Câu 1

Bài thơ “Bến đò ngày mưa” đã gợi lên một cảm hứng chủ đạo là nỗi buồn man mác trước khung cảnh thiên nhiên và cuộc sống làng quê trong ngày mưa. Bằng những hình ảnh giản dị, gần gũi như tre ven bờ, cây chuối đầu bến, dòng sông và con thuyền nhỏ, tác giả đã khắc họa nên một bức tranh thiên nhiên vừa chân thực vừa giàu cảm xúc. Cơn mưa khiến cảnh vật trở nên ướt át và buồn bã: tre “rũ rợi”, chuối “bơ phờ”, con thuyền “đậu trơ vơ”. Những từ ngữ giàu sức gợi ấy khiến người đọc cảm nhận rõ sự lạnh lẽo và vắng lặng của không gian bến đò. Không chỉ có thiên nhiên, con người nơi đây cũng hiện lên với vẻ lặng lẽ: quán hàng không có khách, bác lái đò ghé buồm vào hút thuốc, người đi chợ lội trong mưa với chiếc thúng đội trên đầu. Nhịp sống dường như chậm lại, mọi thứ trở nên tĩnh lặng hơn dưới màn mưa. Qua bức tranh ấy, bài thơ thể hiện chủ đề ca ngợi vẻ đẹp bình dị của làng quê Việt Nam và bộc lộ tình cảm gắn bó sâu sắc của tác giả với cuộc sống thôn quê. Dù cảnh vật mang màu sắc buồn vắng, người đọc vẫn cảm nhận được vẻ đẹp mộc mạc, chân thành và rất đỗi thân thương của quê hương.

Câu 2

Mỗi con người sinh ra đều gắn bó với một vùng đất nhất định, nơi được gọi bằng hai tiếng thân thương: quê hương. Quê hương không chỉ là nơi ta cất tiếng khóc chào đời mà còn là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhân cách của mỗi người. Vì vậy, quê hương có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với cuộc đời của mỗi con người.

Trước hết, quê hương là nơi lưu giữ những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ và trong sáng nhất. Đó có thể là những con đường làng quen thuộc, những cánh đồng lúa xanh rì, dòng sông hiền hòa hay tiếng gọi nhau í ới của lũ trẻ mỗi buổi chiều. Những hình ảnh bình dị ấy tuy nhỏ bé nhưng lại khắc sâu trong tâm trí mỗi người, trở thành một phần không thể thiếu của cuộc đời. Khi trưởng thành và phải rời xa quê hương để học tập hay làm việc, chính những kỉ niệm ấy sẽ trở thành nguồn động viên tinh thần, giúp ta cảm thấy ấm áp và có thêm nghị lực để vượt qua khó khăn.

Không chỉ vậy, quê hương còn là nơi nuôi dưỡng và hình thành nhân cách của mỗi con người. Từ gia đình, nhà trường đến cộng đồng làng xóm, tất cả đều góp phần giáo dục con người về đạo đức và lối sống. Những lời dạy của cha mẹ, sự chỉ bảo của thầy cô cùng với các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương đã giúp mỗi người học được cách yêu thương, sẻ chia và sống có trách nhiệm. Chính những điều giản dị ấy đã tạo nên nền tảng vững chắc cho sự trưởng thành của mỗi cá nhân.

Bên cạnh đó, quê hương còn là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn. Dù đi đâu, làm gì, con người vẫn luôn hướng về quê hương với tình cảm sâu nặng. Nỗi nhớ quê hương giúp con người thêm trân trọng cội nguồn của mình và cố gắng phấn đấu trong cuộc sống. Thực tế cho thấy, rất nhiều người thành đạt vẫn luôn hướng về quê hương, đóng góp công sức và trí tuệ để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay vẫn có một số người thờ ơ với quê hương, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà quên đi trách nhiệm của mình đối với nơi đã nuôi dưỡng mình khôn lớn. Đây là thái độ đáng phê phán bởi mỗi người đều có nghĩa vụ giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp của quê hương.

Là học sinh, chúng ta cần thể hiện tình yêu quê hương bằng những hành động thiết thực như chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, giữ gìn môi trường sống, tôn trọng và phát huy truyền thống văn hóa của địa phương. Những việc làm tuy nhỏ nhưng sẽ góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Tóm lại, quê hương có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với cuộc đời mỗi con người. Vì vậy, mỗi chúng ta cần biết trân trọng, yêu quý và có trách nhiệm gìn giữ, xây dựng quê hương – nơi luôn là điểm tựa bình yên và thiêng liêng trong trái tim mỗi người.

I. ĐỌC HIỂU (4 điểm)

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ tám chữ. Mỗi dòng thơ gồm tám tiếng, nhịp điệu khá linh hoạt, tạo nên âm hưởng chậm rãi, phù hợp với việc miêu tả khung cảnh bến đò trong một ngày mưa vắng lặng.

Câu 2.
Đề tài của bài thơ là cảnh bến đò trong một ngày mưa ở làng quê. Qua việc miêu tả thiên nhiên và con người nơi bến đò, tác giả đã tái hiện một bức tranh đời sống nông thôn quen thuộc, bình dị nhưng cũng đầy cảm xúc.

Câu 3.
Một biện pháp tu từ nổi bật trong bài thơ là nhân hóa. Ví dụ: “Tre rũ rợi ven bờ”, “Chuối bơ phờ đầu bến đứng dầm mưa.”
Ở đây, tác giả đã gán cho cây tre và cây chuối những trạng thái của con người như “rũ rợi”, “bơ phờ”. Nhờ vậy, cảnh vật không còn vô tri vô giác mà trở nên có hồn, có cảm xúc. Qua cách miêu tả ấy, người đọc cảm nhận rõ hơn không khí buồn bã, ảm đạm và lạnh lẽo của bến đò trong cơn mưa. Đồng thời, biện pháp nhân hóa còn góp phần thể hiện tâm trạng trầm lắng, man mác buồn của tác giả trước khung cảnh thiên nhiên vắng lặng.

