Nguyễn Đặng Nhã Uyên
Giới thiệu về bản thân
Sau khi đọc bài thơ của Vũ Quần Phương, em cảm thấy lòng mình lắng lại trong một không gian yên ả, man mác buồn nhưng rất đỗi ấm áp. Bài thơ không có những cảm xúc mãnh liệt hay hình ảnh rực rỡ, mà chậm rãi, nhẹ nhàng như chính nhịp trôi của một buổi tối làng quê, nơi tình mẫu tử hiện lên âm thầm mà sâu sắc.Hình ảnh em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa trong buổi tối đầu hè gợi lên cảm giác cô đơn, trống trải. Trên đầu em là “nửa vầng trăng non”, ánh trăng mờ nhạt càng làm không gian thêm tĩnh lặng. Em bé nhìn trăng nhưng chưa nhìn thấy mẹ – một chi tiết nhỏ mà khiến người đọc không khỏi xót xa. Mẹ đang “lẫn trên cánh đồng”, hòa vào bóng đêm và đồng lúa, cho thấy sự vất vả, lam lũ của người mẹ nông thôn. Mẹ gần đó thôi, nhưng lại xa trong cảm nhận của đứa trẻ đang chờ đợi.Cảnh vật trong bài thơ được miêu tả rất giản dị: căn nhà tranh chưa nhen bếp lửa, đom đóm bay ngoài ao rồi vào nhà. Tất cả đều gợi lên sự tĩnh mịch, hiu quạnh của buổi tối khi thiếu vắng bàn tay người mẹ. Ngọn lửa bếp chưa cháy cũng giống như hơi ấm gia đình đang tạm thời vắng bóng. Trong không gian ấy, em bé chỉ biết “chờ tiếng bàn chân mẹ”, chờ âm thanh quen thuộc của sự yêu thương và chở che. Chính sự chờ đợi ấy đã làm nổi bật tình cảm gắn bó, phụ thuộc rất tự nhiên của đứa con đối với mẹ.Đến khi hình ảnh “bàn chân mẹ lội bùn ì oạp phía đồng xa” xuất hiện, em cảm thấy vừa thương vừa kính trọng người mẹ. Chỉ bằng một chi tiết nhỏ, nhà thơ đã khắc họa rõ nét sự nhọc nhằn, vất vả của mẹ trên cánh đồng đêm. Mẹ hiện lên không lời than vãn, không kêu ca, mà lặng lẽ làm việc, lặng lẽ trở về với con. Cảnh khuya với “vườn hoa mận trắng” lung linh càng làm cho khoảnh khắc mẹ về thêm dịu dàng, giàu chất thơ.Câu thơ cuối “Mẹ đã bế vào nhà nỗi đợi vẫn nằm mơ” khiến em đặc biệt xúc động. Nỗi chờ đợi của em bé dường như dài đến mức đi vào giấc mơ, nhưng cũng chính vòng tay mẹ đã khép lại tất cả cô đơn, lo lắng. Bài thơ khép lại nhẹ nhàng, không nói trực tiếp đến tình yêu thương, nhưng lại khiến người đọc cảm nhận rất rõ hơi ấm của tình mẹ.Đọc xong bài thơ, em thấy thương mẹ mình hơn. Em hiểu rằng phía sau những bữa cơm, những buổi tối bình yên là biết bao nhọc nhằn thầm lặng của mẹ. Bài thơ của Vũ Quần Phương không chỉ gợi lại một khung cảnh làng quê quen thuộc, mà còn đánh thức trong em sự trân trọng đối với tình mẫu tử giản dị, bền bỉ và vô cùng thiêng liêng.
Bài thơ được viết vào năm 1915, bằng hình ảnh mây và sóng tác giả đã gợi ra cho em bé một cách tưởng tượng riêng nói lên cái tình yêu thiên nhiên vô tư hồn nhiên của em. Bên cạnh đó là những đối đáp rủ rê từ chối khiến em bé tự chủ được bản thân qua đời sống tinh thần và tâm hồn trẻ thơ của em.
Mở đầu là lời rủ rê hết sức hấp dẫn của mây và sóng đối với em bé. Là những trò chơi rất thú vị. Với trẻ em, các em rất muốn ham chơi, muốn khám phá nhiều nét riêng biệt muốn tìm những cái thú vị mà người lớn khó mà tưởng tượng được. Với em bé được tác giả này khắc họa cũng thế, em rất muốn đi chơi, rất ham chơi nhưng vì nhớ đến mẹ mà em từ chối các lời rủ rê đó một cách rất khôn khéo và nhanh. Mẹ ơi, những người sống trên mây đang gọi con:
"Chúng ta chơi đùa từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà,
Chúng ta chơi với buổi sớm mai vàng,
Chúng ta chơi với vầng trăng bạc."
Ở hai đoạn tiếp theo là sự chỉ dẫn của mây và sóng để em bé lên chơi cùng họ, nhưng em bé đã từ chối. Tất cả chỉ vì nhớ mẹ đang ở nhà đợi. Điều này chứng tỏ em bé rất yêu thương mẹ mình. Và cũng không thể bỏ lại cuộc chơi ở đây mà em bé đã mở ra một hướng khác với mình.
Con hỏi: "Nhưng tôi làm sao mà lên được với các người?”
Họ trả lời: “Hãy đến bên bờ trái đất,
và đưa tay lên trời,
em sẽ được nhấc bổng lên mây."
Con nói: "Mẹ tôi đang đợi ở nhà
Làm sao tôi có thể bỏ mẹ tôi mà đi được ?"
Thế là họ cười rồi bay đi mất.
