Câu 1:
Đoạn trích trong phần “Kim Trọng tìm Kiều” của Truyện Kiều là lời kể của ông Vương nhằm thuật lại bi kịch cuộc đời con gái mình cho Kim Trọng nghe. Qua đó, Nguyễn Du làm nổi bật phẩm chất cao đẹp và số phận éo le của Thúy Kiều. Đoạn thơ tái hiện khoảnh khắc Kiều quyết định bán mình để cứu cha, thể hiện rõ đức hiếu thảo, lòng hy sinh cao cả khi nàng đặt chữ hiếu lên trên chữ tình, chấp nhận dang dở mối duyên với Kim Trọng. Đồng thời, tác phẩm khắc họa sâu sắc nỗi đau đớn, giằng xé trong nội tâm Kiều khi phải lựa chọn giữa tình yêu và đạo hiếu, cùng sự thủy chung son sắt của nàng qua việc nhờ Thúy Vân thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng. Không chỉ ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của Thúy Kiều, đoạn thơ còn thể hiện niềm cảm thương sâu sắc của Nguyễn Du đối với số phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng thể thơ lục bát truyền thống, ngôn ngữ giàu sức gợi, kết hợp linh hoạt các biện pháp tu từ và nghệ thuật miêu tả nội tâm tinh tế, tạo nên giọng điệu trầm buồn, da diết, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc.

Câu 2:
Trong thời đại số, khi công nghệ phát triển với tốc độ chóng mặt, con người đang được trao trong tay vô vàn tiện ích phục vụ học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, song hành với những lợi ích ấy là nguy cơ đời sống tinh thần bị xao nhãng, tâm hồn trở nên khô cứng, lệch chuẩn bởi lối sống vội vã, lệ thuộc vào thế giới ảo. Vì vậy, việc tìm ra và thực hiện những giải pháp nuôi dưỡng tâm hồn con người trong thời đại số là một vấn đề có ý nghĩa cấp thiết, không chỉ với cá nhân mà còn với toàn xã hội.

Nuôi dưỡng tâm hồn là quá trình bồi đắp những giá trị tinh thần tốt đẹp như lòng nhân ái, sự thấu cảm, khả năng suy ngẫm, cảm thụ cái đẹp và sống có lý tưởng. Trong bối cảnh số hóa, vai trò của việc này càng trở nên quan trọng. Một tâm hồn được nuôi dưỡng đúng cách sẽ giúp con người làm chủ công nghệ, thay vì bị công nghệ chi phối; biết chọn lọc thông tin, giữ vững bản sắc cá nhân và hướng tới những giá trị nhân văn bền vững.

Để nuôi dưỡng tâm hồn trong thời đại số, trước hết cần xây dựng thói quen sử dụng công nghệ một cách tỉnh táo và có giới hạn. Việc kiểm soát thời gian sử dụng mạng xã hội, tránh sa đà vào những nội dung độc hại, giật gân giúp con người có thêm “khoảng lặng” để suy nghĩ, chiêm nghiệm. Bên cạnh đó, đọc sách, đặc biệt là sách văn học và sách triết lý sống vẫn là một giải pháp bền vững để làm giàu đời sống tinh thần. Nhiều người trẻ hiện nay đã tận dụng chính nền tảng số như sách điện tử, podcast tri thức, khóa học trực tuyến để học hỏi, truyền cảm hứng sống tích cực, đó là những biểu hiện đáng ghi nhận.

Ngoài ra, việc nuôi dưỡng tâm hồn còn thể hiện ở cách con người xây dựng và gìn giữ các mối quan hệ thật trong đời sống thực. Sự quan tâm, lắng nghe, sẻ chia trực tiếp với gia đình, bạn bè, cộng đồng giúp con người phát triển lòng đồng cảm – điều mà thế giới ảo khó có thể thay thế hoàn toàn. Các hoạt động nghệ thuật, tình nguyện, trải nghiệm thiên nhiên cũng là những giải pháp hiệu quả giúp con người cân bằng cảm xúc và nuôi dưỡng đời sống nội tâm.

Bên cạnh đó, chúng ta cần phê phán lối sống lệ thuộc công nghệ, chạy theo xu hướng, đánh đồng giá trị bản thân với sự nổi tiếng ảo. Việc tiếp nhận thông tin thiếu chọn lọc, thờ ơ trước nỗi đau của người khác hay vô cảm trước các vấn đề xã hội là những biểu hiện cho thấy tâm hồn đang bị bào mòn trong thời đại số.

