn minh, gìn giữ đạo hiếu, nghĩa tình, sống nhân ái. Bên cạnh đó, giới trẻ cần tiếp cận và sáng tạo để đưa văn hóa truyền thống vào đời sống hiện đại: bảo tồn di sản bằng công nghệ, làm phim dân gian, quảng bá ẩm thực, du lịch Việt Nam… Khi truyền thống được làm mới, văn hóa sẽ trường tồn.

Giữ gìn bản sắc văn hóa không chỉ là nghĩa vụ mà còn là niềm tự hào. Khi mỗi người trẻ ý thức và hành động, chúng ta không chỉ gìn giữ quá khứ mà còn dựng xây tương lai, để Việt Nam vừa hội nhập, vừa tỏa sáng với sắc màu riêng trên bản đồ văn hóa thế giới.

câu 1 Văn bản thuộc thể loại bút kí 

câu 2 Thời điểm tháng cuối năm – giáp Tết, đầu xuân.

câu 3 Khung cảnh làng quê hiện lên:

• Rộn ràng, náo nức phiên chợ cuối năm
• Hàng hóa Tết phong phú: vàng hương, nến, trầu cau…
• Nhà cửa, đình chùa được quét vôi trắng – như mặc áo mới
• Đồ trang trí Tết: câu đối đỏ, mía tím, tranh Đông Hồ, mâm ngũ quả…

→ Tất cả tạo nên không khí ấm áp, tươi mới, tràn đầy hy vọng và niềm vui chuẩn bị đón Tết.

câu 4

• Gợi không khí xuân bao trùm mọi người, mọi cảnh
• Thể hiện ước vọng bình yên, hạnh phúc, thiện lương
• Làm nổi bật niềm tin, hy vọng về một năm mới tốt đẹp

→ Khẳng định ý nghĩa nhân văn sâu sắc của mùa xuân và Tết cổ truyền.

câu 5

• Những cảm xúc rộn ràng, da diết trước khoảnh khắc cuối năm – đầu xuân
• Vẻ đẹp mùa xuân đất Việt: ấm áp, náo nức, chan chứa hi vọng
• Tình yêu quê hương, yêu văn hóa Tết và khát vọng sống nhân ái, hướng thiện

câu 1 Bánh chưng là món ăn truyền thống của dân tộc Việt Nam, gắn liền với Tết cổ truyền và tượng trưng cho lòng biết ơn tổ tiên. Quy trình làm bánh chưng tuy giản dị nhưng chứa đựng nhiều công phu. Trước hết, người làm chuẩn bị nguyên liệu gồm gạo nếp, đỗ xanh, thịt ba chỉ, lá dong, lạt buộc. Gạo nếp được vo sạch, ngâm nước để hạt dẻo và thơm. Đỗ xanh đồ chín rồi giã nhuyễn, trộn với gia vị. Thịt lợn tẩm ướp tiêu, hành cho đậm đà. Khi gói, người ta đặt lá dong thành khuôn vuông, xếp gạo, đỗ, thịt rồi phủ lớp gạo cuối cùng, gói chặt và buộc lạt ngay ngắn. Bánh được luộc trong nồi lớn suốt 10–12 tiếng. Lửa hồng tí tách, nước sôi nghi ngút, người quây quần bên nồi bánh trò chuyện, cảm nhận không khí ấm cúng của ngày Tết. Khi bánh chín, mở ra là mùi thơm nồng của nếp, vị béo của thịt, bùi của đỗ. Bánh chưng không chỉ là món ăn mà còn là hồn cốt văn hóa Việt, thể hiện tình đoàn kết, sự biết ơn và niềm tự hào dân tộc.

câu 2 Trong bối cảnh toàn cầu hóa, nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yếu tố quyết định sự phát triển của quốc gia. Tuy nhiên, Việt Nam đang đối mặt với hiện tượng “chảy máu chất xám” – tình trạng người có năng lực, trình độ cao ra nước ngoài học tập và làm việc lâu dài, không trở về. Đây là vấn đề đáng suy nghĩ và cần được quan tâm đúng mức.

Có thể thấy, hiện tượng này bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân. Trước hết, môi trường nghiên cứu khoa học và làm việc trong nước chưa thực sự lí tưởng: cơ sở vật chất hạn chế, chế độ đãi ngộ còn thấp, cơ hội thăng tiến chưa rộng mở. Bên cạnh đó, nhiều người trẻ khao khát tiếp cận nền khoa học tiên tiến, môi trường làm việc hiện đại, minh bạch nên lựa chọn các quốc gia phát triển. Những chính sách thu hút nhân tài còn thiếu đồng bộ, chưa tạo được động lực đủ mạnh để giữ chân người tài.

