Nội dung: đặc sắc nhất của đoạn trích là việc Kim Lân đã nâng tầm tình cảm yêu làng truyền thống lên thành ý thức yêu nước và mô tả cụ thể quá trình chuyển đổi tâm lí đau khổ của nhân vật khi hai tình cảm này bị xung đột kịch liệt.

Nghệ thuật : Độc thoại nội tâm: Là biện pháp chủ đạo, thể hiện sự giằng xé bên trong ông Hai khi đối diện với tin dữ và nỗi ngờ vực

Miêu tả ngoại hình và hành động gián tiếp: Tác giả không nói trực tiếp "ông Hai buồn" mà dùng các chi tiết cụ thể: "cổ nghẹn đắng", "da mặt tê rân rân", "lặng đi, tưởng như đến không thở được", "rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ", "cười nhạt một tiếng". Những chi tiết này tạo nên cảm giác chân thực và trực quan về nỗi đau.

Những bà mẹ Việt Nam anh hùng trong thời chiến thật là quả cảm , anh Dũng , hi sinh không ngại đói rét , ngay cần kề cái chết cũng không hé nửa lời về vị trí của những người con . Bà thà chết vinh còn hơn sống nhục

Đoạn thơ thể hiện lòng tiếc thương vô hạn trước cái chết bi tráng của người mẹ, đồng thời là lời thề sắt son của thế hệ sau sẽ tiếp tục con đường và lý tưởng mà người mẹ đã hy sinh vì nó. Sự hy sinh này đã trở thành một phần linh thiêngcủa đất nước, bất tử cùng sông nước Hậu Giang.