Từ đó, mỗi người cần rút ra bài học cho bản thân là phải có nhận thức đúng đắn về vai trò của công nghệ và chủ động hành động để nuôi dưỡng tâm hồn. Đó là sống chậm lại, biết trân trọng những giá trị tinh thần, không ngừng học hỏi, rèn luyện nhân cách và lan tỏa những điều tích cực đến cộng đồng.

Tóm lại, trong thời đại số, nuôi dưỡng tâm hồn không phải là quay lưng với công nghệ mà là biết sử dụng công nghệ một cách nhân văn và có trách nhiệm. Khi tâm hồn được bồi đắp vững vàng, con người sẽ không bị hòa tan trong dòng chảy số hóa, mà ngược lại, sẽ làm cho thời đại số trở nên nhân bản và đáng sống hơn.

Câu 1:
Văn bản kể về việc Kim Trọng trở lại vườn Thúy sau nửa năm xa cách, chứng kiến cảnh nhà Kiều xơ xác và nghe tin nàng Kiều đã bán mình để chuộc cha, chàng đã thể hiện nỗi đau đớn, xót thương của mình.

Câu 2:
-Hình ảnh thơ tả thực:
+ "Đầy vườn cỏ mọc, lau thưa"
+ "Song trăng quạnh quẽ, vách mưa rã rời"

Câu 3:
-Cảm xúc của Kim Trọng khi chứng kiến khung cảnh nhà Thuý Kiều sau nửa năm gặp lại: Bàng hoàng và ngỡ ngàng. Khi đến nơi, trước mắt chàng không còn là cảnh nhộn nhịp, ấm cúng mà là sự hoang tàn: "Đầy rẫy cỏ mọc, lối đi rêu phong", "cửa đóng then cài". Sự đối lập giữa hình ảnh "hoa đào năm ngoái" vẫn nở và sự vắng bóng của người yêu "Trước sau nào thấy bóng người" khiến chàng rơi vào trạng thái hẫng hụt, sửng sốt.

Câu 4:
-Biện pháp nghệ thuật: Điệp từ "càng"
-Hiệu quả nghệ thuật: Nhấn mạnh sự gia tăng về cường độ của cảm xúc. Diễn tả sâu sắc nỗi đau đớn, giận dữ của Kim Trọng khi chứng kiến cảnh ngộ bi thảm của Kiều, đồng thời thể hiện sự bất lực của chàng trước số phận nghiệt ngã.

Câu 5:
-Tình cảm của Kim Trọng dành cho Thúy Kiều được thể hiện qua: Nỗi đau xót khi chứng kiến cảnh nhà Kiều tiêu điều: "Nỗi nàng tai nạn đã đầy, Nỗi chàng Kim Trọng bấy chầy mới thương". Hành động tìm kiếm Kiều khắp nơi, dù biết rằng có thể vô vọng: "Vội sang vườn Thúy dò la". Sự quyết tâm, chung thủy, muốn cùng Kiều vượt qua mọi khó khăn: "Rắp mong treo ấn từ quan, Mấy sông cũng lội, mấy ngàn cũng pha".
-Câu thơ tiêu biểu: "Sinh càng trông thấy, càng thương, Gan càng tức tối, ruột càng xót xa." Câu thơ này không chỉ thể hiện nỗi đau của Kim Trọng mà còn cho thấy tình yêu sâu sắc, sự đồng cảm và lòng trắc ẩn của chàng dành cho Kiều.