Câu 4.
Bức tranh bến đò ngày mưa được tác giả miêu tả qua nhiều hình ảnh quen thuộc của làng quê như:

• Tre ven bờ rũ rượi, cây chuối bơ phờ đứng dầm mưa.
• Dòng sông trôi rào rạt trong mưa.
• Con thuyền cắm lại, đậu trơ vơ giữa bến vắng.
• Những quán hàng đứng co ro vì không có khách.
• Bác lái đò ghé buồm vào hút thuốc.
• Người đi chợ lội đường trong mưa, thúng đội trên đầu.

Những hình ảnh đó đã vẽ nên một không gian làng quê vắng vẻ, lạnh lẽo và hiu quạnh trong ngày mưa. Tuy nhiên, ẩn sau sự tĩnh lặng ấy vẫn là nhịp sống bình dị, quen thuộc của con người nơi thôn quê. Cảnh vật và con người hòa vào nhau, tạo nên một bức tranh vừa chân thực vừa giàu cảm xúc.

Câu 5.
Qua bức tranh bến đò ngày mưa, bài thơ gợi lên tâm trạng trầm lắng, man mác buồn và có chút cô đơn. Khung cảnh mưa gió, bến đò vắng vẻ, con thuyền trơ vơ khiến không gian trở nên tĩnh lặng, hiu hắt. Tuy nhiên, trong nỗi buồn ấy vẫn ẩn chứa tình cảm gắn bó, yêu thương của tác giả đối với cảnh sắc và cuộc sống bình dị của làng quê Việt Nam.

Câu 1.

Trong kho tàng truyện dân gian Việt Nam, hình tượng những vị tướng trung nghĩa luôn để lại ấn tượng sâu sắc, và nhân vật Lê Phụng Hiểu trong truyện về thần núi Đồng Cổ là một hình tượng tiêu biểu như vậy. Trước hết, ông được khắc họa là người có sức mạnh phi thường. Từ khi còn nhỏ, ông đã nổi tiếng với thân hình cao lớn, râu ria rậm rạp và sức lực hơn người. Có lần, khi được nhờ giúp đánh nhau, ông đã nhổ bật cả gốc cây khiến đối phương khiếp sợ. Chi tiết ấy vừa làm nổi bật sức mạnh vượt trội của nhân vật, vừa tạo nên màu sắc kì ảo, đậm chất truyền thuyết. Không chỉ mạnh mẽ, Lê Phụng Hiểu còn là người vô cùng trung thành với vua và triều đình. Khi ba vương nổi loạn chống lại vua Lý Thái Tông, ông lập tức vâng lệnh ra trận. Với tinh thần dũng cảm, ông thẳng thắn tuyên bố sẽ lấy đầu kẻ phản loạn để dâng vua, rồi xông thẳng vào trận chiến và chém chết Vũ Đức Vương khiến quân phản loạn tan rã. Hành động quyết đoán ấy đã góp phần dẹp yên nội loạn, bảo vệ sự ổn định của triều đình. Qua hình tượng Lê Phụng Hiểu, tác giả dân gian đã ca ngợi phẩm chất trung nghĩa, dũng cảm của người anh hùng, đồng thời thể hiện truyền thống đề cao những con người sẵn sàng hi sinh để bảo vệ đất nước và chính nghĩa.

Caau2 :

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ như hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của con người, đặc biệt là giới trẻ. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, chúng ta có thể kết nối với bạn bè, cập nhật thông tin và giải trí mọi lúc mọi nơi thông qua các nền tảng như Facebook hay TikTok. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mà mạng xã hội mang lại, một hiện tượng đáng lo ngại đang ngày càng phổ biến: nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội mà bỏ quên những hoạt động thực tế quan trọng như học tập, rèn luyện sức khỏe hay giao tiếp trực tiếp với gia đình và bạn bè.

Mạng xã hội có thể hiểu là những nền tảng trực tuyến cho phép con người giao tiếp, chia sẻ thông tin và kết nối với nhau. Nếu được sử dụng hợp lí, mạng xã hội có thể mang lại nhiều lợi ích như giúp con người cập nhật tin tức nhanh chóng, học hỏi thêm kiến thức và mở rộng các mối quan hệ. Tuy nhiên, trong thực tế, không ít bạn trẻ đang sử dụng mạng xã hội một cách thiếu kiểm soát. Nhiều người dành hàng giờ mỗi ngày để lướt tin, xem video, đọc bình luận hay đăng tải trạng thái cá nhân. Thậm chí có những bạn thức khuya chỉ để theo dõi các nội dung giải trí hoặc chạy theo những trào lưu trên mạng. Điều đó khiến thời gian dành cho học tập, nghỉ ngơi và các hoạt động bổ ích khác bị giảm đi đáng kể.

Hiện tượng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết, mạng xã hội được thiết kế với nhiều nội dung hấp dẫn, dễ gây tò mò và cuốn hút người xem, khiến người dùng dễ dàng bị “nghiện”. Bên cạnh đó, nhiều bạn trẻ chưa biết cách quản lí thời gian hợp lí, chưa có ý thức tự kiểm soát bản thân khi sử dụng điện thoại. Ngoài ra, sự thiếu định hướng và quan tâm từ gia đình hoặc nhà trường cũng khiến một số bạn trẻ chưa nhận thức rõ được những tác hại của việc sử dụng mạng xã hội quá mức.

