4

Câu 1. Chỉ ra các chỉ dẫn sân khấu trong đoạn trích. Các chỉ dẫn sân khấu gồm những từ/cụm từ thể hiện động tác, trạng thái, cách biểu diễn của Xúy Vân như: “Hát nam ai”, “hát nói”, “vào vai giả dại”, “cười nói sảng”, “vừa hát vừa múa”, “đi đi lại lại”, “vỗ tay, lảm nhảm”, … Câu 2. Trong lời xưng danh, Xúy Vân kể điều gì về bản thân? Qua đó nhận ra đặc điểm sân khấu chèo? Xúy Vân kể về thân phận, hoàn cảnh, việc mình là người vợ trẻ nhưng bất hạnh, phải “giả dại” để trốn khỏi cuộc sống không hạnh phúc. Qua lời xưng danh, thấy rõ đặc điểm sân khấu chèo: Nhân vật tự giới thiệu trực tiếp. Lời thoại xen hát – nói – múa. Tính ước lệ, tượng trưng và tự sự kết hợp trữ tình Câu 3. Những câu hát sau cho thấy ước mơ gì của Xúy Vân? “Chờ cho bông lúa chín vàng, Để anh đi gặt, để nàng mang cơm.” → Xúy Vân ước mơ một cuộc sống vợ chồng bình dị, ấm êm, hạnh phúc, có tình nghĩa và sự chia sẻ. Câu 4. Thực tế cuộc sống của Xúy Vân trong gia đình chồng như thế nào? Câu hát nào thể hiện điều đó? Cuộc sống của Xúy Vân tẻ nhạt, cô đơn, thiếu yêu thương, phải chịu cảnh chồng nhu nhược, gia đình chồng gò bó. Những lời than thân, trách phận, kể cảnh vất vả, khổ tâm, bị bỏ bê. “Thân em như tấm lụa đào…”, “Một mình vò võ…”, “Đêm dài lệ ứa…” Câu 5. Giải thích vì sao Xúy Vân lại “phụ Kim Nham, say đắm Trần Phương”? Vì Kim Nham đi vắng lâu, không quan tâm, khiến nàng cô đơn và khao khát tình cảm. Cuộc sống nhà chồng ngột ngạt, ép buộc. Trần Phương xuất hiện với sự ga lăng, săn đón, đánh trúng tâm lí yếu mềm của Xúy Vân. → Xúy Vân yếu đuối, khao khát hạnh phúc nên sa ngã. --- Câu 6. Theo em, Xúy Vân đáng thương hay đáng trách? (3–5 câu) Xúy Vân vừa đáng thương vừa đáng trách, nhưng đáng thương vẫn nhiều hơn. Nàng là người phụ nữ khao khát hạnh phúc nhưng bị giam cầm trong cuộc sống thiếu tình yêu, thiếu sẻ chia. Tuy nhiên, việc Xúy Vân phụ chồng, say đắm Trần Phương cũng là lỗi lầm không thể biện minh. Bi kịch của nàng phản ánh nỗi khổ của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Câu 7. Nếu Xúy Vân sống ở hiện đại, nàng có thể chọn cách nào để giải thoát bi kịch? Xúy Vân có thể ly hôn khi không còn hạnh phúc. Tìm kiếm sự hỗ trợ tâm lí, pháp lí. Tự chủ hơn về cuộc sống, công việc, không phụ thuộc vào chồng. Thẳng thắn đối thoại để giải quyết xung đột thay vì giả dại hay chạy

1. Héc-to Vừa đau xót khi phải rời xa vợ con, vừa thể hiện sự mạnh mẽ. Lời tiễn biệt chan chứa yêu thương, nhưng vẫn không quên trách nhiệm với thành Tơ-roa. Hình ảnh Héc-to lúc chia tay cho thấy sự cao cả, anh dũng và giàu tính nhân văn. 2. Ăng-đrô-mác Khóc than, ôm chặt lấy Héc-to, thể hiện nỗi đau tột cùng. Lo sợ mất đi người thân duy nhất, sợ tương lai cô độc của mình và con. Là hình ảnh người vợ thủy chung, đằm thắm, giàu lòng hi sinh. → Tổng kết Khoảnh khắc chia tay làm nổi bật sự đối lập nhưng bổ sung cho nhau: Héc-to: lý trí – trách nhiệm – anh hùng. Ăng-đrô-mác: tình cảm – lo âu – sự yếu mềm của người phụ nữ thời chiến. Cả hai tạo nên một cảnh chia ly đầy bi tráng và giàu chất sử thi.