Câu 1:
Trong truyện ngắn "Người bán mai vàng" của Nguyễn Quang Hà, nhân vật Mai hiện lên là biểu tượng của một thế hệ trẻ năng động, vừa giàu lòng nhân ái, vừa có khát vọng đổi mới cuộc đời. Trước hết, Mai là người con hiếu thảo và có trái tim bao dung. Thừa hưởng tâm hồn tinh tế từ người cha mù, anh không chỉ yêu hoa mai bằng sự si mê mãnh liệt mà còn mở rộng lòng mình để cưu mang Lan – một cô bé mồ côi – trong lúc khốn cùng nhất. Hành động đưa Lan về nuôi dưỡng và xây dựng tổ ấm hạnh phúc cùng cô cho thấy một nhân cách cao đẹp, luôn trân trọng giá trị của chữ "Tâm" mà cha mình đã truyền dạy. Tuy nhiên, điểm bứt phá ở Mai chính là ý chí và trách nhiệm với gia đình. Đứng trước sự khắc nghiệt của thiên tai và cái nghèo bủa vây, Mai không chọn cách sống cam chịu hay "ẩn dật" như trước. Anh trăn trở về việc "những người trồng hoa ở Huế sống bằng cách nào?" và quyết tâm đi học hỏi kinh nghiệm thực tế. Mai đại diện cho tư duy thực tế: anh nhận ra tình yêu nghệ thuật phải đi đôi với khả năng kinh tế để duy trì sự sống. Dù việc cưa bỏ một nửa vườn mai để lấy vốn là một quyết định đau đớn, nhưng nhờ sự năng nổ và nhạy bén của vợ chồng Mai, anh đã giúp gia đình bắt nhịp với cuộc sống mới. Qua nhân vật Mai, tác giả khẳng định rằng sự năng động và ý chí vươn lên, khi được đặt trên nền tảng của tình thân và lòng nhân hậu, sẽ tạo nên sức sống bền bỉ cho con người.
Câu 2:
Trong xã hội hiện đại, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, lối sống của giới trẻ cũng có nhiều biến đổi đáng chú ý. Một trong những biểu hiện đáng lo ngại hiện nay là lối sống thích khoe khoang, phô trương “ảo” những thứ không thuộc về mình của một bộ phận thanh thiếu niên. Hiện tượng này đang đặt ra nhiều vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Trước hết, cần hiểu rõ thế nào là lối sống thích khoe khoang và phô trương “ảo”. Khoe khoang là hành vi cố tình thể hiện, đề cao bản thân thông qua vật chất, thành tích hay các mối quan hệ. Phô trương “ảo” là việc đăng tải, chia sẻ những hình ảnh, thông tin không đúng sự thật, mượn đồ đắt tiền, dùng cuộc sống của người khác để tạo vỏ bọc hào nhoáng cho bản thân. Đây là lối sống chạy theo hình thức, đề cao giá trị bề ngoài hơn bản chất bên trong. Trên thực tế, hiện tượng này ngày càng phổ biến, đặc biệt trên các nền tảng như Facebook, Instagram hay TikTok, nơi lượt thích và sự chú ý đôi khi trở thành thước đo giá trị con người.

Ngày nay, trên mạng xã hội không khó để bắt gặp những bạn trẻ khoe xe sang, hàng hiệu, du lịch xa hoa dù điều đó không phản ánh đúng cuộc sống thật. Nguyên nhân của hiện tượng này xuất phát từ tâm lý muốn được chú ý, được công nhận, từ áp lực so sánh trên mạng xã hội, cũng như sự thiếu định hướng về giá trị sống. Bên cạnh đó, ảnh hưởng từ truyền thông và việc giáo dục nhân cách chưa được chú trọng đúng mức cũng góp phần làm gia tăng lối sống này.

Từ những việc như vậy, hậu quả của việc sống “ảo” để lại rất nghiêm trọng. Nó khiến người trẻ dễ đánh mất bản thân, sống giả tạo, lệ thuộc vào ánh nhìn của người khác. Về lâu dài, điều này làm suy giảm niềm tin xã hội, gây tổn hại đến các mối quan hệ và nhân cách cá nhân. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng việc khoe khoang chỉ là cách thể hiện cá tính. Dù vậy, nếu vượt quá giới hạn, nó sẽ trở thành thói sống lệch lạc.

Để đẩy lùi lối sống này, chúng ta cần thực hiện đồng bộ 5 giải pháp. Thứ nhất, mỗi cá nhân cần nhận thức rõ giá trị cốt lõi nằm ở tri thức và nhân cách, không phải áo quần. Thứ hai, gia đình cần quan tâm, giáo dục con cái sống tiết kiệm, trung thực. Thứ ba, nhà trường nên tổ chức các chuyên đề về kỹ năng sống, giúp học sinh định vị bản thân đúng đắn. Thứ tư, cộng đồng mạng cần tỉnh táo, lên án những nội dung "phông bạt", lừa dối. Cuối cùng, bản thân giới trẻ hãy dành thời gian trau dồi kỹ năng thực tế thay vì "sống ảo" trên mạng.

Tóm lại, lối sống khoe khoang và phô trương “ảo” là một thực trạng đáng báo động. Mỗi học sinh cần tự rút ra bài học cho mình: sống chân thành, nỗ lực bằng chính khả năng và giá trị thật của bản thân để trở thành người có ích cho xã hội.