Việc dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội sẽ gây ra nhiều hậu quả tiêu cực. Trước hết, nó ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập của học sinh khi thời gian dành cho việc học bị thu hẹp. Nhiều bạn trở nên mất tập trung, lười suy nghĩ và dễ bị xao nhãng. Bên cạnh đó, việc sử dụng điện thoại trong thời gian dài còn ảnh hưởng đến sức khỏe như đau mắt, mỏi cổ, ít vận động và dễ dẫn đến tình trạng mệt mỏi. Không chỉ vậy, các mối quan hệ ngoài đời thực cũng trở nên xa cách hơn khi nhiều người chỉ giao tiếp qua màn hình điện thoại thay vì trò chuyện trực tiếp. Lâu dần, kỹ năng giao tiếp và khả năng thấu hiểu người khác cũng bị hạn chế.

Để khắc phục tình trạng này, trước hết mỗi bạn trẻ cần nâng cao ý thức tự quản lí bản thân. Chúng ta cần hiểu rằng mạng xã hội chỉ là một công cụ hỗ trợ chứ không phải là toàn bộ cuộc sống. Vì vậy, mỗi người nên biết sắp xếp thời gian hợp lí, ưu tiên cho việc học tập, đọc sách, rèn luyện thể thao và tham gia các hoạt động ngoài trời. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần rèn luyện thói quen sử dụng mạng xã hội có chọn lọc, chỉ tiếp nhận những thông tin hữu ích và đặt ra giới hạn thời gian sử dụng điện thoại mỗi ngày. Ngoài ra, gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng cho học sinh. Cha mẹ cần quan tâm, trò chuyện và khuyến khích con em tham gia nhiều hoạt động thực tế. Nhà trường cũng nên tổ chức các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ hay phong trào rèn luyện để học sinh có cơ hội giao lưu, phát triển kỹ năng sống và hạn chế thời gian sử dụng mạng xã hội.

Tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá để học hỏi, trải nghiệm và hoàn thiện bản thân. Vì vậy, mỗi người cần biết cân bằng giữa thế giới ảo và cuộc sống thực. Mạng xã hội sẽ trở thành một công cụ hữu ích nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách. Khi biết làm chủ công nghệ và sử dụng nó một cách hợp lí, chúng ta sẽ có thể tận dụng được những lợi ích mà công nghệ mang lại, đồng thời xây dựng cho mình một cuộc sống lành mạnh, ý nghĩa và tích cực hơn.

Câu 1.

Văn bản Truyện thần núi Minh Chủ Đồng Cổ thuộc thể loại truyền thuyết (trong tác phẩm Lĩnh Nam chích quái).

Câu 2.

Những chi tiết tưởng tượng kì ảo trong văn bản:

• Vua Lý Thái Tông nằm mơ thấy thần núi Đồng Cổ xin theo giúp đánh giặc.
• Thần núi báo mộng cho vua biết âm mưu phản loạn của ba vương.
• Sau khi dẹp loạn, vua phong thần làm “Thiên hạ Minh Chủ” và lập đền thờ.

Câu 3.

Sự việc chính của văn bản:
Thần núi Đồng Cổ báo mộng cho vua Lý Thái Tông biết âm mưu phản loạn của ba vương, nhờ đó vua kịp thời sai Lê Phụng Hiểu dẹp loạn, giữ vững triều đình.

Câu 4.

Ý nghĩa của việc hai lần vua mơ gặp thần núi Đồng Cổ:

• Thể hiện sự linh thiêng và sức mạnh của thần linh.
• Khẳng định thần luôn phù trợ cho vua và đất nước.
• Tăng yếu tố kì ảo, hấp dẫn cho truyện.
• Thể hiện niềm tin của nhân dân vào thần linh bảo vệ chính nghĩa.

Câu 5.

Chủ đề của văn bản:
Ca ngợi sự linh thiêng của thần núi Đồng Cổ và tinh thần trung nghĩa, dũng cảm của Lê Phụng Hiểu, đồng thời thể hiện niềm tin của nhân dân vào chính nghĩa và sự bảo vệ của thần linh đối với đất nước.

Câu 1

Trong cuộc sống, có những con người vì lòng tham mà sẵn sàng đánh đổi cả đạo đức và tình thân. Đọc đoạn trích Vụ mất tích kì lạ của Arthur Conan Doyle, người đọc không khỏi phẫn nộ trước bộ mặt thật của Windibank – một kẻ giả dối, mưu mô và ích kỉ. Nhân vật này được khắc họa vừa chân thực vừa sắc sảo, để lại ấn tượng sâu đậm.Trước hết, Windibank là kẻ tham lam và toan tính. Vì muốn giữ khoản tiền một trăm bảng mỗi năm từ con riêng của vợ, ông ta đã nghĩ ra một âm mưu tinh vi: cải trang thành Hosmer Angel để lừa dối chính cô gái trẻ. Việc đeo kính màu, gắn râu giả, thay đổi giọng nói và sử dụng máy đánh chữ cho thấy sự chuẩn bị kĩ lưỡng và lạnh lùng. Hành động ấy không chỉ thể hiện sự xảo trá mà còn cho thấy ông ta sẵn sàng chà đạp lên tình cảm chân thành của người khác vì lợi ích cá nhân. Khi bị vạch trần, Windibank tái mét mặt, mồ hôi ướt trán, nhưng vẫn cố chối cãi và dựa vào pháp luật để bao biện. Điều đó chứng tỏ ông ta không hề hối hận mà chỉ lo sợ cho bản thânKhông hỉ dừng lại ở đó , tác giả đã xây dựng nhân vật thông qua tình huống truyện đầy kịch tính và bất ngờ. Nghệ thuật miêu tả ngoại hình (gương mặt vàng nhạt, đôi mắt sắc sảo), kết hợp với khắc họa cử chỉ, ánh mắt và lời thoại đã làm nổi bật bản chất gian xảo của Windibank. Đặc biệt, thủ pháp đối lập giữa vẻ ngoài dịu dàng giả tạo và tâm địa đê tiện bên trong càng làm nhân vật trở nên sinh động. Qua cách suy luận sắc bén của Sherlock Holmes, bộ mặt thật của Windibank dần được bóc trần, tạo nên sức hấp dẫn cho câu chuyện.Như vậy, bằng bút pháp trinh thám đặc sắc, tác giả đã xây dựng thành công hình tượng Windibank – đại diện cho kiểu người ích kỉ, tham lam và suy đồi đạo đức trong xã hội.

