II. PHẦN VIẾT

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn thơ trong bài “Phía sau làng” của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi buồn sâu lắng về sự đổi thay của làng quê. Về nội dung, tác giả thể hiện nỗi nhớ tuổi thơ gắn với những kỉ niệm thân thuộc: bạn bè, cánh đồng, lũy tre… Nhưng giờ đây, tất cả đã thay đổi khi người trẻ rời làng đi kiếm sống, đất đai không còn đủ để nuôi sống con người, những giá trị truyền thống dần mai một. Hình ảnh “thiếu nữ không còn hát dân ca”, “không để tóc dài” cho thấy sự phai nhạt của văn hóa quê hương. Không gian làng quê cũng bị đô thị hóa với “nhà cửa chen chúc mọc”, làm mất đi vẻ yên bình xưa. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ tự do, ngôn ngữ giản dị nhưng giàu cảm xúc. Các hình ảnh mang tính biểu tượng như “dấu chân”, “lũy tre” gợi nhiều liên tưởng. Giọng điệu trầm buồn, đầy suy tư. Qua đó, tác giả bày tỏ nỗi tiếc nuối và trăn trở trước sự đổi thay của làng quê trong cuộc sống hiện đại.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại ngày nay. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đã đưa con người đến gần nhau hơn, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề cần suy ngẫm.

Trước hết, mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Nó giúp con người kết nối, giao lưu và chia sẻ thông tin một cách nhanh chóng. Nhờ đó, chúng ta có thể giữ liên lạc với bạn bè, người thân dù ở xa. Ngoài ra, mạng xã hội còn là nơi cập nhật tin tức, học hỏi kiến thức và phát triển bản thân. Nhiều bạn trẻ đã tận dụng nền tảng này để học tập, kinh doanh, sáng tạo nội dung, từ đó khẳng định giá trị của mình.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, mạng xã hội cũng tiềm ẩn không ít tác hại. Việc lạm dụng mạng xã hội có thể khiến con người mất nhiều thời gian, sao nhãng học tập và công việc. Không ít người trở nên phụ thuộc vào thế giới ảo, xa rời thực tế. Bên cạnh đó, các thông tin sai lệch, tiêu cực lan truyền nhanh chóng có thể gây ảnh hưởng xấu đến nhận thức và hành vi của người dùng. Tình trạng bạo lực mạng, nói xấu, công kích cá nhân cũng là vấn đề đáng lo ngại.

Vì vậy, mỗi người cần sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và có trách nhiệm. Cần biết chọn lọc thông tin, tránh tin vào những điều chưa được kiểm chứng. Đồng thời, nên cân bằng giữa cuộc sống thực và thế giới ảo, dành thời gian cho gia đình, học tập và phát triển bản thân. Đặc biệt, cần ứng xử văn minh, tôn trọng người khác khi tham gia mạng xã hội.

Tóm lại, mạng xã hội là một công cụ hữu ích nếu được sử dụng đúng cách. Mỗi người, đặc biệt là giới trẻ, cần có ý thức để biến mạng xã hội thành phương tiện phục vụ cuộc sống, thay vì để nó chi phối và làm ảnh hưởng tiêu cực đến bản thân.

I. PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1.

Thể thơ: Thơ tự do.

Câu 2.

Những tính từ miêu tả hạnh phúc:

• xanh
• thơm
• dịu dàng
• vô tư

Câu 3.

Đoạn thơ:

Hạnh phúc
đôi khi như quả
thơm trong im lặng, dịu dàng

→ Ý nghĩa:

• Hạnh phúc không phải lúc nào cũng ồn ào, rực rỡ mà đôi khi âm thầm, nhẹ nhàng.
• Giống như một “quả thơm”, hạnh phúc mang lại cảm giác ngọt ngào, dễ chịu.
• Nó có thể tồn tại trong những điều bình dị, lặng lẽ của cuộc sống.

Câu 4.

Biện pháp tu từ: So sánh (“Hạnh phúc… như sông”)

Tác dụng:

• Làm nổi bật đặc điểm của hạnh phúc: tự nhiên, tự do, không gò bó.
• Gợi hình ảnh hạnh phúc trôi chảy nhẹ nhàng, không toan tính hơn thua (đầy – vơi).
• Giúp câu thơ trở nên giàu hình ảnh, giàu cảm xúc.

Câu 5.

Nhận xét về quan niệm hạnh phúc của tác giả:

• Hạnh phúc là những điều giản dị, bình thường trong cuộc sống.
• Hạnh phúc có thể đến từ sự tự nhiên, vô tư, không toan tính.
• Đó là trạng thái bình yên, nhẹ nhàng, không cần phô trương.

→ Đây là một quan niệm sâu sắc, tích cực và giàu tính nhân văn.