Nhưng con biết một trò chơi thích hơn trò ấy, mẹ ơi.
Con sẽ là mây và mẹ sẽ là trăng.
Con sẽ lấy hai tay trùm lên người mẹ,
Và mái nhà sẽ là bầu trời xanh thẳm.
Em bé đã nghĩ ra một cách khả quan hơn, sáng tạo hơn đó là đưa hình ảnh của mẹ vào trong giấc mơ của mình. Và đã đưa tình cảm của mẹ vào với em. Điều này còn chứng tỏ được tình yêu mà em bé dành cho mình và những tình cảm trong sáng đó mãi hiện hữu và lưu đọng trong em, dù đi đâu là gì cũng đều nhớ về người mẹ của mình. Không bao giờ vì cuộc chơi mà em bỏ mẹ mình.
Ở các đoạn thơ còn lại là những lời đối đáp rát trẻ thơ và hồn nhiên của em với sóng. Các hình ảnh này hiện về làm cho em lại có cảm giác muốn đi chơi những cũng vì nghĩ tới mẹ, thương mẹ mà em bé bỏ cuộc chơi và về với mẹ mình. Thế nhưng em lại nghĩ theo hướng khác đưa mẹ làm sóng và em bé lăn tăn gợn bên lòng mẹ. Qua sự đối đáp của em bé với mây và sóng cho thấy em bé là một người rất yêu thương mẹ mình. Dù có cuộc chơi có vui tới đâu em cũng không bỏ mẹ mà đi chơi.
Qua bài thơ này, tác giả đã gợi được trong lòng người đọc với sự hiện hữu của em bé đó là một tình cảm thiêng liêng của em dành cho mẹ, là coi ngợi tình yêu của mẹ dành cho người con của mình và tác giả cũng rất cảm động tới tấm lòng thiết tha, nồng hậu của em bé đối với mẹ mình.
Nguyễn Khoa Điềm là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca hiện đại Việt Nam. Thơ ông thường mang đậm suy tư, triết lý về cuộc sống, về con người và quê hương. Trong bài thơ Mẹ và quả, tác giả không chỉ khắc họa hình ảnh người mẹ với tình yêu thương vô bờ bến mà còn thể hiện những trăn trở của người con về sự trưởng thành của chính mình.
Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh quen thuộc của người mẹ đang chăm sóc những mùa quả:
“Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng
Những mùa quả lặn rồi lại mọc
Như mặt trời, khi như mặt trăng.”
Những mùa quả tượng trưng cho thời gian, cho công sức của mẹ đã bỏ ra suốt cuộc đời để chăm lo cho con cái. Hình ảnh “mùa quả lặn rồi lại mọc” như mặt trời, mặt trăng nhấn mạnh tính tuần hoàn, bất biến của tình mẹ. Dù thời gian có trôi đi, dù con lớn khôn hay trưởng thành thế nào, mẹ vẫn luôn là người dõi theo, lo lắng và hi sinh vì con.
Ở khổ thơ tiếp theo, tác giả tiếp tục sử dụng hình ảnh ẩn dụ để làm nổi bật sự hi sinh thầm lặng của mẹ:
“Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên
Còn những bí và bầu thì lớn xuống
Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi.”
Sự đối lập giữa “lớn lên” của con và “lớn xuống” của bầu, bí là một cách diễn đạt đầy sáng tạo. Con trưởng thành từng ngày là nhờ công sức, mồ hôi nước mắt của mẹ. Những giọt mồ hôi ấy không chỉ là biểu tượng của sự vất vả, nhọc nhằn mà còn thể hiện tình yêu thương bao la mẹ dành cho con. Hình ảnh “lòng thầm lặng mẹ tôi” gợi lên sự hi sinh không cần báo đáp, không cần nói ra nhưng vô cùng thiêng liêng và sâu sắc.
Tuy nhiên, nếu hai khổ thơ đầu là sự tri ân về công lao của mẹ, thì khổ thơ cuối lại mang một nỗi trăn trở đầy ám ảnh:
“Và chúng tôi, một thứ quả trên đời
Bảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được hái
Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi
Mình vẫn còn một thứ quả non xanh?”
Ở đây, con người được ví như một “thứ quả”, và người mẹ đã dành cả cuộc đời để vun trồng, nuôi dưỡng. Nhưng nỗi lo lắng lớn nhất của tác giả không phải là sự già yếu của mẹ, mà là sự chậm trưởng thành của bản thân. Hình ảnh “quả non xanh” không chỉ đơn thuần nói về tuổi tác, mà còn thể hiện sự chưa chín chắn, chưa đủ vững vàng để mẹ yên tâm.
Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng những hình ảnh bình dị nhưng giàu ý nghĩa để truyền tải thông điệp về tình mẹ. Giọng thơ nhẹ nhàng, sâu lắng nhưng lại đầy trăn trở, khiến người đọc không thể không suy ngẫm. Tình mẹ là vĩnh cửu, nhưng thời gian của mẹ thì hữu hạn. Vì vậy, đừng đợi đến khi “bàn tay mẹ mỏi” rồi mới giật mình nhận ra sự hi sinh thầm lặng ấy.
Di sản văn hoá là những sản phẩm vật chất, tinh thần có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác.
Có 2 loại di sản văn hoá là di sản văn hoá vật thể, di sản văn hoá phi vật thể.
Di sản văn hoá là tài sản, niềm tự hào của dân tộc, thể hiện lịch sử, sự sáng tạo và bản sắc dân tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc, làm cơ sở cho thế hệ sau phát huy và phát triển.
Di sản văn hoá góp phần phát triền nền văn hoá việt nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làm phong phú kho tàn di sản văn hoá nhân loại.