Câu 2

Từng căn dặn thế hệ trẻ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Thanh niên là rường cột của nước nhà.” Lời khẳng định ấy không chỉ thể hiện niềm tin mà còn đặt lên vai tuổi trẻ một sứ mệnh lớn lao. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, khi Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, vai trò và trách nhiệm của thế hệ trẻ càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đứng trước thời cơ và thách thức đan xen, người trẻ hôm nay cần ý thức rõ mình phải làm gì để xứng đáng với niềm tin của dân tộc.

Hội nhập quốc tế là quá trình các quốc gia tăng cường hợp tác, giao lưu và cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu. Điều đó mở ra nhiều cơ hội phát triển về kinh tế, khoa học, công nghệ, giáo dục nhưng đồng thời cũng tạo ra áp lực lớn về chất lượng nguồn nhân lực và bản lĩnh văn hóa. Trong hoàn cảnh ấy, thế hệ trẻ không chỉ là người thụ hưởng thành quả mà còn là lực lượng trực tiếp kiến tạo tương lai đất nước.

Trước hết, trách nhiệm sâu sắc nhất của thế hệ trẻ là không ngừng học tập và hoàn thiện bản thân. Tri thức chính là sức mạnh của thời đại. Một quốc gia muốn khẳng định vị thế phải dựa vào nguồn nhân lực chất lượng cao. Vì vậy, thanh niên cần chủ động tiếp cận khoa học – công nghệ hiện đại, nâng cao trình độ ngoại ngữ, rèn luyện tư duy phản biện và khả năng sáng tạo. Học tập không chỉ để thi cử mà để làm chủ tri thức, làm chủ cuộc đời và góp phần làm chủ vận mệnh dân tộc. Trong thời đại số, nếu người trẻ lười biếng, thiếu kỹ năng, đất nước sẽ tụt hậu trong cuộc cạnh tranh toàn cầu khốc liệt.

Bên cạnh tri thức, trách nhiệm của thanh niên còn nằm ở bản lĩnh chính trị và lòng yêu nước tỉnh táo. Hội nhập kéo theo sự giao thoa mạnh mẽ về văn hóa và tư tưởng. Nếu thiếu lập trường vững vàng, người trẻ dễ bị cuốn theo lối sống thực dụng, chạy theo giá trị vật chất mà quên đi cội nguồn. Vì vậy, mỗi thanh niên cần biết chọn lọc tinh hoa nhân loại, đồng thời giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc. Hội nhập không phải là hòa tan; hiện đại nhưng không đánh mất truyền thống mới là con đường phát triển bền vững.

Một trách nhiệm quan trọng khác là tinh thần dấn thân và sáng tạo. Đất nước muốn bứt phá cần những con người dám nghĩ lớn, dám hành động và dám chịu trách nhiệm. Nhiều người Việt đã khẳng định vị thế trên trường quốc tế bằng ý chí và khát vọng mãnh liệt, tiêu biểu như Phạm Nhật Vượng với những dự án mang tầm vóc toàn cầu. Thành công ấy không chỉ là kết quả của tài năng mà còn là biểu hiện của trách nhiệm đối với sự phát triển quốc gia. Người trẻ hôm nay cần nuôi dưỡng ước mơ, tinh thần khởi nghiệp, đóng góp vào sự thịnh vượng chung thay vì chỉ tìm kiếm lợi ích cá nhân.

Không dừng lại ở đó, trách nhiệm của thế hệ trẻ còn thể hiện ở ý thức công dân: tuân thủ pháp luật, sống trung thực, bảo vệ môi trường, tích cực tham gia hoạt động xã hội và sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc khi cần. Một đất nước mạnh không chỉ nhờ kinh tế phát triển mà còn nhờ những con người có đạo đức, có lý tưởng và biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng.

TUy nhiên , nếu thanh niên thờ ơ, sống thiếu mục tiêu và trách nhiệm, đất nước sẽ mất đi động lực tiến lên. Ngược lại, khi người trẻ biết biến khát vọng cá nhân thành khát vọng cống hiến, Việt Nam hoàn toàn có thể sánh vai cùng các cường quốc năm châu.

Tóm lại, trong thời đại hội nhập quốc tế, trách nhiệm của thế hệ trẻ không chỉ là bổn phận mà còn là sứ mệnh lịch sử. Là học sinh hôm nay, chúng ta cần học tập nghiêm túc, rèn luyện bản lĩnh, nuôi dưỡng ước mơ lớn và hành động thiết thực để góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh. Tương lai của dân tộc nằm trong chính sự nỗ lực của mỗi người trẻ hôm nay.

Câu 1.

Văn bản thuộc thể loại truyện trinh thám (trích trong tác phẩm của Arthur Conan Doyle).