Câu 1:
-Ngôi kể: thứ ba
Câu 2:
-Tóm tắt: Tại chân núi Ngũ Tây, hai cha con ông lão mù gắn bó cả đời với vườn mai vàng cổ thụ bằng tất cả tình yêu và sự tỉ mẩn. Một mùa tết nọ, người con trai tên Mai đã cưu mang một cô gái mồ côi tên Lan về nhà, sau đó cả hai nên duyên vợ chồng và cùng nhau chăm sóc vườn cây. Tuy nhiên, cuộc sống gia đình của Lan và Mai lâm vào cảnh khó khăn khi thiên tai và thời tiết khắc nghiệt liên tiếp khiến vườn mai mất mùa. Nhận thấy cách trồng mai truyền thống không còn hiệu quả, Mai rất muốn đổi mới mô hình kinh doanh nhưng lại trăn trở vì hoàn toàn thiếu vốn. Để giúp các con, ông lão mù đã nén đau thương, quyết định đồng ý cưa bán một nửa vườn mai quý giá vốn là "máu thịt" và tâm hồn của mình. Trong ngày thợ đến hạ cây, ông dắt cháu nội đi thật xa để tránh nghe tiếng cưa xẻ, âm thầm khóc thương cho những gốc mai đã gắn bó cả đời người. Cuối cùng, sự hy sinh của người cha đã giúp gia đình vượt qua gian khó, bắt nhịp với cuộc sống mới và tìm thấy sự hồi sinh ngay trên chính những cánh mai vàng.
Câu 3:
-Nhân vật ông già Mai hiện lên với những phẩm chất:
+ Có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế: Tuy mù lòa nhưng ông có khả năng giao cảm đặc biệt với thiên nhiên. Ông nghe được tiếng nhựa chảy, cảm nhận được từng nụ hoa hé nở bằng linh cảm và tình yêu mãnh liệt dành cho cây mai.
+ Giàu lòng nhân hậu: Ông không chỉ đồng ý cho con trai cưu mang cô bé Lan mà còn luôn lấy chữ "Tâm" để giáo dục con cái.
+ Sự hy sinh cao cả: Chi tiết ông đồng ý cưa nửa vườn mai để cho con có vốn làm ăn là bằng chứng cho tình yêu thương vô bờ bến.
Câu 4:
-Chi tiết em thích nhất là hình ảnh ông già Mai dắt cháu đi lang thang trên đồi núi Ngũ Tây để tránh nghe tiếng cưa cắt vào những gốc mai. Vì đây là chi tiết gây xúc động nhất. Nó cho thấy sự đau đớn của ông già. Tiếng cưa ấy không chỉ cắt vào cây mà còn như đang cắt vào da thịt, vào những kỷ niệm đời ông. Hành động đi thật xa để "khỏi nghe" vừa cho thấy sự yếu lòng của một tâm hồn nhạy cảm, vừa cho thấy bản lĩnh của một người cha sẵn sàng chấp nhận đau thương để đánh đổi lấy lợi ích cho gia đình.
Câu 5:
-Sự ảnh hưởng của yếu tố “tình cảm gia đình” đến nhân vật Mai chính là động lực chi phối mọi suy nghĩ và hành động của nhân vật Mai.

Câu 1:
Nhân vật Cúc Hoa trong đoạn trích là hình ảnh người phụ nữ Việt Nam giàu đức hi sinh, thủy chung và nhân hậu. Dù xuất thân trong gia đình giàu có, khi bị cha ép gả cho người nghèo, Cúc Hoa vẫn một lòng theo chồng, không hề than vãn hay oán trách. Nàng luôn giữ trọn đạo làm vợ, làm dâu: “Khó nghèo có mẹ có con, ít nhiều gạn sẻ vẹn tròn cho nhau”, cho thấy tấm lòng hiếu thảo và đảm đang của nàng. Cúc Hoa còn sẵn sàng bán vàng mà mẹ chồng cho để lo cho chồng ăn học, thể hiện đức hi sinh và niềm tin sâu sắc vào tài năng, tương lai của Tống Trân. Dù cuộc sống vất vả, nàng vẫn kiên trì, chịu thương chịu khó, ngày đêm cầu trời khấn Phật cho chồng đỗ đạt, làm rạng danh gia đình. Qua nhân vật Cúc Hoa, tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam: giàu lòng yêu thương, sống có nghĩa, có tình, luôn đặt hạnh phúc và thành công của người thân lên trên bản thân mình.
Câu 2:
Trong cuộc sống, ai cũng mong muốn có được thành công và hạnh phúc. Tuy nhiên, con đường đi đến thành công chưa bao giờ là dễ dàng, mà luôn đầy rẫy thử thách và gian nan. “Tống Trân - Cúc Hoa” là minh chứng sâu sắc cho tinh thần vượt khó, khi cả hai vợ chồng đều đồng lòng, bền bỉ vượt qua nghịch cảnh để nuôi dưỡng khát vọng học tập và xây dựng tương lai. Từ đó, ta càng nhận ra ý nghĩa to lớn của việc không nản lòng trước khó khăn trong hành trình phát triển bản thân.