Hiện tượng này gây ra nhiều hậu quả đáng lo ngại. Đất nước mất đi nguồn nhân lực trí tuệ – động lực quan trọng của phát triển. Nhiều ngành mũi nhọn như công nghệ, y học, nghiên cứu cơ bản thiếu lực lượng ưu tú. Chảy máu chất xám còn ảnh hưởng đến khả năng đổi mới sáng tạo và cạnh tranh quốc gia. Đó là một thất thoát không chỉ về kinh tế mà còn về tri thức và cơ hội tương lai.

Tuy nhiên, thay vì bi quan, chúng ta cần nhìn nhận đây cũng là cơ hội. Nhiều người Việt thành công ở nước ngoài có thể trở thành cầu nối tri thức nếu được khuyến khích và tạo điều kiện quay về hoặc hợp tác từ xa. Điều quan trọng là phải xây dựng môi trường làm việc công bằng, trọng dụng người tài, khuyến khích sáng tạo, cải cách thủ tục, nâng cao thu nhập và điều kiện nghiên cứu. Đồng thời, cần nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm với đất nước trong mỗi người trẻ, giúp họ nhận ra rằng quê hương là nơi họ có thể cống hiến và tạo giá trị lớn.

Chảy máu chất xám là bài toán dài hạn, đòi hỏi nỗ lực đồng bộ từ Nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng và mỗi cá nhân. Khi biết cách trọng dụng và tạo điều kiện cho nhân tài phát triển, Việt Nam sẽ không chỉ giữ được chất xám, mà còn “hút chất xám”, trở thành điểm đến của tri thức toàn cầu.

câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

câu 2 Văn bản làm sáng tỏ chủ nghĩa hiện thực của Nam Cao trên các phương diện:

• Khắc họa nội tâm nhân vật sâu sắc, đi sâu vào thế giới tinh thần con người.
• Xây dựng tình huống truyện độc đáo, bộc lộ bi kịch và phẩm chất nhân vật.
• Lối kể chuyện biến hóa, sử dụng độc thoại nội tâm, điểm nhìn bên trong nhân vật.
• Quan tâm đến con người bị xúc phạm, bị đẩy đến ranh giới mất nhân tính, cảm thương sâu sắc với người nghèo khổ.
• Giữ vững tấm lòng nhân đạo, dù miêu tả bi kịch tàn nhẫn của đời sống

câu 3

• Thể hiện vẻ mạo hiểm tinh tế trong cách viết của Nam Cao khi khai thác ranh giới mong manh giữa thiện – ác, người – vật.
• Nhấn mạnh sự căng thẳng, hồi hộp của người đọc khi theo dõi các nhân vật bị đẩy vào hoàn cảnh bi kịch.
• Tôn vinh tài năng nghệ thuật và bản lĩnh tư tưởng của Nam Cao.

câu 4

• Chính xác, sắc sảo, giàu chất trí tuệ
• Có kết hợp giữa lý lẽ phân tích và cảm xúc trữ tình
• Nhiều hình ảnh gợi cảm, giọng văn sinh động, giàu biểu cảm
• Dùng từ ngữ mỉa mai, ẩn dụ, so sánh → làm nổi bật phong cách Nam Cao và cảm xúc của người viết

câu 5

• Lập luận logic, chặt chẽ, có dẫn chứng cụ thể từ tác phẩm Nam Cao.
• Kết hợp giải thích – phân tích – so sánh – bình luận.
• Sử dụng thủ pháp so sánh với Ngô Tất Tố, Nguyễn Công Hoan → làm nổi bật nét riêng của Nam Cao.
• Diễn giải tự nhiên, hấp dẫn, có chiều sâu tư tưởng.

câu 1 Văn bản Thạch Sanh mang giá trị nội dung sâu sắc, ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của con người lao động trong xã hội xưa. Nhân vật Thạch Sanh hiện lên với tấm lòng nhân hậu, thật thà, vị tha dù luôn bị hãm hại. Qua câu chuyện, nhân dân gửi gắm ước mơ về sự chiến thắng cuối cùng của cái thiện trước cái ác, của sự chân thành trước kẻ mưu mô, lọc lừa. Đồng thời, tác phẩm tố cáo sự phản trắc, vong ân bội nghĩa của những kẻ như Lý Thông – đại diện cho tầng lớp xấu xa lợi dụng người lương thiện để mưu cầu lợi ích cá nhân. Từ đó, truyện giáo dục người đọc bài học sống thủy chung, nhân nghĩa, không vì danh lợi mà đánh mất nhân phẩm. Truyện cũng thể hiện niềm tin mạnh mẽ của nhân dân rằng ở hiền gặp lành, gieo gió gặt bão. Chính những giá trị ấy khiến Thạch Sanh trở thành một trong những tác phẩm tiêu biểu, giàu tính nhân văn của văn học dân gian Việt Nam.