Câu 2.

Các nhân vật trong văn bản:

• Sherlock Holmes
• Mary Sutherland
• Hosmer Angel
• Ông Windibank (cha dượng Mary)
• (Người kể chuyện – bác sĩ Watson)

→ Nhân vật chính: Sherlock Holmes.

Câu 3.

Điều cần làm sáng tỏ:
Sự thật về vụ mất tích của Hosmer Angel – liệu anh ta có thật sự biến mất hay chỉ là một màn kịch lừa gạt?

Câu 4.

Chi tiết quan trọng mang tính bước ngoặt:
Holmes phát hiện các lá thư đều được đánh máy với những đặc điểm giống nhau (chữ “e” có vết nhòe, chữ “t” có gạch ngang mờ), trùng khớp với máy chữ của Windibank → chứng minh Windibank chính là Hosmer giả mạo.

Câu 5.

Sherlock Holmes là người thông minh, sắc sảo, suy luận logic, quan sát tinh tế và có khả năng phân tích chứng cứ cực kì chính xác.

Câu 1.Trong nền văn học trung đại Việt Nam, Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc, tác giả của kiệt tác Truyện Kiều. Trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu, ông đã xây dựng nhân vật Đạm Tiên – một người con gái tài sắc nhưng mang số phận vô cùng bi thương. Đạm Tiên trước hết hiện lên là một ca nhi từng vang danh một thời, “nổi danh tài sắc một thì”, đại diện cho vẻ đẹp và tài năng của người phụ nữ. Thế nhưng, cuộc đời nàng lại ngắn ngủi và nghiệt ngã khi đang độ xuân thì đã “nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương”, cho thấy số phận mong manh, bạc mệnh của hồng nhan trong xã hội phong kiến. Nỗi bất hạnh ấy càng trở nên đau xót hơn khi sau cái chết, Đạm Tiên bị lãng quên, mồ mả hoang lạnh, “mồ vô chủ ai mà viếng thăm”, buồng phòng trống trải, dấu xe ngựa đã phủ rêu xanh. Về nghệ thuật, Nguyễn Du sử dụng thể thơ lục bát mềm mại, giàu nhạc điệu, kết hợp với hệ thống từ láy gợi cảm như sè sè, dầu dầu, lạnh ngắt, vắng tanh để tạo nên không khí u buồn, hiu quạnh. Những hình ảnh, chi tiết giàu tính ước lệ như nấm mồ bên đường, cỏ úa, rêu phong đã khắc sâu bi kịch của nhân vật. Qua hình tượng Đạm Tiên, Nguyễn Du thể hiện niềm cảm thương sâu sắc và tư tưởng nhân đạo đối với những kiếp người phụ nữ bạc mệnh.

Câu 2.Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của học sinh. Không thể phủ nhận những lợi ích mà mạng xã hội mang lại, tuy nhiên việc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát đang gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Trước thực tế đó, em cảm thấy băn khoăn, lo lắng và cho rằng cần nhìn nhận nghiêm túc vấn đề sử dụng mạng xã hội sao cho lành mạnh và hiệu quả.

Trước hết, sử dụng mạng xã hội lành mạnh và hiệu quả được hiểu là việc tham gia các nền tảng trực tuyến một cách có mục đích, có chọn lọc và có giới hạn. Người sử dụng không để mạng xã hội chi phối toàn bộ thời gian, cảm xúc và hành vi của bản thân, mà biết làm chủ, kiểm soát nội dung mình tiếp cận cũng như cách ứng xử trên không gian mạng. Việc sử dụng hiệu quả còn thể hiện ở chỗ biết tận dụng mạng xã hội để học tập, mở rộng hiểu biết, kết nối tích cực với mọi người, đồng thời tránh xa những thông tin độc hại, sai lệch, phản cảm. Như vậy, mạng xã hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó phục vụ cho sự phát triển trí tuệ, nhân cách và đời sống tinh thần của con người.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy nhiều học sinh đang sử dụng mạng xã hội một cách thiếu khoa học. Không ít bạn dành hàng giờ mỗi ngày để lướt mạng, xem video ngắn, chơi game, chạy theo lượt thích và bình luận. Nhiều học sinh vừa học vừa dùng điện thoại, thức khuya để lên mạng, dẫn đến mệt mỏi, giảm sút kết quả học tập. Tình trạng lệ thuộc vào mạng xã hội ngày càng phổ biến, cho thấy vấn đề đang ở mức đáng báo động.

Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết, học sinh còn thiếu kĩ năng quản lí thời gian và chưa có ý thức tự kiểm soát bản thân. Bên cạnh đó, mạng xã hội với nội dung hấp dẫn, cập nhật liên tục dễ khiến người dùng bị cuốn theo. Ngoài ra, sự quan tâm, định hướng của gia đình và nhà trường đôi khi chưa thật sự sát sao.

Nếu việc lạm dụng mạng xã hội không được kiểm soát, nó sẽ gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Đối với cá nhân học sinh, việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều khiến sao nhãng học tập, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần. Đối với gia đình và nhà trường, tình trạng này làm suy giảm sự gắn kết, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và hình thành lối sống thiếu trách nhiệm. Về lâu dài, nó còn gây ra những hệ lụy tiêu cực cho xã hội, cản trở sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.