Câu 1

Đoạn trích “Cây hai ngàn lá” đã khắc họa vẻ đẹp đáng trân trọng của con người Pa Dí. Trước hết, đó là vẻ đẹp của sự cần cù, chịu khó trong lao động. Hình ảnh “con trai trần trong mặt trời nắng cháy, ép đá xanh thành rượu” cho thấy sức lao động mạnh mẽ, bền bỉ trước thiên nhiên khắc nghiệt. Không chỉ vậy, người con gái Pa Dí hiện lên với vẻ đẹp dịu dàng nhưng không kém phần kiên cường qua hình ảnh “tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng”. Họ không chỉ lao động mà còn biết làm đẹp cho cuộc sống. Đặc biệt, con người nơi đây còn mang tinh thần làm chủ thiên nhiên qua những câu thơ giàu sức gợi: “gọi gió, gọi mưa, gọi nắng… chặn suối, ngăn sông”. Điều đó thể hiện ý chí mạnh mẽ, khát vọng vươn lên xây dựng cuộc sống ấm no. Qua đoạn thơ, ta cảm nhận được một cộng đồng nhỏ bé nhưng giàu nghị lực, luôn đoàn kết và tràn đầy niềm tin vào tương lai.

Câu 2

Tinh thần dám đổi mới là một phẩm chất quan trọng của thế hệ trẻ trong xã hội hiện đại. Trong bối cảnh thế giới không ngừng phát triển, nếu không đổi mới, con người sẽ dễ bị tụt hậu. Thế hệ trẻ ngày nay có nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ và xu hướng mới, vì vậy cần mạnh dạn thử sức, sáng tạo và dám nghĩ dám làm. Nhiều bạn trẻ đã khởi nghiệp, ứng dụng công nghệ vào học tập và công việc, góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là chạy theo cái mới một cách mù quáng mà cần có sự chọn lọc, phù hợp với thực tế. Bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận giới trẻ thiếu tự tin, ngại thay đổi, dễ hài lòng với hiện tại. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện bản thân, nâng cao kiến thức và bản lĩnh để thích nghi với sự biến đổi của thời đại. Tóm lại, tinh thần dám đổi mới sẽ giúp thế hệ trẻ khẳng định bản thân và đóng góp tích cực cho xã hội.

I. PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1.

Thể thơ: Thơ tự do.

Câu 2.

Những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai, con gái:

• “Con trai trần trong mặt trời nắng cháy
  Ép đá xanh thành rượu uống hàng ngày”
• “Con gái đẹp trong sương giá đông sang
  Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng.”

Câu 3.

Biện pháp tu từ:

• Điệp từ: “gọi”, “chặn”, “ngăn”, “bắt”
• Liệt kê
• Phóng đại (cường điệu)

Tác dụng:

• Nhấn mạnh sức mạnh lao động và ý chí chinh phục thiên nhiên của con người.
• Làm nổi bật hình ảnh con người Pa Dí chủ động, mạnh mẽ, kiên cường.
• Tăng tính nhịp điệu, tạo cảm xúc hào hùng, tự hào.

Câu 4.

Tác giả thể hiện:

• Niềm tự hào sâu sắc về dân tộc Pa Dí.
• Tình cảm yêu thương, gắn bó với cộng đồng.
• Sự ngợi ca vẻ đẹp con người lao động cần cù, kiên cường, sáng tạo.

Câu 5.

Bài học rút ra:

• Biết tự hào về nguồn cội, dân tộc của mình.
• Cần có ý chí vươn lên, không ngại khó khăn.
• Phải chăm chỉ lao động, sáng tạo để xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn.
• Biết trân trọng sức mạnh của tập thể, cộng đồng.

PHẦN LÀM VĂN

Câu 1

Nhân vật trữ tình trong bài thơ “Tên làng” thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc và chân thành. Quê hương không chỉ là nơi sinh ra mà còn là nơi nuôi dưỡng, chở che con người qua những năm tháng khó khăn. Từ một người lính trở về sau chiến tranh, mang trong mình thương tích và bệnh tật, nhân vật đã được “cây cỏ quê nhà” chữa lành, cho thấy sự gắn bó mật thiết giữa con người và thiên nhiên quê hương. Những hình ảnh giản dị như ngôi nhà đá, con đường trâu bò, mùa lúa chín… gợi lên một không gian làng quê bình dị mà ấm áp. Đặc biệt, điệp ngữ “Người đàn ông ở làng Hiếu Lễ” được lặp lại nhiều lần như một lời khẳng định niềm tự hào về cội nguồn. Quê hương không chỉ hiện diện trong kí ức mà còn trở thành một phần máu thịt, không thể tách rời. Tình yêu ấy vừa mộc mạc vừa thiêng liêng, thể hiện rõ vẻ đẹp tâm hồn của con người Việt Nam.