câu 2 Trong thời đại số hóa, công nghệ đã và đang thay đổi mạnh mẽ mọi mặt của đời sống xã hội, đặc biệt là cách con người giao tiếp. Nếu như trước đây, con người chủ yếu trò chuyện trực tiếp thì ngày nay, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, chúng ta có thể kết nối với bất kỳ ai trên thế giới. Công nghệ giúp xóa nhòa khoảng cách địa lí, tạo điều kiện cho thông tin lan truyền nhanh chóng, thúc đẩy sự hiểu biết và liên kết giữa con người. Nhờ mạng xã hội, cuộc gọi video, email hay các ứng dụng nhắn tin, việc trao đổi trở nên thuận tiện, tiết kiệm thời gian và chi phí, phục vụ hiệu quả cho công việc, học tập và đời sống cá nhân. Đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh hay di chuyển khó khăn, công nghệ trở thành cầu nối giúp duy trì các mối quan hệ và hoạt động xã hội.

Tuy nhiên, công nghệ cũng mang đến nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Nhiều người quá phụ thuộc vào thiết bị mà quên đi giá trị của những cuộc trò chuyện trực tiếp, khiến khả năng giao tiếp thực tế suy giảm. Lối sống “ảo” khiến con người dễ hiểu lầm, xa cách, thậm chí đánh mất cảm xúc thật. Tình trạng nói xấu, công kích trên mạng xã hội xuất hiện phổ biến, gây tổn thương tinh thần cho người khác. Không ít thanh thiếu niên sa đà vào thế giới mạng, bị lôi kéo bởi thông tin độc hại, game online, lãng phí thời gian và giảm khả năng tập trung. Bên cạnh đó, sự xâm phạm quyền riêng tư và các rủi ro về an toàn thông tin cũng là thách thức lớn trong thời đại số.

Để tận dụng tối đa lợi ích của công nghệ trong giao tiếp, mỗi người cần sử dụng thiết bị thông minh một cách thông minh hơn. Chúng ta nên ưu tiên giao tiếp bằng sự chân thành, hạn chế lạm dụng mạng xã hội, biết chọn lọc thông tin và giữ gìn những cuộc gặp gỡ trực tiếp, bởi đó mới là nền tảng nuôi dưỡng tình cảm và sự gắn bó. Gia đình và nhà trường cần giáo dục kỹ năng sử dụng công nghệ lành mạnh, kết hợp giữa giao tiếp số và truyền thống. Chính phủ và các tổ chức xã hội cần tăng cường tuyên truyền an ninh mạng, kiểm soát thông tin xấu độc và bảo vệ người dùng.

Có thể nói, công nghệ là công cụ tuyệt vời, nhưng giá trị của giao tiếp vẫn nằm ở con người. Khi biết sử dụng đúng cách, chúng ta sẽ biến công nghệ thành cầu nối văn minh, giúp cuộc sống tiến bộ và nhân văn hơn.

câu 1 Văn bản thuộc thể loại truyện thơ Nôm (truyện Nôm bình dân), viết theo lối tự sự kết hợp trữ tình.

câu 2Văn bản kể về sự việc Thạch Sanh bị Lý Thông vu oan ăn trộm của cải trong kho vua, bị bắt giam và tra khảo. Trong tù, Thạch Sanh vẫn hiền lành, lấy đàn gảy kể nỗi oan và lên án kẻ phụ bạc.

câu 3 Hai hồn Lý Thông vào kho vua trộm của, để lộ dấu vết khiến lính canh hiểu lầm và bắt Thạch Sanh. Bị dẫn về triều xét tội, Thạch Sanh vẫn giữ tấm lòng trong sạch. Lý Thông định tâu giết Thạch Sanh nhưng sợ bại lộ nên tìm mưu giết chàng. Trong ngục, Thạch Sanh gảy đàn kể oan tình và trách Lý Thông vô ơn bạc nghĩa, tiếng đàn vang đến cung điện.

Mô hình cốt truyện:

Thuộc mô hình cốt truyện bi kịch – thử thách – giải oan (điển hình của truyện cổ tích: người tốt bị hãm hại nhưng cuối cùng được minh oan).

câu 4 “Cớ sao phụ nghĩa lại rày vong ân?”

Phân tích:

Câu hỏi tu từ nhằm lên án, trách móc hành vi bội bạc và phản trắc của Lý Thông, đồng thời thể hiện nỗi đau và sự uất ức của Thạch Sanh trước lòng người phản bội. Câu hỏi tạo âm điệu day dứt, tăng sức biểu cảm cho đoạn thơ.

câu 5

Yếu tố kì ảo: Tiếng đàn của Thạch Sanh vang xa, thấu đến cung phi và người nghe hiểu được nỗi oan.

Tác dụng:

• Tô đậm sức mạnh kì diệu của người anh hùng dân gian.
• Làm nổi bật chân lí chiến thắng, cái thiện sáng ngời, dù bị hãm hại vẫn được minh oan.
• Tăng tính hấp dẫn, màu sắc cổ tích cho tác phẩm.