Xuất phát từ những nguyên nhân và hậu quả trên, việc sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả đòi hỏi những giải pháp cụ thể, thiết thực từ nhiều phía.. Trước hết, bản thân mỗi học sinh phải là người trực tiếp và quan trọng nhất trong việc sử dụng mạng xã hội lành mạnh. Học sinh cần xác định rõ mục đích khi tham gia mạng xã hội là để học tập, cập nhật thông tin và kết nối tích cực, không phải để lãng phí thời gian. Việc chủ động giới hạn thời gian sử dụng điện thoại, chẳng hạn chỉ lên mạng sau khi hoàn thành bài tập hoặc không dùng mạng xã hội sau 22 giờ, sẽ giúp tránh tình trạng lệ thuộc. Ngoài ra, học sinh cần chọn lọc nội dung, tránh xem các video phản cảm, tin giả hay trào lưu tiêu cực. Thực tế cho thấy nhiều bạn cải thiện rõ kết quả học tập khi giảm thời gian lướt mạng và tập trung hơn vào việc học. Nhờ đó, học sinh sẽ hình thành thói quen sống có kỉ luật và trách nhiệm với bản thân.

Bên cạnh đó, gia đình giữ vai trò định hướng và kiểm soát quan trọng đối với việc sử dụng mạng xã hội của học sinh. Cha mẹ cần quan tâm, thường xuyên trò chuyện để hiểu con đang sử dụng mạng xã hội vào mục đích gì. Việc thống nhất thời gian dùng điện thoại trong gia đình, chẳng hạn không sử dụng điện thoại trong bữa ăn hay trước giờ ngủ, là biện pháp hiệu quả. Nhiều gia đình đã giúp con giảm lệ thuộc mạng xã hội bằng cách tăng cường hoạt động chung như đọc sách, chơi thể thao. Ngoài ra, cha mẹ cần làm gương trong cách sử dụng mạng xã hội, tránh vừa nói chuyện với con vừa dùng điện thoại. Khi gia đình đồng hành đúng cách, học sinh sẽ sử dụng mạng xã hội có kiểm soát hơn.

Cuối cùng, nhà trường và xã hội cần chung tay tạo môi trường mạng an toàn cho học sinh. Nhà trường nên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề về kĩ năng sử dụng mạng xã hội, giúp học sinh nhận biết tin giả, nội dung độc hại. Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh khai thác mạng xã hội phục vụ học tập như tham gia các nhóm học tập, tra cứu tài liệu trực tuyến. Về phía xã hội, các cơ quan chức năng cần kiểm soát chặt chẽ nội dung xấu trên mạng, xử lí những hành vi phát tán thông tin sai lệch. Thực tế cho thấy những chiến dịch tuyên truyền về an toàn mạng đã góp phần nâng cao ý thức của giới trẻ. Khi nhà trường và xã hội cùng hành động, việc sử dụng mạng xã hội lành mạnh mới đạt hiệu quả lâu dài.

Tuy nhiên, cũng cần phê phán những hành vi sống ảo, sử dụng mạng xã hội để phát tán thông tin sai lệch, chạy theo trào lưu tiêu cực. Mỗi học sinh cần tự điều chỉnh hành vi để mạng xã hội trở thành công cụ hỗ trợ, chứ không phải rào cản đối với sự phát triển của bản thân.

Tóm lại, mạng xã hội chỉ thực sự mang lại giá trị khi con người biết sử dụng nó một cách có ý thức và trách nhiệm. Mỗi học sinh cần tự điều chỉnh hành vi của mình, đồng thời có sự đồng hành của gia đình, nhà trường và xã hội để mạng xã hội trở thành công cụ hữu ích, góp phần hoàn thiện bản thân và xây dựng một xã hội văn minh.

Câu 1.

Thể thơ của văn bản: thể thơ lục bát

Câu 2.

Kiểu lời thoại trong hai dòng thơ:

Là lời đối thoại trực tiếp, được đặt trong dấu ngoặc kép, thể hiện lời nói của nhân vật.

Câu 3.

Nhận xét về hệ thống từ láy trong văn bản:

→ Tác giả sử dụng nhiều từ láy giàu giá trị biểu cảm như: sè sè, dầu dầu, vắng tanh, lạnh ngắt, dầm dầm, đầm đầm…
→ Những từ láy này có tác dụng:

• Gợi không gian hoang vắng, lạnh lẽo, buồn thương của nấm mồ Đạm Tiên.
• Diễn tả sâu sắc tâm trạng xót xa, đau đớn, thương cảm của Thuý Kiều.
  → Qua đó, ngôn ngữ thơ trở nên gợi hình, gợi cảm, giàu cảm xúc.
• âu 4.

Tâm trạng, cảm xúc của Thuý Kiều trước hoàn cảnh Đạm Tiên và phẩm chất của nàng:

→ Trước số phận bi thương của Đạm Tiên, Thuý Kiều có tâm trạng xót xa, đau đớn, thương cảm sâu sắc, đến mức khóc nghẹn ngào (“dầm dầm châu sa”).
→ Kiều không chỉ thương người đã khuất mà còn liên tưởng đến thân phận chung của người phụ nữ, thể hiện qua lời than: “Đau đớn thay, phận đàn bà!”

→ Điều đó cho thấy Thuý Kiều là người con gái:

• Giàu lòng nhân ái, biết đồng cảm với nỗi đau của người khác.
• Nhạy cảm, sâu sắc, sớm ý thức về số phận mong manh của người phụ nữ trong xã hội xưa.
• Câu 5.

Văn bản kể về số phận bi thương của Đạm Tiên – một người con gái tài sắc nhưng bạc mệnh, chết trẻ, mồ mả hoang lạnh, không người hương khói. Trước hoàn cảnh ấy, Thuý Kiều đã vô cùng xót xa, đau đớn và khóc thương cho Đạm Tiên, đồng thời cất lên lời than cho thân phận chung của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
→ Từ nội dung đó, em rút ra bài học: cần biết yêu thương, cảm thông và trân trọng con người, đặc biệt là những số phận bất hạnh, bởi vì sự sẻ chia và lòng nhân ái sẽ làm cho cuộc sống trở nên ấm áp, nhân văn hơn.