Câu 2

Câu nói: “Người ta chỉ có thể tách con người ra khỏi quê hương, chứ không thể tách quê hương ra khỏi con người” khẳng định mối quan hệ gắn bó sâu sắc giữa con người và nơi mình sinh ra.

Quê hương là nơi lưu giữ những kỉ niệm đầu đời, là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tâm hồn. Dù đi xa đến đâu, mỗi người vẫn mang theo hình bóng quê hương trong tim. Có thể con người rời xa quê hương vì học tập, làm việc hay hoàn cảnh, nhưng những kí ức, tình cảm và giá trị mà quê hương đã hun đúc thì không thể mất đi.

Thực tế cho thấy, nhiều người thành công ở nơi xa vẫn luôn hướng về quê nhà, mong muốn đóng góp, xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn. Ngược lại, nếu quên đi nguồn cội, con người dễ trở nên lạc lõng, mất phương hướng. Quê hương chính là nền tảng hình thành nhân cách và bản sắc của mỗi cá nhân.

Tuy nhiên, tình yêu quê hương không chỉ dừng lại ở cảm xúc mà cần được thể hiện bằng hành động cụ thể như giữ gìn truyền thống, bảo vệ môi trường, góp phần phát triển quê hương. Đặc biệt, thế hệ trẻ cần ý thức rõ vai trò của mình trong việc gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp ấy.

Tóm lại, câu nói đã nhấn mạnh một chân lí: quê hương luôn tồn tại trong mỗi con người. Dù đi đâu, làm gì, ta cũng không thể tách rời khỏi cội nguồn của mình.

tách rời khPHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1.

Thể thơ: Thơ tự do.

Câu 2.

Các phương thức biểu đạt:

• Biểu cảm (chính)
• Kết hợp: tự sự, miêu tả

Câu 3.

Cảm nhận về nhan đề “Tên làng”:

• Gợi sự gần gũi, thân thuộc, gắn với cội nguồn, quê hương.
• “Tên làng” không chỉ là một danh xưng mà còn chứa đựng kí ức, tình cảm, bản sắc của con người.

Tác dụng:

• Làm nổi bật chủ đề: tình yêu quê hương, niềm tự hào về nơi chôn nhau cắt rốn.
• Tạo điểm nhấn xuyên suốt, gắn kết các hình ảnh và cảm xúc trong bài thơ.
• Khẳng định: quê hương luôn hiện diện trong tâm hồn và cuộc đời mỗi con người.

Câu 4.

Dòng thơ lặp lại: “Người đàn ông ở làng Hiếu Lễ”

Tác dụng:

• Nhấn mạnh nguồn gốc, xuất thân của nhân vật trữ tình.
• Khắc sâu niềm tự hào về quê hương.
• Tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm cho bài thơ.
• Thể hiện sự gắn bó sâu sắc: dù đi đâu, trải qua gì, con người vẫn thuộc về làng quê.

Câu 5.

Nội dung chính:
Bài thơ thể hiện tình yêu tha thiết và niềm tự hào sâu sắc của nhân vật trữ tình đối với quê hương – làng Hiếu Lễ. Qua những trải nghiệm từ chiến tranh đến đời sống thường ngày, quê hương hiện lên như nguồn cội nuôi dưỡng, chữa lành và hình thành nên con người cả về thể chất lẫn tâm hồn.ỏi cội nguồn của mình.

PHẦN LÀM VĂN

Câu 1

Bài thơ “Chiếc lá đầu tiên” của Hoàng Nhuận Cầm là một bản tình ca đầy xúc động về tuổi học trò và những kỉ niệm trong sáng. Về nội dung, bài thơ thể hiện nỗi nhớ da diết của tác giả đối với mái trường, bạn bè, thầy cô và mối tình đầu ngây thơ. Những hình ảnh quen thuộc như tiếng ve, hoa phượng, sân trường, lớp học… gợi lên một không gian tuổi trẻ vừa rực rỡ vừa man mác buồn khi phải chia xa. Đặc biệt, hình ảnh “chiếc lá buổi đầu tiên” mang ý nghĩa biểu tượng cho những rung động đầu đời không thể quên. Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thơ tự do, giọng điệu linh hoạt, khi sôi nổi, khi trầm lắng. Tác giả sử dụng nhiều biện pháp tu từ như ẩn dụ, nhân hóa, điệp từ, giúp tăng sức gợi cảm. Ngôn ngữ giản dị nhưng giàu hình ảnh, giàu cảm xúc. Tất cả đã tạo nên một bài thơ vừa chân thành vừa sâu sắc, chạm đến trái tim người đọc.

Câu 2

Câu nói: “Mặc dù bọn trẻ ném đá vào lũ ếch để đùa vui, nhưng lũ ếch không chết đùa mà chết thật” gợi ra một bài học sâu sắc về sự vô tâm của con người và hậu quả nghiêm trọng của hành động tưởng chừng vô hại.