Không nản lòng trước khó khăn là giữ vững niềm tin, kiên trì theo đuổi mục tiêu dù gặp thất bại hay trở ngại. Đây là phẩm chất cần thiết giúp con người vững vàng trước sóng gió cuộc đời. Biểu hiện của người có ý chí, nghị lực là dám đương đầu với thử thách, không bỏ cuộc giữa chừng, biết đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã và không ngừng hoàn thiện bản thân.

Sở dĩ chúng ta cần có tinh thần ấy vì khó khăn là điều không thể tránh khỏi. Nếu dễ dàng buông xuôi, con người sẽ mãi dậm chân tại chỗ, đánh mất cơ hội trưởng thành. Ngược lại, vượt qua khó khăn giúp ta mạnh mẽ, tự tin hơn và gặt hái thành công. Giống như Tống Trân và Cúc Hoa, nhờ ý chí kiên định và sự đồng lòng, họ không chỉ đạt được ước mơ học hành, thi đỗ mà còn có cuộc sống viên mãn. Trong đời sống hiện nay, ta có thể thấy nhiều tấm gương sáng như Nick Vujicic, người không tay không chân vẫn trở thành diễn giả nổi tiếng, hay như Nguyễn Ngọc Ký, một thầy giáo viết bằng chân, đều minh chứng cho sức mạnh của nghị lực.

Để rèn luyện ý chí, mỗi người cần tập đối diện với khó khăn thay vì né tránh, đặt ra mục tiêu rõ ràng, kiên trì từng bước thực hiện. Hãy duy trì tinh thần lạc quan, học hỏi từ thất bại và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Không nản lòng trước khó khăn chính là chìa khóa mở ra thành công và hạnh phúc. Bản thân em cũng sẽ học cách kiên định hơn, không bỏ cuộc dù con đường phía trước còn nhiều thử thách, bởi em hiểu rằng chỉ khi vượt qua khó khăn, con người mới thực sự trưởng thành.

Câu 1:
-Văn bản thuộc thể loại truyện thơ Nôm
Câu 2:
-Những nhân vật xuất hiện trong đoạn trích: Mẹ Tống Trân, Tống Trân và Cúc Hoa.
Câu 3:
– Trong đoạn trích, gia đình Tống Trân và Cúc Hoa rơi vào hoàn cảnh nghèo khó, cuộc sống còn nhiều thiếu thốn. Cúc Hoa phải gánh vác trách nhiệm vô cùng lớn là chăm sóc mẹ chồng và chăm lo cho chồng ăn học.
– Vai trò của hoàn cảnh sống ấy là làm nổi bật số phận đầy thử thách của Cúc Hoa, tạo tiền đề và thúc đẩy sự phát triển của cốt truyện.
Câu 4:
– Thông qua mối quan hệ với mẹ chồng, Cúc Hoa có phẩm chất đáng quý như sự hiếu thảo, kính trọng mẹ chồng.
– Những chi tiết cho biết phẩm chất đáng quý của Cúc Hoa:

+ "Gọi là cơm tấm canh lê / Mẹ ăn đỡ dạ kẻo khi võ vàng".

+ "Lạy mẹ còn có chút tình thương con".
Câu 5:
Ước mơ “bảng vàng rồng mây” trong lời khấn nguyện của Cúc Hoa thể hiện khát vọng học hành, thi đỗ, lập công danh để đổi đời. Đây cũng chính là mong mỏi chung của nhân dân xưa: thoát khỏi cảnh nghèo khó, có cuộc sống ổn định, đem lại vinh quang cho gia đình, cha mẹ và sự an yên cho người vợ hi sinh ở hậu phương.