Câu 1.

Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du không chỉ khắc họa số phận Thuý Kiều mà còn xây dựng nhiều nhân vật phụ giàu ý nghĩa, trong đó có nhân vật Đạm Tiên. Qua đoạn trích, tác giả đã làm nổi bật hình ảnh một người con gái tài sắc nhưng có số phận bi thương.Nhân vật Đạm Tiên trước hết hiện lên là một người con gái tài sắc nhưng số phận ngắn ngủi, mong manh. Khi còn sống, nàng là một ca nhi “nổi danh tài sắc một thì”, từng được nhiều người yêu mến, tìm đến, cho thấy vẻ đẹp và tài năng nổi bật. Tuy nhiên, vẻ đẹp ấy không mang lại hạnh phúc mà trái lại còn khiến cuộc đời nàng sớm rơi vào bi kịch. Đạm Tiên chết khi tuổi xuân còn dang dở, được Nguyễn Du gợi tả bằng hình ảnh ẩn dụ “nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương”, vừa xót xa vừa ám ảnh.Không chỉ bất hạnh lúc sống, Đạm Tiên còn cô độc, tủi phận ngay cả khi đã chết. Mộ nàng nằm ven đường, “hương khói vắng tanh”, “mồ vô chủ ai mà viếng thăm”, cho thấy một kiếp người bị lãng quên, không ai đoái hoài. Qua việc khắc họa số phận ấy, Nguyễn Du đã bộc lộ niềm thương cảm sâu sắc đối với người phụ nữ tài sắc nhưng bạc mệnh, đồng thời lên án xã hội phong kiến vô tình đã chà đạp lên giá trị con người.Đoạn trích khắc họa nhân vật Đạm Tiên bằng bút pháp tả cảnh ngụ tình, cảnh mồ hoang, cỏ úa, hương khói lạnh lẽo vừa gợi không gian u buồn vừa phản ánh số phận cô độc của nhân vật. Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, sử dụng nhiều từ láy như “sè sè”, “dầu dầu”, “vắng tanh”, “lạnh ngắt” làm nổi bật vẻ hoang vắng, thương tâm. Bên cạnh đó, Nguyễn Du còn vận dụng biện pháp ẩn dụ (“nửa chừng xuân”, “gãy cành thiên hương”) để diễn tả cái chết sớm của người con gái tài sắc, khiến nỗi đau trở nên thấm thía. Những yếu tố nghệ thuật ấy góp phần thể hiện sâu sắc giá trị nhân đạo của tác phẩm.Nhân vật Đạm Tiên vì thế trở thành biểu tượng cho bi kịch chung của người phụ nữ trong xã hội xưa, đồng thời gợi dự cảm về số phận đau khổ của Thuý Kiều.

Câu 2.

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của học sinh hiện nay. Bên cạnh những lợi ích tích cực, việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều và thiếu kiểm soát đang gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Trước thực trạng đó, em cảm thấy cần phải suy nghĩ nghiêm túc về vấn đề làm thế nào để sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả.

Trước hết, sử dụng mạng xã hội lành mạnh và hiệu quả là việc biết kiểm soát thời gian, hành vi và nội dung tiếp nhận trên không gian mạng, nhằm phục vụ cho học tập, giao tiếp và hoàn thiện bản thân, chứ không để mạng xã hội chi phối cuộc sống.

Thực tế hiện nay cho thấy, không ít học sinh dành hàng giờ mỗi ngày để lướt mạng xã hội, xem video giải trí, theo dõi những nội dung vô bổ. Nhiều bạn vừa học vừa sử dụng điện thoại, dẫn đến mất tập trung, kết quả học tập giảm sút. Thậm chí, có học sinh sống ảo, chạy theo lượt thích, bình luận, sử dụng ngôn từ thiếu văn hóa trên mạng. Thực trạng này diễn ra phổ biến, cho thấy vấn đề đã và đang trở nên cấp bách, cần sớm có giải pháp khắc phục.

Sở dĩ tình trạng trên tồn tại là do nhiều nguyên nhân. Trước hết, ý thức tự giác và khả năng làm chủ bản thân của một bộ phận học sinh còn hạn chế, chưa nhận thức đầy đủ tác hại của việc lạm dụng mạng xã hội. Bên cạnh đó, sự thiếu quan tâm, định hướng từ gia đình, cùng với việc nhà trường chưa chú trọng đầy đủ đến giáo dục kỹ năng sử dụng mạng an toàn cũng góp phần khiến học sinh dễ sa đà.

Nếu vấn đề này không được giải quyết, hậu quả để lại sẽ vô cùng nghiêm trọng. Đối với cá nhân, việc lạm dụng mạng xã hội khiến học sinh sa sút học tập, giảm khả năng giao tiếp thực tế, ảnh hưởng sức khỏe tinh thần. Đối với gia đình, nhà trường và xã hội, nó làm suy giảm chất lượng giáo dục và cản trở sự hình thành nhân cách của thế hệ trẻ. Do đó, giải quyết vấn đề này không chỉ mang tính cấp bách mà còn là yếu tố tiên quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững của cá nhân và xã hội.