Trước hết, câu nói cho thấy sự khác biệt giữa cách nhìn của người gây ra hành động và đối tượng chịu tác động. Với bọn trẻ, việc ném đá chỉ là trò vui, không suy nghĩ nhiều. Nhưng với những con ếch, đó lại là sự sống còn, là cái chết thật sự. Điều này phản ánh thực tế trong cuộc sống: nhiều khi con người vô tình gây tổn thương cho người khác mà không nhận ra mức độ nghiêm trọng của nó.

Hành động vô ý thức có thể để lại hậu quả lớn. Một lời nói trêu chọc, một hành động thiếu suy nghĩ có thể làm người khác buồn bã, tổn thương, thậm chí ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý. Đặc biệt trong môi trường học đường, những hành vi như bắt nạt, chế giễu đôi khi bị xem là “đùa vui”, nhưng lại gây ra nỗi đau thật sự cho người bị hại.

Từ đó, câu nói nhắc nhở mỗi người cần biết đặt mình vào vị trí của người khác , sống có trách nhiệm hơn với hành động của mình. Trước khi nói hay làm điều gì, ta nên suy nghĩ xem điều đó có gây tổn thương cho ai không. Đồng thời, cần giáo dục ý thức cho mỗi người, đặc biệt là giới trẻ, về lòng nhân ái và sự tôn trọng sự sống.

Tóm lại, câu nói không chỉ là một hình ảnh đơn giản mà còn chứa đựng thông điệp sâu sắc: đừng bao giờ xem nhẹ những hành động của mình, bởi điều ta cho là “đùa” có thể là nỗi đau thật của người khác.

PHẦN LÀM VĂN

Câu 1

Bài thơ “Chiếc lá đầu tiên” của Hoàng Nhuận Cầm là một bản tình ca đầy xúc động về tuổi học trò và những kỉ niệm trong sáng. Về nội dung, bài thơ thể hiện nỗi nhớ da diết của tác giả đối với mái trường, bạn bè, thầy cô và mối tình đầu ngây thơ. Những hình ảnh quen thuộc như tiếng ve, hoa phượng, sân trường, lớp học… gợi lên một không gian tuổi trẻ vừa rực rỡ vừa man mác buồn khi phải chia xa. Đặc biệt, hình ảnh “chiếc lá buổi đầu tiên” mang ý nghĩa biểu tượng cho những rung động đầu đời không thể quên. Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thơ tự do, giọng điệu linh hoạt, khi sôi nổi, khi trầm lắng. Tác giả sử dụng nhiều biện pháp tu từ như ẩn dụ, nhân hóa, điệp từ, giúp tăng sức gợi cảm. Ngôn ngữ giản dị nhưng giàu hình ảnh, giàu cảm xúc. Tất cả đã tạo nên một bài thơ vừa chân thành vừa sâu sắc, chạm đến trái tim người đọc.

Câu 2

Câu nói: “Mặc dù bọn trẻ ném đá vào lũ ếch để đùa vui, nhưng lũ ếch không chết đùa mà chết thật” gợi ra một bài học sâu sắc về sự vô tâm của con người và hậu quả nghiêm trọng của hành động tưởng chừng vô hại.

Trước hết, câu nói cho thấy sự khác biệt giữa cách nhìn của người gây ra hành động và đối tượng chịu tác động. Với bọn trẻ, việc ném đá chỉ là trò vui, không suy nghĩ nhiều. Nhưng với những con ếch, đó lại là sự sống còn, là cái chết thật sự. Điều này phản ánh thực tế trong cuộc sống: nhiều khi con người vô tình gây tổn thương cho người khác mà không nhận ra mức độ nghiêm trọng của nó.

Hành động vô ý thức có thể để lại hậu quả lớn. Một lời nói trêu chọc, một hành động thiếu suy nghĩ có thể làm người khác buồn bã, tổn thương, thậm chí ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý. Đặc biệt trong môi trường học đường, những hành vi như bắt nạt, chế giễu đôi khi bị xem là “đùa vui”, nhưng lại gây ra nỗi đau thật sự cho người bị hại.

Từ đó, câu nói nhắc nhở mỗi người cần biết đặt mình vào vị trí của người khác , sống có trách nhiệm hơn với hành động của mình. Trước khi nói hay làm điều gì, ta nên suy nghĩ xem điều đó có gây tổn thương cho ai không. Đồng thời, cần giáo dục ý thức cho mỗi người, đặc biệt là giới trẻ, về lòng nhân ái và sự tôn trọng sự sống.

Tóm lại, câu nói không chỉ là một hình ảnh đơn giản mà còn chứa đựng thông điệp sâu sắc: đừng bao giờ xem nhẹ những hành động của mình, bởi điều ta cho là “đùa” có thể là nỗi đau thật của người khác.