1. Khi mới gặp Ăng-đrô-mác: Lo lắng, sợ mất chồng: “Chàng là tất cả của thiếp…”. Cố gắng thuyết phục Héc-to tránh ra trận để bảo toàn mạng sống. Tình cảm sâu nặng, yêu chồng – thương con – lo cho gia đình và tương lai thành Tơ-roa. Héc-to: Dịu dàng, yêu thương vợ con nhưng vẫn kiên định. Hiểu nỗi lo của vợ nhưng ý thức cao về nghĩa vụ với dân tộc. Dằn lòng nhưng vẫn chấp nhận bước ra chiến trường. 2. Lúc chia tay Ăng-đrô-mác: Đau đớn, tuyệt vọng, ôm chặt lấy chồng. Hình ảnh người vợ thương chồng sâu sắc, giàu tình cảm nhưng bất lực trước số phận. Héc-to: An ủi vợ, bày tỏ mong muốn con trai lớn lên mạnh mẽ và được người đời kính trọng. Vẫn giữ thái độ bình tĩnh, dứt khoát rời đi thực hiện trách nhiệm của người anh hùng. → Nhận xét tính cách hai nhân vật Héc-to: anh hùng dũng cảm, có trách nhiệm lớn lao với dân tộc; đồng thời là người chồng, người cha giàu tình cảm, nhân hậu. Ăng-đrô-mác: người phụ nữ đảm đang, thủy chung, yêu chồng, thương con; đại diện cho nỗi đau của hậu phương trong chiến tranh.

 a) Vì sao có những đặc điểm cố định? Nhân vật sử thi đại diện cho lí tưởng, phẩm chất của cộng đồng, nên thường mang hình tượng mẫu mực, không thay đổi. Tính ngữ cố định giúp người nghe thời cổ dễ ghi nhớ (vì sử thi vốn được hát, kể truyền miệng). b) Tác dụng Làm nổi bật sức mạnh – vẻ đẹp phi thường của người anh hùng. Tạo giọng điệu trang trọng, hào hùng cho tác phẩm. Giúp khắc sâu hình tượng nhân vật và nhấn mạnh giá trị tượng trưng của họ (không chỉ là cá nhân mà là biểu tượng dân tộc).

a) Các chi tiết thể hiện không gian Không gian thành Tơ-roa: “Cổng thành”, “tháp canh”, “đoạn tường thành”, “đường phố”. Không gian chiến trận: “chiến trường”, “đạo quân A-khai-a”, “giáp trận”, “hiểm nguy nơi trận tuyến”. Không gian gia đình: “cung điện”, “gian nhà”, “bên người vợ trẻ Ăng-đrô-mác và con thơ”. b) Nhận xét về không gian sử thi → Không gian rộng lớn, hùng tráng, mang tầm vóc cộng đồng – dân tộc, bao gồm cả thành quách - chiến trường, vừa gợi sự trang nghiêm, vừa nhấn mạnh tính chất chung của vận mệnh quốc gia gắn với số phận anh hùng.

Văn bản “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” có mạch lạc rõ ràng, các ý được sắp xếp logic, chặt chẽ từ mở bài đến kết luận. Các câu và đoạn liên kết với nhau bằng phép lặp, phép nối và từ ngữ chuyển ý, tạo nên sự thống nhất và thuyết phục cho toàn văn.

a. Dấu hiệu cho thấy lỗi mạch lạc là ý trong đoạn chưa thống nhất hoàn toàn: nói về đọc sách nhưng lại chuyển sang phê phán điện thoại mà thiếu sự liên kết logic. b. Lỗi liên kết là do dùng từ “nó” không rõ chỉ thiết bị nào, làm đoạn văn rời ý và khó hiểu. c. Cần sửa bằng cách nói rõ “điện thoại thông minh” thay cho “nó”, đồng thời thêm từ nối như “tuy nhiên”, “trái lại” để mạch ý rõ ràng và liên kết chặt chẽ hơn.

 a. Vì các câu chỉ lặp từ “hiền tài” mà không có quan hệ ý nghĩa rõ ràng, thiếu từ nối, nên ý chưa liên kết chặt chẽ, đoạn văn vẫn rời rạc. b. Đoạn văn mắc lỗi mạch lạc vì các câu chưa được sắp xếp hợp lý, ý trùng lặp, chưa phát triển theo trình tự logic (nêu – phân tích – khẳng định).

→ Cách lặp này nhấn mạnh chủ đề, tạo liên kết và tăng sức biểu cảm cho đoạn văn.