Trước thực trạng ấy, cần có những giải pháp thiết thực. Trước hết, bản thân mỗi học sinh cần nâng cao ý thức tự giác trong việc sử dụng mạng xã hội. Mỗi học sinh phải là người trực tiếp thực hiện giải pháp này bằng cách xây dựng thời gian biểu hợp lí, chỉ sử dụng mạng xã hội sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ học tập. Bên cạnh đó, cần biết giới hạn thời gian lên mạng mỗi ngày, tránh vừa học vừa sử dụng điện thoại gây mất tập trung. Học sinh cũng nên chủ động lựa chọn và theo dõi những nội dung tích cực, phục vụ học tập và phát triển bản thân. Khi biết tự kiểm soát hành vi của mình, học sinh sẽ không bị lệ thuộc vào thế giới ảo. Nhờ đó, việc học tập và rèn luyện nhân cách sẽ đạt hiệu quả cao hơn.

Bên cạnh đó, gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng học sinh sử dụng mạng xã hội lành mạnh. Cha mẹ cần quan tâm, theo dõi thói quen sử dụng mạng xã hội của con em mình một cách phù hợp. Gia đình nên hướng dẫn con sử dụng mạng xã hội đúng mục đích, tránh các nội dung độc hại, phản cảm. Ngoài ra, cha mẹ cần thường xuyên trò chuyện, lắng nghe để kịp thời uốn nắn những biểu hiện lệch lạc. Khi nhận được sự quan tâm và định hướng đúng đắn từ gia đình, học sinh sẽ hình thành ý thức trách nhiệm với hành vi của mình. Từ đó, mạng xã hội sẽ không còn là mối nguy hại đối với sự phát triển của các em.

Không chỉ gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần chung tay trong việc giúp học sinh sử dụng mạng xã hội hiệu quả. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng sử dụng mạng an toàn thông qua các tiết học, buổi sinh hoạt ngoại khóa. Thầy cô cần thường xuyên nhắc nhở, định hướng học sinh có thái độ văn minh khi tham gia không gian mạng. Về phía xã hội, cần kiểm soát và hạn chế những nội dung xấu, độc trên các nền tảng mạng xã hội. Đồng thời, cần lan tỏa nhiều nội dung tích cực, bổ ích dành cho giới trẻ. Khi có sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường và xã hội, học sinh sẽ được bảo vệ và định hướng đúng đắn hơn.

Bên cạnh việc đề ra giải pháp, cần phê phán mạnh mẽ những học sinh lạm dụng mạng xã hội, sống ảo, chạy theo lượt thích, bình luận mà sao nhãng học tập và các mối quan hệ ngoài đời thực. Những hành vi như sử dụng ngôn từ thiếu văn hóa, chia sẻ thông tin sai lệch, bắt chước trào lưu phản cảm trên mạng cần được lên án vì gây ảnh hưởng xấu đến bản thân và cộng đồng. Đồng thời, cần biểu dương và lan tỏa những tấm gương học sinh biết sử dụng mạng xã hội tích cực.

Tóm lại, việc sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả là yêu cầu cần thiết đối với học sinh trong xã hội hiện đại. Mỗi học sinh cần nâng cao ý thức tự giác, biết làm chủ bản thân khi tham gia không gian mạng, đồng thời cần có sự đồng hành, định hướng đúng đắn từ gia đình, nhà trường và xã hội. Khi mạng xã hội được sử dụng đúng mục đích, nó sẽ trở thành công cụ hữu ích hỗ trợ học tập, rèn luyện nhân cách và hoàn thiện con người. Vì vậy, mỗi học sinh cần chủ động thay đổi nhận thức và hành động để sống tích cực, có trách nhiệm trong thời đại số.

Câu 1.

Văn bản trên được viết theo thể thơ lục bát (một câu 6 tiếng xen kẽ một câu 8 tiếng), là thể thơ truyền thống của dân tộc và được Nguyễn Du sử dụng xuyên suốt Truyện Kiều.

Câu 2.

Hai dòng thơ trên sử dụng lời thoại trực tiếp của nhân vật (lời nói được đặt trong dấu ngoặc kép, có từ “rằng” dẫn lời).

Câu 3.

Hệ thống từ láy trong văn bản rất phong phú và giàu giá trị biểu cảm như: sè sè, dầu dầu, vắng tanh, lạnh ngắt, lờ mờ, dầm dầm, đầm đầm…
→ Những từ láy này góp phần:

• Gợi tả khung cảnh hoang vắng, hiu quạnh, lạnh lẽo nơi mộ Đạm Tiên.
• Diễn tả tinh tế nỗi buồn, sự xót xa, thương cảm của con người trước số phận bạc mệnh.
  → Qua đó làm tăng chất trữ tình và giá trị cảm xúc cho đoạn thơ.

Câu 4.

Trước hoàn cảnh đáng thương của Đạm Tiên, Thuý Kiều có tâm trạng xót xa, đau đớn, thương cảm sâu sắc, thậm chí rơi nước mắt và cất lên lời than thân cho phận đàn bà bạc mệnh.
→ Điều đó cho thấy Thuý Kiều là người con gái:

• Giàu lòng nhân ái, biết đồng cảm với nỗi đau của người khác.
• Nhạy cảm, đa sầu đa cảm, có trái tim tinh tế và sâu sắc.
• Sớm ý thức được bi kịch của kiếp hồng nhan trong xã hội phong kiến.
• Câu 5.

Đoạn trích kể về số phận bạc mệnh, cô độc của Đạm Tiên và niềm xót thương, đau đớn của Thuý Kiều trước kiếp hồng nhan ngắn ngủi.
Từ đó, em rút ra bài học: cần biết yêu thương, cảm thông và trân trọng những số phận bất hạnh trong cuộc sống, đặc biệt là người phụ nữ.
Vì lòng nhân ái và sự thấu hiểu sẽ giúp con người sống tốt đẹp, có ý nghĩa hơn.