Câu 1

Bài thơ "Thuật hoài" (Tỏ lòng) của Phạm Ngũ Lão là một tác phẩm xuất sắc thể hiện hào khí Đông A của thời nhà Trần. Về nội dung, bài thơ khắc họa hình ảnh người tráng sĩ oai phong lẫm liệt, múa giáo bên sông, thể hiện sức mạnh của ba quân nuốt trôi trâu ("hổ khí thôn ngưu") và sự bền bỉ qua thời gian ("kháp kỉ thu"). Qua đó, tác giả thể hiện ý thức về món nợ công danh, lập công giúp nước. Nỗi thẹn với Vũ Hầu (Khổng Minh) vì chưa báo đáp được hết ơn vua, chưa tận tâm tận lực trả hết món nợ công danh thể hiện một nhân cách cao cả, luôn khao khát cống hiến nhiều hơn nữa cho dân tộc. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng hình ảnh ước lệ, điển cố ("hổ khí thôn ngưu", "Thuyết Vũ Hầu") để tạo sự hàm súc, trang trọng. Ngôn ngữ cô đọng, hàm súc (chỉ với 24 chữ) đã truyền tải được những tư tưởng lớn lao. Bút pháp miêu tả kết hợp biểu cảm, kết hợp giữa âm hưởng hào sảng, hùng hồn ở hai câu đầu với giọng điệu trữ tình, thâm trầm ở hai câu sau, tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho tác phẩm.

Câu 2

Trách nhiệm của tuổi trẻ là một trong những vấn đề cốt lõi, mang tính sống còn đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc. Trong bối cảnh Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ ra thế giới, hội nhập sâu rộng trên mọi lĩnh vực, vai trò và trách nhiệm của thế hệ trẻ lại càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là niềm vinh dự của mỗi cá nhân trẻ tuổi, những người chủ tương lai của đất nước.

Trước hết, trách nhiệm hàng đầu và thiết yếu nhất của thế hệ trẻ chính là không ngừng học tập, trau dồi kiến thức. Trong một thế giới đầy biến động và cạnh tranh gay gắt, kiến thức chính là chìa khóa để mở ra cánh cửa tương lai, là nền tảng vững chắc để mỗi người khẳng định bản thân và cống hiến cho xã hội. Thanh niên cần nhận thức rõ tầm quan trọng của việc học, không chỉ học kiến thức trong sách vở mà còn học hỏi từ thực tiễn cuộc sống, từ những tiến bộ của khoa học và công nghệ mới. Việc làm chủ công nghệ, ngoại ngữ và các kỹ năng cần thiết sẽ giúp thế hệ trẻ đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động hiện đại và tham gia vào các hoạt động sáng tạo, đổi mới. Những tấm gương thanh niên Việt Nam giành giải cao trong các kỳ thi quốc tế hay đạt được những thành tựu trong nghiên cứu khoa học là minh chứng sống động cho tinh thần hiếu học và sáng tạo đó.

Song song với việc học tập, rèn luyện phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh, có lý tưởng và hoài bão cũng là một trách nhiệm không thể thiếu. Thế hệ trẻ cần tu dưỡng đạo đức, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng, xã hội. Tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tình nguyện, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn là cách thiết thực để lan tỏa những giá trị tích cực, làm cho cuộc sống thêm tươi đẹp hơn. Phong trào "Góp đá xây Trường Sa" hay các hoạt động tình nguyện mùa hè xanh là những dẫn chứng cụ thể cho tinh thần cống hiến vì cộng đồng của tuổi trẻ Việt Nam.

Ngoài ra, thế hệ trẻ còn có trách nhiệm gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Bản sắc văn hóa là cốt lõi của một dân tộc, là cơ sở để củng cố ý thức tự tôn và là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Tham gia các lễ hội truyền thống, bảo vệ di tích lịch sử, hay khôi phục các làn điệu dân ca, trò chơi dân gian là những cách thức để thế hệ trẻ trực tiếp góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp này. Đồng thời, cần phê phán những hành vi làm mai một bản sắc dân tộc, bài trừ những hoạt động văn hóa không lành mạnh đang lan truyền trong xã hội hiện nay.

Trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc là thiêng liêng và cao cả nhất. Mỗi thanh niên, dù ở bất kỳ vị trí nào, cũng cần nâng cao ý thức cảnh giác, đấu tranh với các luận điệu sai trái của các thế lực thù địch, góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội.

Tóm lại, trách nhiệm của thế hệ trẻ hiện nay đối với đất nước rất rộng lớn và đa dạng, đòi hỏi mỗi cá nhân phải nhận thức sâu sắc vai trò, nghĩa vụ của mình. Bằng việc không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức, cống hiến sức trẻ và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, thế hệ trẻ sẽ trở thành lực lượng nòng cốt, góp phần xây dựng một nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh và thịnh vượng.

Câu 1:

thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

Câu 2:

luật bằng

Câu 3:

-BPTT: so sánh

-Tác dụng:

+ gợi lên sức mạnh phi thường, khí thế hào hùng có thể lấn át cả không gian vũ trụ, thể hiện niềm tự hào về sức mạnh dân tộc.

Câu 4

- Hình tượng bậc nam nhi (người tráng sĩ) trong bài thơ là hình ảnh con người mang tầm vóc lớn lao, sánh ngang vũ trụ, thể hiện qua tư thế "hoành sóc giang sơn" (cầm ngang ngọn giáo gìn giữ non sông). Đó là con người hành động, ý thức rõ bổn phận và trách nhiệm với đất nước, với cộng đồng. Nỗi "thẹn" khi nghe chuyện Vũ hầu (Gia Cát Lượng) cho thấy khát vọng lập công danh lớn, muốn cống hiến cho dân tộc, xứng đáng với tiền nhân, thể hiện một nhân cách lớn và ý chí mãnh liệt.

Câu 5

- Thông điệp tâm đắc nhất từ văn bản là về trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với đất nước và khát vọng cống hiến để làm nên sự nghiệp lớn. Phạm Ngũ Lão đã truyền tải tinh thần "Nam nhi vị liễu công danh trái" (Công danh nam tử còn vương nợ), nhắc nhở thế hệ sau về nghĩa vụ của người làm trai trong thời loạn, phải lập công danh, bảo vệ giang sơn. Nỗi thẹn của tác giả khi công danh chưa đạt được như Vũ hầu là động lực thúc đẩy mỗi người phải nỗ lực vươn lên, sống có lý tưởng, có ích cho xã hội.